Vì sao HIFC thoái sạch vốn khỏi Eximbank?
Với mức giá chuyển nhượng khởi điểm là 17.393 đồng/cổ phiếu, HIFC dự kiến thu về khoảng 147,6 tỷ đồng nếu bán hết số cổ phiếu đang nắm giữ.
Việc chuyển nhượng dự kiến được thực hiện trong quý IV/2026 và quý I/2027, thông qua các phương thức giao dịch cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán do HoSE tổ chức. Thời hạn hoàn thành theo phương án chậm nhất là ngày 22/3/2027.
Trong phương án thoái vốn, HIFC đã đề cập đến những biến động về bộ máy lãnh đạo Eximbank. Điều này được hiểu như một giải thích về nguyên do của quyết định thoái vốn.
HIFC cho rằng trong bối cảnh dàn lãnh đạo cấp cao Eximbank thường xuyên thay đổi, việc duy trì khoản đầu tư có thể gây khó khăn cho công tác quản lý hiệu quả vốn, cũng như bảo đảm quyền lợi của HFIC trước những thay đổi về chiến lược tại ngân hàng.
HIFC cũng nhấn mạnh đơn vị này chỉ nắm giữ 0,45% vốn điều lệ Eximbank. Người đại diện phần vốn của HFIC không tham gia Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát hay trực tiếp điều hành ngân hàng. Vì vậy, việc chuyển nhượng toàn bộ cổ phần không làm ảnh hưởng đến hoạt động của Eximbank cũng như các cổ đông khác.
HFIC bắt đầu đầu tư vào Eximbank từ năm 2006. Khi đó, tiền thân của HFFIC là Quỹ Đầu tư Phát triển đô thị TP.HCM (HIFU) đã mua cổ phần ngân hàng này với giá trị vốn đầu tư ban đầu theo mệnh giá là 12,15 tỷ đồng.
Theo thời gian, số lượng cổ phiếu EIB do HIFC sở hữu tăng dần lên, đạt 8,486 triệu đơn vị như hiện nay với tổng giá trị theo mệnh giá là hơn 84,86 tỷ đồng. HIFC hiện chưa trích lập dự phòng giảm giá đối với khoản đầu tư này.
Thoái vốn giữa lúc Eximbank làm ăn sa sút
Kế hoạch thoái vốn của HFIC diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh của Eximbank không khả quan.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, tổng thu nhập hoạt động của ngân hàng này chỉ đạt 1.343 tỷ đồng, giảm 19% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên do là thu nhập lãi thuần giảm 25%, đạt 1.090 tỷ đồng; lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối giảm 74%, đạt 26 tỷ đồng. Trong khi đó, đà tăng của lãi thuần từ hoạt động khác (tăng 2,2 lần, đạt 186 tỷ đồng) là không đủ để cứu vãn.
Sự gia tăng của chi phí hoạt động (958 tỷ đồng, tăng 3,6%) và chi phí dự phòng rủi ro tín dụng (199 tỷ đồng, tăng 6%) càng góp phần đẩy lợi nhuận xuống thấp. Kết quý III/2026, Eximbank lãi trước thuế 186 tỷ đồng, giảm 66% và lãi sau thuế 144 tỷ đồng, giảm 67% so với cùng kỳ năm trước.
Luỹ kế 9 tháng năm 2026, tổng thu nhập hoạt động đạt 4.692 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ. Sự suy giảm thể hiện trên hầu hết hoạt động: thu nhập lãi thuần giảm 10% (đạt 3.865 tỷ đồng), lãi từ hoạt động dịch vụ giảm 7% (đạt 108 tỷ đồng), lãi từ hoạt động kinh doanh ngoại hối giảm 64% (đạt 166 tỷ đồng).
Chi phí hoạt động 9 tháng chỉ giảm 1,8%, đạt 2.830 tỷ đồng, nên tỷ lệ CIR (chi phí hoạt động/tổng thu nhập hoạt động) tăng từ 52,9% của cùng kỳ lên tới 60,3%, phản ánh sự yếu kém trong quản lý và mô hình hoạt động chưa được tối ưu hoá.
Với việc chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh lên 997 tỷ đồng (tăng 93%), Eximbank kết lại 9 tháng với khoản lãi trước thuế 864 tỷ đồng, giảm 58% và lãi sau thuế 663 tỷ đồng, giảm 59% so với cùng kỳ năm trước.
Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của Eximbank đạt 241.495 tỷ đồng, giảm 10,5% so với đầu năm. Cho vay khách hàng đạt 150.221 tỷ đồng, tăng 82%. Trong khi đó, tiền gửi của khách hàng lại giảm 11%, chỉ còn 158.299 tỷ đồng. Hoạt động phát hành giấy tờ có giá chỉ tăng “khiêm tốn” 7% lên 21.470 tỷ đồng.
Nợ xấu tại ngày 30/9/2026 đạt 3.973 tỷ đồng, giảm 24% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu là 2,6%, giảm nhẹ so với đầu năm là 2,8%.
