Tập đoàn công nghiệp quốc phòng nhà nước Nga Rostec đang thu hút sự chú ý trở lại đối với khả năng tấn công mục tiêu ở tầm xa của xe tăng chiến đấu chủ lực T-80BVM, nhấn mạnh sự kết hợp giữa động cơ turbine khí, tính cơ động và khả năng ngụy trang của dòng xe tăng này.
Mô tả T-80BVM như một “sát thủ” khó bị phát hiện, Rostec cho rằng xe tăng có thể thực hiện những đòn cơ động đánh vòng sườn đối phương nhanh chóng. Tập đoàn cũng ví phương tiện này như một “búa tạ thép” có khả năng xuyên phá hệ thống phòng thủ của đối phương, đồng thời là một “xạ thủ bắn tỉa” có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách khoảng 10 km với sự hỗ trợ của máy bay không người lái (UAV) trinh sát.
“Đây còn là một sát thủ có thể thực hiện những pha cơ động đánh vòng sườn nhanh chóng mà đối phương khó phát hiện, nhờ động cơ turbine khí vừa mạnh mẽ vừa vận hành êm và khả năng ngụy trang”, Rostec nhấn mạnh.
UAV giúp xe tăng Nga tấn công mục tiêu ngoài tầm nhìn trực tiếp
Cách Rostec mô tả T-80BVM như một “xạ thủ bắn tỉa” tầm xa phản ánh một phương thức tác chiến ngày càng phổ biến trong cuộc xung đột tại Ukraine.
Lực lượng Nga và Ukraine đã sử dụng xe tăng để tấn công mục tiêu từ các vị trí ẩn nấp, ở khoảng cách vượt quá tầm nhìn trực tiếp. Trong cách đánh này, UAV trinh sát hoặc UAV quan sát đảm nhiệm việc phát hiện mục tiêu và hỗ trợ hiệu chỉnh hỏa lực.
Nhờ đó, xe tăng có thể tham gia yểm trợ hỏa lực mà không nhất thiết phải tiến sát đối phương. Điều này giúp hạn chế nguy cơ đối đầu ở cự ly gần, nơi xe tăng phải đối mặt với nhiều mối đe dọa như tên lửa chống tăng, mìn và UAV tấn công góc nhìn thứ nhất (FPV).
Tuy nhiên, hiệu quả của phương thức tác chiến này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm khả năng nhận dạng mục tiêu, liên lạc giữa các đơn vị, lựa chọn loại đạn và độ chính xác của thông tin hiệu chỉnh do các phương tiện không người lái cung cấp.
Vì vậy, khả năng khai hỏa ở khoảng cách khoảng 10 km mà Rostec đề cập không đồng nghĩa xe tăng có thể tự phát hiện và tấn công chính xác mọi mục tiêu ở cự ly đó. UAV trinh sát, dữ liệu chỉ thị mục tiêu và khả năng phối hợp giữa các lực lượng đóng vai trò quan trọng trong quá trình tác chiến.
Động cơ turbine khí tạo lợi thế cơ động cho T-80BVM
T-80BVM là phiên bản hiện đại hóa từ xe tăng T-80BV thời Liên Xô, được nâng cấp hệ thống điều khiển hỏa lực, khả năng bảo vệ và vũ khí.
Xe tăng sử dụng động cơ turbine khí GTD-1250 có công suất 1.250 mã lực, kết hợp pháo nòng trơn 2A46M-1 cỡ 125 mm. Pháo chính có thể bắn nhiều loại đạn xe tăng thông thường, đồng thời phóng tên lửa dẫn đường qua nòng pháo, tạo thêm phương án tấn công mục tiêu ở khoảng cách xa.
Tuy nhiên, lớp giáp cơ bản của T-80BVM được đánh giá là yếu hơn đáng kể so với T-80U thời Liên Xô. Các xe tăng T-80 được chế tạo trong giai đoạn cuối thập niên 1990 chưa được trang bị một gói hiện đại hóa toàn diện vào thời điểm cuộc xung đột quy mô lớn tại Ukraine bùng phát.
Dù Nga đã chấm dứt sản xuất T-80 vào năm 2001 để ưu tiên T-90, dòng xe tăng có chi phí thấp hơn và yêu cầu bảo dưỡng ít hơn, T-80 vẫn giữ vai trò đáng kể tại chiến trường Ukraine. Nhiều đặc tính riêng của dòng xe tăng này tiếp tục được các đơn vị Nga đánh giá cao.
Động cơ turbine khí giúp dòng T-80 tăng tốc nhanh và khởi động đáng tin cậy trong điều kiện thời tiết cực lạnh. Công suất động cơ lớn so với trọng lượng xe cũng mang lại khả năng cơ động tốt trên địa hình khó khăn, đồng thời giúp phương tiện duy trì hiệu suất trong môi trường nhiệt độ thấp.
Những đặc điểm này vẫn có giá trị đối với các đơn vị Lục quân Nga, trong đó có lực lượng hoạt động ở tiền tuyến tại Ukraine.
Việc trang bị động cơ turbine khí có chi phí cao và đòi hỏi bảo dưỡng phức tạp cho T-80 bắt nguồn từ yêu cầu tác chiến trong môi trường khắc nghiệt ở Bắc Âu. Thiết kế này cũng nhằm giúp xe tăng nhanh chóng tiến sâu vào lãnh thổ đối phương, dẫn đầu các mũi tiến công thiết giáp và chia cắt lực lượng đối phương tại Trung Âu trong những kịch bản chiến tranh thời Chiến tranh Lạnh.
Dù làm tăng đáng kể chi phí sản xuất và duy trì hoạt động, động cơ turbine khí đã tạo nên đặc trưng nổi bật của T-80. Theo một số đánh giá, dòng xe tăng này thuộc nhóm xe tăng có tốc độ và khả năng cơ động cao nhất thế giới.
Theo MW
