Các công ty quốc phòng châu Âu vừa thử nghiệm một nền tảng máy bay không người lái (drone) mới, được thiết kế để vẫn giữ an toàn ngay cả trước các cuộc tấn công từ máy tính lượng tử trong tương lai. Đây được xem là một bước tiến đáng chú ý hướng tới hệ thống liên lạc chiến trường thế hệ tiếp theo.
Hai công ty STV Group a.s. và Post-Quantum cho biết họ đã thử nghiệm thành công thứ mà họ gọi là những chiếc drone “an toàn trước lượng tử” đầu tiên trên thế giới. Hệ thống được thử tại một cơ sở vũ khí ở Cộng hòa Séc và đang được chuẩn bị để đưa vào sử dụng trong các chiến dịch phối hợp của các nước đồng minh.
Nền tảng này kết hợp các dòng drone đã được kiểm chứng trong thực chiến với công nghệ mã hóa hậu lượng tử, nhằm bảo vệ đường truyền giữa drone và người điều khiển trong những môi trường tác chiến căng thẳng, nơi việc gây nhiễu, nghe lén tín hiệu và vô hiệu hóa GPS diễn ra thường xuyên.
Trung tâm của hệ thống là Classic McEliece – một phương pháp mã hóa dựa trên lý thuyết mã, được thiết kế để chống lại cả máy tính truyền thống lẫn máy tính lượng tử. Theo các công ty, đây là lần đầu tiên thuật toán này được đưa lên một nền tảng bay.
Bảo mật lượng tử “cất cánh”
Trong các hoạt động hiện đại, drone phụ thuộc rất lớn vào các kênh dữ liệu an toàn để truyền video, hình ảnh và thông tin chuyến bay. Khi drone ngày càng được triển khai theo dạng bầy đàn và hoạt động trên nhiều môi trường, việc bảo vệ các kênh liên lạc này trở nên sống còn.
Tại những khu vực xung đột như Ukraine hay Trung Đông, drone luôn phải đối mặt với các hệ thống tác chiến điện tử. Những hệ thống này có thể gây nhiễu, chặn tín hiệu hoặc làm gián đoạn liên lạc, đặc biệt trong các nhiệm vụ ngoài tầm nhìn trực tiếp.
Mối lo không chỉ dừng lại ở hiện tại. Các chính phủ ngày càng cảnh giác với kiểu tấn công “thu thập trước, giải mã sau” – tức đối phương lưu trữ dữ liệu mã hóa hôm nay và chờ đến khi có máy tính lượng tử để giải mã trong tương lai.
Ông Pavel Kudrhalt, Giám đốc điều hành của STV Group, cho biết: “Các nền tảng không người lái của STV đang hoạt động hàng ngày tại Ukraine – nơi liên lạc drone thuộc nhóm bị cạnh tranh khốc liệt nhất thế giới.”
“Trong môi trường này, bảo mật liên lạc không còn là yếu tố phụ – nguy cơ đối phương đánh chặn hoặc thậm chí chiếm quyền kiểm soát cả một đàn drone là điều hoàn toàn không thể chấp nhận.”
Đưa Classic McEliece lên bầu trời
Classic McEliece từ lâu được xem là một trong những hệ mật mã khóa công khai an toàn nhất, đã được kiểm nghiệm suốt nhiều thập kỷ mà chưa ghi nhận lỗ hổng thực tế đáng kể.
Tuy nhiên, nhược điểm lớn của nó là kích thước khóa rất lớn, khiến việc triển khai trên các thiết bị nhỏ gọn như drone gặp nhiều hạn chế.
Các công ty cho biết họ đã giải quyết được vấn đề này bằng cách điều chỉnh thuật toán để phù hợp với điều kiện thực tế, kể cả trong những môi trường liên lạc bị gián đoạn hoặc bị hạn chế.
Ông Rikky Hasan, Giám đốc điều hành của Post-Quantum, nói: “Trong thời gian dài, người ta cho rằng kích thước khóa của Classic McEliece quá lớn để triển khai ngoài thực tế, đặc biệt với các nền tảng bay trong môi trường DDIL. Chúng tôi đã chứng minh điều đó không đúng.”
Hệ thống này có thể mã hóa toàn bộ video thời gian thực, hình ảnh và dữ liệu chuyến bay trong suốt nhiệm vụ, giúp đảm bảo thông tin tình báo nhạy cảm vẫn được bảo vệ ngay cả khi bị đánh chặn.
Cách tiếp cận này hướng tới việc giữ bí mật thông tin trong thời gian dài, đặc biệt phục vụ các nhiệm vụ giám sát và trinh sát.
Trong thời gian tới, các công ty dự kiến triển khai công nghệ này theo từng giai đoạn trong các chương trình quốc phòng của đồng minh, đồng thời tiếp tục thử nghiệm trên các hệ thống đang hoạt động ngoài thực địa.
Kiến trúc của hệ thống cũng có thể mở rộng sang các phương tiện không người lái khác như trên bộ, trên biển và dưới nước.
Sự phát triển này cho thấy một xu hướng rõ rệt trong công nghệ quốc phòng: bảo vệ dữ liệu trước các mối đe dọa từ tương lai – đặc biệt là máy tính lượng tử – đang trở nên quan trọng không kém việc chống lại các nguy cơ hiện tại.
Theo IE
