Ngày 24/6, cộng đồng mạng Việt Nam xôn xao trước thông tin hàng loạt hội nhóm (group) và trang fanpage lớn trên Facebook bất ngờ “biến mất” hoặc bị vô hiệu hóa mà không có lời giải thích rõ ràng từ Meta.
Nguyễn Thị Bảo Quỳnh, quản trị viên nhóm bán thực phẩm, đồ gia dụng với gần 100.000 thành viên chia sẻ rằng tối qua (23/6) chị vẫn duyệt bài bình thường, nhưng sáng nay mở Facebook thì nhóm biến mất hoàn toàn.
“Tôi cố gắng liên hệ với Meta qua biểu mẫu hỗ trợ nhưng đến giờ vẫn chưa nhận được phản hồi. Điều đáng nói là nhóm của chúng tôi trao đổi về thực phẩm, đồ ăn, đồ gia dụng, không hề có nội dung nhạy cảm.
Giờ nhóm bị khóa, tôi không biết phải bắt đầu lại từ đâu. Khách hàng nhắn tin hỏi liên tục nhưng tôi cũng không có câu trả lời rõ ràng. Chỉ mong Meta sớm giải quyết để chúng tôi còn làm ăn”, Bảo Quỳnh nói.
Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cũng trong tình cảnh tương tự. Anh chia sẻ trên trang cá nhân: “Thông báo hiện nay rất nhiều group và trang fanpage khắp Facebook bị ra đảo, và tức nhiên là chúng tôi cũng không bị loại trừ trong chiến dịch lần này. Hiện mình đã liên hệ Meta để xử lý và hỗ trợ. Và hiện mình cũng chưa rõ là lỗi kỹ thuật của nền tảng hay là một nhóm nào đó đang khai thác trick, lỗi... của nền tảng FB để report hàng loạt hay không”.
Lời chia sẻ của Hiếu PC đã dấy lên nhiều suy đoán trong cộng đồng mạng. Một số người cho rằng đây có thể là hậu quả của việc Meta tăng cường sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để kiểm duyệt nội dung, dẫn đến những quyết định “nhầm lẫn” khi xóa các nhóm không vi phạm. Số khác lại nghi ngờ có một nhóm hacker hoặc đối thủ cạnh tranh, đang lợi dụng lỗ hổng trong hệ thống báo cáo (report) của Facebook để tấn công hàng loạt nhóm lớn, nhằm gây rối hoặc trục lợi.
Các hội nhóm trên Facebook từ lâu là nơi giao lưu, chia sẻ sở thích; là kênh kinh doanh, kết nối cộng đồng và trao đổi thông tin quan trọng. Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, nhiều nhóm lớn bỗng nhiên không còn xuất hiện trên thanh tìm kiếm. Một số quản trị viên (admin) nhận được thông báo rằng nhóm của họ đã vi phạm "Tiêu chuẩn Cộng đồng", nhưng không có chi tiết cụ thể về lỗi vi phạm. Một số khác thậm chí không nhận được cảnh báo nào trước khi nhóm bị khóa.
Từ những nhóm có hàng triệu thành viên đến các cộng đồng nhỏ hơn với vài chục nghìn người, tất cả dường như cùng rơi vào một “chiến dịch thanh lọc” bí ẩn. Sự việc không chỉ gây bất ngờ mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tính minh bạch trong quy trình kiểm duyệt của Meta, cũng như khả năng bảo mật của các cộng đồng trực tuyến Việt Nam.
Sự việc lần này khiến nhiều quản trị viên các cộng đồng lớn nhớ tới việc tương tự đã xảy ra năm 2020. Khi đó, các nhóm lớn như Oto+, Dota2vn hay VSBG cũng từng bị xóa sổ hàng loạt, khiến cộng đồng mạng bức xúc vì thiếu thông tin minh bạch từ Facebook.
Tuy vậy, quy mô và tốc độ của đợt “thanh lọc” lần này dường như lớn hơn, khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu đây là lỗi hệ thống, sự siết chặt kiểm duyệt hay một cuộc tấn công có chủ đích.
Không chỉ các shop kinh doanh, những cộng đồng phi lợi nhuận cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Các nhóm hỗ trợ du học sinh, chia sẻ kiến thức học tập hay kết nối người lao động Việt Nam ở nước ngoài đều gặp khó khăn khi mất đi không gian giao lưu quen thuộc. Điều này khiến nhiều người lo ngại về tương lai của các cộng đồng trực tuyến tại Việt Nam, đặc biệt khi Facebook vẫn là nền tảng chiếm thị phần rất lớn về người dùng trong lĩnh vực mạng xã hội.
Hiện, Meta chưa đưa ra bất kỳ thông báo chính thức nào về nguyên nhân dẫn đến làn sóng khóa nhóm tại Việt Nam. Nhiều người dùng lên tiếng chỉ trích về sự thiếu minh bạch trong quy trình kiểm duyệt của Facebook. Nhiều quản trị viên cho rằng Meta cần cung cấp thông tin chi tiết hơn về các vi phạm, đồng thời cải thiện kênh hỗ trợ để giải quyết khiếu nại nhanh chóng.
