Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank, mã chứng khoán: STB) ghi nhận những biến động đáng chú ý trong quá trình xử lý nợ tồn đọng và củng cố chất lượng tài sản.
Tại ngày 30/9/2026, số dư nợ khó đòi đã xử lý của Sacombank đạt 34.938 tỷ đồng, gấp 2,2 lần so với mức 15.980 tỷ đồng hồi đầu năm, tương đương tăng gần 19.000 tỷ đồng. Đây là khoản mục được theo dõi ngoài bảng cân đối kế toán, phản ánh các khoản nợ đã được xử lý nhưng ngân hàng vẫn tiếp tục theo dõi để thu hồi.
Ở chiều ngược lại, trong 9 tháng đầu năm, Sacombank thu hồi khoảng 518 tỷ đồng từ các khoản nợ đã được xử lý xóa, bù đắp bằng nguồn dự phòng, gấp 3,9 lần cùng kỳ năm 2025. Dù số tiền thu hồi đã cải thiện đáng kể, quy mô các khoản nợ đã xử lý còn được theo dõi đang ở mức cao.
Đáng chú ý, số dư nợ khó đòi xử lý của Sacombank tăng lên gần 35.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong chuỗi số liệu được công bố trên báo cáo tài chính.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh ngân hàng vừa kiện toàn bộ máy lãnh đạo và xác định xử lý các tồn đọng là một trong những trọng tâm tái cơ cấu.
Cuối tháng 12/2025, ông Nguyễn Đức Thụy, người trước đó giữ chức Chủ tịch HĐQT LPBank, gia nhập Sacombank với vai trò Quyền Tổng giám đốc, trước khi được bổ nhiệm chính thức vào vị trí này từ ngày 3/3/2026.
Đến ngày 22/4/2026, ông Thụy chuyển sang đảm nhiệm chức Phó Chủ tịch thường trực HĐQT, phụ trách chỉ đạo chiến lược, quản trị cấp cao và định hướng phát triển dài hạn của Sacombank. Cùng thời điểm, ông Loic Faussier được bổ nhiệm làm Quyền Tổng giám đốc, trước khi chính thức đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc từ ngày 10/7/2026.
Trong thông tin công bố khi bổ nhiệm ông Thụy, Sacombank xác định xử lý các tồn đọng còn lại, giảm tỷ lệ nợ xấu, cải thiện biên lãi ròng (NIM), bảo đảm các chỉ số an toàn và nâng cao mức độ bao phủ dự phòng theo lộ trình là những trọng tâm trong định hướng điều hành.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, ngân hàng cũng đặt mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng xuống dưới 4,5%. Những định hướng này cho thấy xử lý nợ tồn đọng và cải thiện chất lượng tài sản là một trong những ưu tiên được Sacombank công khai đặt ra trong giai đoạn chuyển giao quyền lực tại ngân hàng.
Chi phí dự phòng tăng mạnh, lợi nhuận chịu sức ép
Một trong những biểu hiện rõ nhất của quá trình xử lý rủi ro tín dụng tại Sacombank là mức tăng đột biến của chi phí dự phòng.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của ngân hàng là 12.848 tỷ đồng, gấp gần 6 lần cùng kỳ năm trước.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, Sacombank đã trích lập khoảng 12.800 tỷ đồng dự phòng cụ thể và sử dụng hơn 15.500 tỷ đồng dự phòng cụ thể để xử lý rủi ro tín dụng. Sau các biến động này, số dư dự phòng cụ thể cuối tháng 9 còn khoảng 12.800 tỷ đồng, giảm so với mức 15.582 tỷ đồng đầu năm.
Việc sử dụng dự phòng với quy mô lớn cho thấy ngân hàng đã xử lý một lượng đáng kể các khoản nợ có vấn đề. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa trích lập và sử dụng dự phòng. Trích lập được ghi nhận vào chi phí trong kỳ, trực tiếp làm giảm lợi nhuận; trong khi sử dụng khoản dự phòng đã trích trước đó để xử lý nợ không đồng nghĩa với việc ngân hàng phải ghi nhận thêm một khoản chi phí tương ứng.
Áp lực từ dự phòng được phản ánh rõ trong kết quả kinh doanh. Trong 9 tháng đầu năm, lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Sacombank đạt 18.741 tỷ đồng, tăng 43% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, sau khi trừ chi phí dự phòng gần 12.848 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế còn 5.893 tỷ đồng, giảm hơn 46%.
Đặc biệt, lợi nhuận thuần trước dự phòng tăng thêm khoảng 5.601 tỷ đồng, nhưng chi phí dự phòng lại tăng thêm gần 10.696 tỷ đồng. Phần chi phí phát sinh tăng thêm lớn hơn đáng kể thành quả kinh doanh trước dự phòng, khiến lợi nhuận trước thuế suy giảm mạnh.
Riêng quý III/2026, Sacombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 1.757 tỷ đồng, giảm 52% so với cùng kỳ. Chi phí dự phòng trong quý lên tới 5.729 tỷ đồng, cao gấp 5,5 lần.
Những con số này cho thấy chi phí dự phòng là nguyên nhân trực tiếp lớn nhất kéo giảm lợi nhuận của Sacombank trong 9 tháng đầu năm. Đáng chú ý, hoạt động kinh doanh trước dự phòng vẫn tăng trưởng, trong khi phần lớn áp lực lên lợi nhuận đến từ việc ngân hàng phải dành nguồn lực lớn hơn để ghi nhận và xử lý rủi ro tín dụng.
Diễn biến này có thể được nhìn nhận như sự đánh đổi giữa hiệu quả lợi nhuận trong ngắn hạn và yêu cầu củng cố nền tảng tài chính. Thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng lợi nhuận, Sacombank đang có dấu hiệu ưu tiên nhiều hơn cho việc xử lý các khoản nợ tồn đọng và ghi nhận rủi ro trong danh mục tín dụng.
Có thể nói, ban lãnh đạo mới của Sacombank đang đứng trước song song hai nhiệm vụ lớn, vừa phải đẩy nhanh tiến độ xử lý những khoản nợ tồn đọng kéo dài, vừa kiểm soát rủi ro mới phát sinh trong danh mục cho vay hiện tại.
Việc tăng cường trích lập và sử dụng dự phòng có thể tiếp tục gây sức ép lên lợi nhuận trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu đi kèm với khả năng thu hồi nợ thực chất, xử lý hiệu quả tài sản bảo đảm và kiểm soát nợ xấu mới, quá trình này sẽ góp phần cải thiện chất lượng tài sản, củng cố bảng cân đối và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững hơn.
