Đại dịch Covid-19 là cú hích trăm năm cho chuyển đổi số

VietTimes – Đây là nhận định của Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng trong buổi làm việc của Đoàn công tác của Thủ tướng Chính phủ tại TP. Hồ Chí Minh và một số tỉnh lân cận.

Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng (ảnh: MIC)

Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng (ảnh: MIC)

Phát biểu trong buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng đại dịch Covid-19 là cú hích trăm năm cho chuyển đổi số (CĐS). Hầu hết các quốc gia đều tận dụng được cơ hội này để nhanh chóng chuyển nhiều nhất có thể các hoạt động lên môi trường số. Một vài tháng Covid-19 có khi bằng 5, 10 năm. TP.HCM và các tỉnh nên tận dụng cơ hội này để đẩy nhanh CĐS.

"Cái được lớn nhất sẽ là, sau Covid-19 thì các địa phương đã đưa được mặt bằng về công nghệ số lên một tầng nấc mới. Mục tiêu 2025-2030 về ứng dụng CNTT, về CĐS có khi sẽ đạt được ngay trong năm 2021 này nếu như biết cách tận dụng. Đi trước và đi nhanh về CĐS sẽ giúp chúng ta phát triển bứt phá sau Covid-19. Nếu chúng ta không tận dụng được cơ hội này thì tức là Covid-19 chỉ mang lại thiệt hại. Và điều quan trọng hơn là sau Covid-19, sau thiệt hại nặng nề do Covid-19 mang lại, thì chúng ta vẫn không có lợi thế gì hơn so với trước Covid-19. Và mục tiêu 5 năm, 10 năm về CĐS vẫn phải làm trong 5 năm, 10 năm", Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Bộ trưởng cũng lấy ví dụ, nếu các địa phương biết gắn tiêm vắc xin với hồ sơ sức khoẻ điện tử thì chỉ trong năm 2021 này, 100% người dân sẽ có hồ sơ sức khỏe điện tử. Điều này, các nước phải làm mất 5-10 năm trong điều kiện bình thường. Hiện nay, Bộ TT&TT đã phát triển xong ứng dụng tiêm vắc xin gắn với hồ sơ sức khỏe điện tử, chỉ cần các địa phương triệt để áp dụng.

"Chúng ta đã 20 năm làm chính phủ điện tử và 10 năm đưa dịch vụ công lên trực tuyến, nhưng thí dụ như TP.HCM, tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 mới đạt 15%, tỷ lệ hồ sơ xử lý trực tuyến mới có 22%, 78% người dân vẫn mang hồ sơ đến công sở để làm thủ tục. Nếu trong thời gian giãn cách này, chúng ta tạm dừng cung cấp dịch vụ công trực tiếp thì chỉ sau vài tháng là 100% dịch vụ công lên trực tuyến mức độ 4 và 100% người dân có thói quen dùng dịch vụ công trực tuyến. Như vậy là vài tháng bằng cả 10 năm", Bộ trưởng nói.

Người đứng đầu Bộ TT&TT khẳng định: "Khi đại dịch xảy ra, các địa phương cũng có thể yêu cầu 100% các bệnh viện phải có bộ phận khám chữa bệnh online, người dân ở nhà mà vẫn thăm khám được, giảm tải giao thông, giảm tải bệnh viện, giảm nguy cơ lây nhiễm, và cũng giúp tăng nguồn thu cho bệnh viện khi bệnh nhân có xu thế không đến bệnh viện vì lo ngại Covid-19. Sau Covid-19 thì 100% bệnh viện đã có bộ phận y tế điện tử và sẽ tạo đà cho CĐS các bệnh viện sau này.

Những ngày giãn cách, dịch giã này, các tỉnh thành cũng có thể yêu cầu 10-30% số môn học online, thi online, cả phổ thông và đại học. Bằng cách đó, chúng ta đã chuyển đổi 100% các nhà trường lên môi trường số. Điều mà hàng chục năm qua vẫn chưa làm được. Sau Covid-19 thì đã thành thói quen mới và tiếp tục. Một số trường đại học sẽ chuyển đổi thành đại học số, với 100% số môn học và thi online. Việc học online ở nhà với học sinh cấp 2, cấp 3 và sinh viên đại học cũng giúp giảm tắc nghẽn giao thông".

