Mô hình “ba nhà” – Động lực mới cho đổi mới sáng tạo
Tại hội thảo thu hút nhân lực công nghệ cao do UBND TP Hà Nội tổ chức ngày 19/6, Chủ tịch CMC Nguyễn Trung Chính nhấn mạnh rằng để cạnh tranh thu hút nhân lực công nghệ chất lượng cao trong bối cảnh toàn cầu hóa, Hà Nội không chỉ cần chính sách hấp dẫn mà còn phải dám thử nghiệm các mô hình đột phá, mang tính thể chế.
Theo ông Chính, mô hình hợp tác “ba nhà” - Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp - nên được triển khai ngay tại Khu Công nghệ cao (CNC) Hòa Lạc. Đây sẽ là nền tảng để kiến tạo một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất, trong đó doanh nghiệp là trung tâm sáng tạo, nhà khoa học thúc đẩy tri thức, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách, định hướng và dẫn dắt.
Ông Chính cho rằng, nếu xây dựng thành công mô hình này, Hà Nội không chỉ giữ chân được nhân tài mà còn tạo động lực tăng trưởng mới cho khu vực. CMC sẵn sàng phối hợp cùng Đại học Bách Khoa Hà Nội và Ban Quản lý Khu CNC triển khai thử nghiệm mô hình này, minh chứng cho tính khả thi và hiệu quả của hợp tác ba bên.
Từ mô hình “ba nhà”, ông Chính đề xuất thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo của Hà Nội đặt tại Hòa Lạc, vận hành theo mô hình pháp nhân chuyên biệt (SPV), kết hợp tài sản công, quản trị tư và huy động nguồn lực xã hội. Trung tâm này sẽ là đầu mối chiến lược kết nối các nguồn lực R&D, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ, tổ chức vườn ươm, hoạt động khởi nghiệp, sàn giao dịch công nghệ và đặc biệt là không gian mở để thúc đẩy các sản phẩm “Make in Vietnam” từ ý tưởng đến thương mại hóa.
Về hạ tầng, ông Chính nhấn mạnh nhu cầu xây dựng hệ sinh thái hạ tầng số dùng chung, hiện đại, có khả năng chia sẻ giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học.
Theo ông Chính, nhiều doanh nghiệp nhỏ và startup tại Hòa Lạc gặp khó khăn về chi phí đầu tư hạ tầng công nghệ. Việc thành phố đầu tư hệ sinh thái hạ tầng số dùng chung sẽ giúp tiết kiệm tài nguyên xã hội, đồng thời rút ngắn thời gian thử nghiệm, triển khai sản phẩm công nghệ mới.
Chủ tịch CMC cam kết đồng hành cùng Hà Nội trong thiết kế, xây dựng và vận hành hệ thống này dựa trên kinh nghiệm từ các dự án trung tâm dữ liệu và hạ tầng số của tập đoàn.
Cải cách thể chế và chính sách nhân lực
Bên cạnh mô hình vận hành, Chủ tịch CMC cũng chỉ ra điểm nghẽn về thủ tục hành chính và cơ chế sử dụng đất đai chưa đủ linh hoạt. Ông đề xuất Hà Nội cần ban hành cơ chế đặc thù cho Khu CNC, cho phép bố trí quỹ đất linh hoạt, áp dụng thủ tục gọn nhẹ và số hóa toàn trình các bước cấp phép, vận hành, nhằm tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp và thể hiện hình ảnh Hà Nội năng động, sẵn sàng chuyển mình trong kỷ nguyên công nghệ.
Về chính sách nhân lực, ông Chính nhấn mạnh cần có các cơ chế thực sự hấp dẫn, phù hợp từng nhóm đối tượng: chuyên gia đầu ngành cần đãi ngộ gắn với kết quả đầu ra, chuyên gia quốc tế cần chính sách thị thực, cư trú, miễn thuế thu nhập cá nhân, còn tài năng trẻ cần chương trình ươm tạo, kết nối startup với nhà đầu tư. Tất cả các chính sách này phải rõ ràng, minh bạch, dễ tiếp cận và được truyền thông hiệu quả ra cộng đồng quốc tế.
“Hà Nội hoàn toàn có thể đi đầu cả nước trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhưng để làm được điều đó, cần quyết tâm đổi mới tư duy chính sách, dám hành động khác biệt, dám mở rộng hợp tác với khối doanh nghiệp công nghệ tư nhân”, ông Nguyễn Trung Chính nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Lê Hồng Sơn đánh giá cao đóng góp của CMC và cho biết thành phố đang khẩn trương hoàn thiện các nghị quyết cụ thể hóa Luật Thủ đô mới, trong đó sẽ có chính sách ưu đãi đột phá cho chuyên gia công nghệ, nhà sáng lập đổi mới sáng tạo, tổ chức R&D, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số từ năm 2026.
