12 dự án thuộc diện xử lý gồm tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6 Kiến Hưng), công trình hỗn hợp Đại Thanh, CT5 Tân Triều, khu nhà ở Xa La, các tòa CT11 và CT12 tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ; các tòa hỗn hợp VP3, VP5, VP6 và 4 tổ hợp chung cư, dịch vụ thương mại HH1, HH2, HH3, HH4 thuộc khu vực hồ Linh Đàm.
Các vi phạm chủ yếu liên quan đến việc xây dựng không đúng quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ và tăng số lượng căn hộ, khiến quy mô dân số vượt dự kiến.
Theo số liệu được nêu, trong khi số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là hơn 6.700 căn, số căn hộ thực tế tại các dự án lên tới 24.943 căn, tăng 18.184 căn. Tình trạng này gây áp lực lên hệ thống hạ tầng khu vực, ảnh hưởng đến chất lượng sống của cư dân.
Theo nghị quyết, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, khắc phục hậu quả và thanh toán các chi phí phát sinh do hành vi vi phạm. Ngân sách nhà nước không chi trả những khoản thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Việc bồi thường, hỗ trợ người phải di dời được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp lại số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai của chủ đầu tư. Quyền khiếu nại, khởi kiện của tổ chức, cá nhân vẫn được bảo đảm theo quy định pháp luật.
Chủ đầu tư chịu chi phí phá dỡ, khắc phục sai phạm
Đối với công trình, hạng mục thuộc diện phải phá dỡ, chủ đầu tư có trách nhiệm lập phương án, bố trí kinh phí và tổ chức thực hiện.
Trong vòng 30 ngày kể từ khi quyết định buộc phá dỡ có hiệu lực, chủ đầu tư phải hoàn thành việc lựa chọn đơn vị tư vấn, bố trí kinh phí và công khai kế hoạch di dời, phá dỡ.
Nếu chủ đầu tư không tự giác chấp hành, UBND cấp xã tổ chức cưỡng chế; toàn bộ chi phí do chủ đầu tư chi trả. Quá trình phá dỡ phải bảo đảm an toàn cho người, tài sản, các công trình lân cận và vệ sinh môi trường.
Nếu việc phá dỡ toàn bộ hoặc một phần công trình không bảo đảm an toàn hoặc không khả thi về kỹ thuật, UBND cấp xã phối hợp với các cơ quan liên quan đánh giá, đề xuất phương án xử lý, báo cáo UBND TP quyết định.
Đối với công trình được phép tồn tại có điều kiện, chủ đầu tư phải nộp lại số lợi bất hợp pháp từ phần xây dựng vi phạm. Khoản tiền này được tính trên cơ sở diện tích sàn xây dựng tăng thêm so với quy hoạch, giấy phép; suất vốn đầu tư xây dựng tại thời điểm công trình được đưa vào sử dụng thực tế và hệ số 50%.
Số tiền này được nộp trực tiếp vào ngân sách thành phố thông qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội theo thời hạn ghi trong quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. Nghĩa vụ tài chính về đất đai được xác định theo bảng giá đất của thành phố tại thời điểm công trình, dự án đưa vào sử dụng thực tế.
Bảo đảm quyền lợi cư dân tại các dự án
Về quyền lợi cư dân, người mua hoặc nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải gánh chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của chủ đầu tư.
Với căn hộ thuộc diện phải di dời, người mua nhận tiền bồi thường và bàn giao nhà trong vòng 90 ngày kể từ khi nhận đủ tiền. Giá bồi thường do Hội đồng thẩm định giá xác định hoặc theo quyết định, bản án của cơ quan có thẩm quyền.
Người phải di dời được ưu tiên mua nhà tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện và được tạm cư tại chỗ cho đến khi có thông báo triển khai phương án phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng. Người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án của chủ đầu tư mà không qua bốc thăm.
Cư dân có nguồn thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh tại phần diện tích khối đế bị chuyển đổi công năng được hỗ trợ một lần, tương đương sáu tháng lương tối thiểu vùng, do chủ đầu tư chi trả.
Đối với căn hộ không phải di dời, người mua tiếp tục thực hiện quyền, nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký và không phải trả các chi phí phát sinh từ việc khắc phục sai phạm của chủ đầu tư. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được thực hiện sau khi đáp ứng các điều kiện pháp luật, trong đó có việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính của người mua và chủ đầu tư.
Nghị quyết giao UBND TP thành lập Hội đồng thẩm định giá, quyết định thời gian triển khai chi tiết. Trước khi di dời, UBND cấp xã phải phối hợp với chủ đầu tư và các đơn vị liên quan rà soát, lập danh sách căn hộ, diện tích, công trình phải di dời; xác định người sở hữu, người sử dụng và các bên có quyền lợi liên quan. Phương án di dời phải được công khai, đồng thời tiếp nhận, xem xét ý kiến của người dân.
Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm bồi thường, hỗ trợ, UBND TP có thể quyết định sử dụng nguồn bảo đảm nghĩa vụ của chủ đầu tư hoặc chỉ đạo cơ quan có thẩm quyền cưỡng chế tài sản để bảo đảm việc thực hiện.