Khi nói về việc dùng chuyển đổi số để hỗ trợ người dân trong phòng chống Covid-19, Bộ trưởng Hùng nhấn mạnh: Hỗ trợ người dân, các hộ kinh doanh và các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lúc này thì không gì thiết thực hơn là đào tạo kỹ năng số, chuyển các hoạt động của họ lên môi trường số. Đây là lúc họ có nhiều thời gian hơn và buộc phải lên môi trường số.

Chính quyền yêu cầu CĐS nhanh cũng tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ số phát triển. Covid-19 này có thể tạo ra các doanh nghiệp công nghệ xuất sắc. Bởi vì xuất sắc là do có nhiều việc để làm, là do được làm việc khó, được làm việc trong tình trạng khẩn cấp.

Đề cập đến việc truy vết và cách ly người bệnh, Bộ trưởng nói rằng nếu các tỉnh thành áp dụng triệt để công nghệ để truy vết nhanh, chính xác thì không phải phong tỏa diện rộng, không phải cách ly nhiều người. Phong tỏa diện hẹp thì người dân thực thi nghiêm. Phong tỏa diện hẹp thì thành phố vẫn có thể hoạt động bình thường. Theo cách truyền thống thì không thể truy vết chính xác, vì không ai có thể nhớ nổi 14 ngày qua đã đi những đâu, tiếp xúc gần những ai. Truy vết bằng cách tra hỏi từng người cũng rất lâu, có khi cả tuần. Và vì vậy để “bắt nhầm hơn bỏ sót”, chúng ta buộc phải phong tỏa diện rộng, nhưng người dân thực thi thì không nghiêm mà xã hội thì ngưng trệ, mỗi ngày thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng, người dân thì khó khăn.

Hiện nay, Bộ TT&TT đã phát triển đủ 3 công nghệ cần thiết để truy vết nhanh. Thứ nhất là lộ trình đi lại 14 ngày gần nhất, giúp F0 nhớ lại đã đi qua những đâu. Thứ hai là QRC giúp phát hiện F0 đã vào những hàng quán nào, cơ quan, đơn vị nào trong vòng 14 ngày qua. Thứ ba là Bluezone giúp phát hiện những người mà F0 đã tiếp xúc gần dưới 2m trong vòng 14 ngày qua, kể cả người không quen. Bộ ba này là đủ để truy vết nhanh và chính xác, thường thì vài giờ là xong. Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu thành lập Trung tâm quốc gia về công nghệ phòng chống Covid-19 tại Bộ TT&TT, đây là nơi tập trung các công nghệ phòng chống Covid-19, từ khâu nhập cảnh, xét nghiệm, truy vết, cách ly tới tiêm vắc xin. Trung tâm đã sẵn sàng để hỗ trợ tất cả các tỉnh, thành.

Bộ trưởng nhận định, các tỉnh thành phía Nam, nhất là xung quanh TP.HCM, dân cư đông đúc và rất gần nhau, và thực ra là rất giống như một tỉnh siêu lớn. Dịch có thể lây lan lẫn nhau, nhiều tỉnh cùng lúc. Biến thể mới có thể lây lan qua không khí và tốc độ lây lan nhanh hơn. Đã đến lúc phải kết hợp hệ thống chính trị, chính quyền với công nghệ thì mới có thể kiểm soát được dịch bệnh.

Công nghệ sẽ giúp cho việc phòng chống dịch thông minh hơn, đỡ tốn công sức hơn, đỡ tốn kém hơn và hiệu quả hơn. Chỉ dùng sức người thì không còn khả thi nữa. Giải pháp thì vẫn là: Xét nghiệm nhanh và chủ động; Truy vết nhanh và chính xác; Khoanh vùng, cách ly số ít nhưng nghiêm túc; Tiêm vắc xin đại trà. Và tất cả các khâu này nên dùng công nghệ số để hỗ trợ. Công nghệ thì dùng nền tảng, một nền tảng quốc gia dùng chung cho cả 63 tỉnh thành. Dữ liệu thì tập trung và liên thông các tỉnh thành.