Vụ việc xảy ra vào khoảng 23h45 ngày 11/10 đến rạng sáng 12/10, giờ địa phương tại khu vực trung tâm Cologne. Khi đó, một thiếu nữ 16 tuổi đang đứng cùng bạn bè bên ngoài một cửa hàng đồ ăn nhanh thì bị một robot cao khoảng 1,2 m tiếp cận, dùng tay đụng chạm vào mông và có hành vi “thúc từ phía sau”.
Theo hình ảnh do cảnh sát công bố, robot được sơn trang trí giống siêu anh hùng Iron Man của hãng Marvel. Tuy nhiên, thiết bị này lại bị cáo buộc có hành vi quấy rối tình dục phụ nữ vào đêm khuya.
Sau khi tiếp nhận trình báo, cảnh sát đã tới, xác định những người liên quan bị điều tra gồm một thiếu niên 16 tuổi sở hữu robot và một đồng phạm 19 tuổi. Hai người này bị cho là đã quay lại toàn bộ sự việc, đồng thời phát trực tiếp trên mạng xã hội và bình luận về hành vi của robot. Cảnh sát đã tìm thấy những người liên quan gần hiện trường. Robot được phát hiện để trong cốp một chiếc Volkswagen; cảnh sát thu giữ thiết bị cùng hai điện thoại di động để phục vụ điều tra.
Ảnh do cảnh sát Cologne công bố cho thấy robot mặc áo ba lỗ màu trắng, quần đùi đen, đeo râu giả và dây chuyền vàng. Nhà chức trách sẽ tiếp tục xác minh ai là người trực tiếp điều khiển robot vào thời điểm xảy ra vụ việc, đồng thời xem xét các cáo buộc liên quan đến hành vi sàm sỡ.
Cơ quan điều tra hình sự Cologne đang xem xét liệu các chuyển động của robot có được điều khiển có chủ đích hay không. Theo thông cáo chính thức, vụ việc đang được điều tra theo nghi vấn xúc phạm mang tính chất tình dục theo pháp luật Đức.
Vụ việc đáng chú ý không chỉ vì một robot bị dùng để quấy rối tình dục, mà còn vì nó phơi bày một vấn đề lớn hơn: khi robot có thể được điều khiển từ xa, ai phải chịu trách nhiệm nếu con người dùng nó để xâm phạm người khác?
Điều đáng lo: Robot có thể trở thành công cụ quấy rối từ xa
Vụ việc ở Cologne cho thấy một rủi ro mới của robot dịch vụ và robot hình người: một thiết bị vốn được thiết kế để tương tác với con người có thể bị biến thành công cụ thực hiện hành vi quấy rối, trong khi người điều khiển đứng cách xa nạn nhân. Có bốn vấn đề đáng lưu ý:
Thứ nhất, robot không cần có trí tuệ nhân tạo tiên tiến mới gây nguy hiểm. Một robot có thể thực hiện hành vi không phù hợp ngay cả khi không có khả năng suy nghĩ hay tự đưa ra quyết định như con người. Nếu thiết bị nhận lệnh từ bộ điều khiển, ứng dụng hoặc kết nối từ xa, người vận hành có thể sử dụng các chức năng chuyển động của nó để tiếp cận người khác.
Trong vụ Cologne, cảnh sát chưa kết luận robot tự hoạt động hay được điều khiển có chủ đích. Đây chính là một trong những vấn đề họ đang điều tra.
Thứ hai, người điều khiển không thể núp sau cỗ máy. Đây là vấn đề pháp lý cốt lõi. Nếu một người cố ý điều khiển robot để chạm vào cơ thể người khác, việc sử dụng máy móc thay cho hành động trực tiếp không làm mất đi trách nhiệm của người đó.
Trong vụ việc này, cảnh sát đang xác minh cách robot vận hành và liệu chuyển động của nó có bị cố ý điều khiển hay không. Hai người liên quan chưa bị coi là có tội khi cuộc điều tra chưa kết thúc.
Về nguyên tắc, khi xem xét các vụ việc tương tự, cần xác định: Ai sở hữu robot và ai trực tiếp điều khiển nó? Hành vi xảy ra do lệnh của con người, lỗi phần mềm hay sự cố kỹ thuật? Người điều khiển có chủ đích quấy rối hay không? Có bằng chứng từ video, nhật ký điều khiển, dữ liệu kết nối và lời khai của nhân chứng không?
Thứ ba, phát trực tiếp hành vi quấy rối có thể khiến nạn nhân bị tổn thương thêm. Theo thông tin cảnh sát công bố, hai người bị tình nghi không chỉ quay phim mà còn phát trực tiếp và bình luận về sự việc. Điều đó đặt ra một vấn đề vượt ra ngoài bản thân hành vi của robot: việc biến sự xâm phạm người khác thành nội dung giải trí để thu hút người xem trên mạng xã hội.
Một đoạn video có thể tiếp tục lan truyền sau khi sự việc đã chấm dứt. Nạn nhân có nguy cơ bị nhận diện, bị chế giễu hoặc phải chứng kiến trải nghiệm khó chịu của mình bị phát tán nhiều lần.
Thứ tư, robot càng có khả năng tương tác với con người thì càng cần cơ chế an toàn. Vụ Cologne chưa đủ để kết luận robot hình người nói chung là nguy hiểm. Tuy nhiên, nó cho thấy những nhà sản xuất và đơn vị triển khai robot cần tính đến nguy cơ sử dụng sai mục đích, chứ không chỉ tập trung vào khả năng vận động và trình diễn.
Theo LTN, Mirrordailynews
