Theo tờ Manila Bulletin ngày 15/6, chính phủ Trung Quốc cho biết “không có chuyện nào xảy ra kiểu như đâm chìm rồi bỏ chạy trên biển” liên quan đến việc tàu cá Trung Quốc đâm chìm chiếc tàu đánh cá F/B GEMVIR1 của Philippines ở bãi Cỏ Rong (Reed Bank) vào đêm ngày 9/6.
Trong một tuyên bố được đưa ra thông qua Đại sứ quán của họ tại Manila tối 14/6, chính phủ Trung Quốc cho biết cuộc điều tra sơ bộ của họ cho thấy, chiếc Yuemaobinyu 42212, một tàu cá Trung Quốc từ tỉnh Quảng Đông, đã tham gia vào một hoạt động khai thác thủy sản bằng ánh sáng đèn tại bãi Cỏ Rong (Trung Quốc gọi là Liyue Tan – bãi Lễ Nhạc) vào nửa đêm ngày 9/6.
 |
| Vụ đâm tàu được báo Philippines vẽ lại theo lời kể của các nạn nhân |
“Chiếc tàu Trung Quốc đột nhiên bị bao vây bởi 7 hoặc 8 tàu đánh cá Philippines. Trong quá trình sơ tán, chiếc 42212 đã không thể tránh được một chiếc tàu đánh cá của Philippines và dây cáp thép của nó trên giàn đèn đã va quệt vào buồng lái tàu Philippines khiến con tàu bị lật nghiêng”. Chính phủ ở Bắc Kinh cho biết trong tuyên bố.
Theo kết quả điều tra ban đầu của họ, “thuyền trưởng tàu Trung Quốc đã cố gắng giải cứu các ngư dân Philippines nhưng lo sợ bị vây hãm bởi các tàu đánh cá khác của Philippines đang ở gần đó vào thời điểm xảy ra vụ việc”.
Vì vậy, khi xác nhận các ngư dân từ thuyền Philippines đã được giải cứu bởi các tàu đánh cá khác của Philippines, chiếc 42212 (tàu cá Trung Quốc) đã rời khỏi hiện trường. “Những điều trên cho thấy rằng không có chuyện tàu Trung Quốc đâm chìm tàu cá Philippines rồi bỏ chạy” – Tuyên bố của phía Trung Quốc kết luận.
 |
| Chiếc tàu Philippines bị đâm chìm |
Chính phủ Trung Quốc nhấn mạnh rằng họ “rất coi trọng tình hữu nghị giữa Trung Quốc và Philippines cùng an toàn trên biển và sẽ tiếp tục xử lý vụ việc này với Philippines một cách nghiêm túc và có trách nhiệm”.
Báo chí Philippines cho rằng: Tuyên bố này của Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila trái ngược với câu chuyện của ngư dân Philippines nói tàu của họ bị tàu Trung Quốc cố tình đâm chìm, 22 ngư dân đã rơi xuống biển và tàu Trung Quốc đã bỏ mặc họ mà không cứu cho đến khi họ được một tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam ở gần đó cứu thoát. Ông Junel Insigne, thuyền trưởng chiếc tàu F/B GEMVIR1 kể lại với giới truyền thông: những người trên tàu Trung Quốc biết rõ thuyền của họ bị chìm và thậm chí tắt đèn trước khi bỏ đi để mặc họ dưới biển.
Trang tin Đa Chiều cho biết dư luận Philippines đang sôi sục trước vụ việc vày; chính phủ Philippines đã chính thức phản kháng, yêu cầu chính phủ Trung Quốc phải điều tra, xử lý.
 |
| Các ngư dân Philippines sau khi được tàu đánh cá Việt Nam cứ sống lên tàu hải quân nước này |
Ngày 13/6, ông Salvador Panelo, người phát ngôn của Tổng thống Rodrigo Duterte đã lên tiếng yêu cầu Trung Quốc điều tra vụ đâm tàu này và trừng phạt các thuyền viên Trung Quốc. Ông Panelo nói trong một bản tuyên bố: “Tàu Trung Quốc đã cố ý đêm chìm tàu cá Philippines, bỏ mặc không đếm xỉa các ngư dân Philippines, phó mặc số phận họ do Trời định đoạt”.
Trang web tiếng Trung RFI ngày 14/6 đưa tin, ông Salvador Panelo với tư cách cố vấn pháp luật của Tổng thống Duterte đã tuyên bố: “Nếu điều tra cho thấy tàu Trung Quốc cố tình đâm chìm tàu cá của Philippines thì có thể xem xét việc cắt đứt quan hệ ngoại giao với Trung Quốc”.
Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Teodoro Locsin tuyên bố trên mạng xã hội: đã chính thức kháng nghị về ngoại giao với Trung Quốc.
Các chính trị gia của đảng cầm quyền và các đảng đối lập ở Philippines đều yêu cầu phía Trung Quốc đưa ra lời giải thích. Theo ông Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana thì chỉ có thể là tàu Trung Quốc cố tình đâm vào chiếc FB Gimber1 của Philippines vì khi đó nó đang thả neo dừng ở cạnh bãi Cỏ Rong; sau khi đâm chìm nó, chiếc tàu Trung Quốc đã bỏ đi; 22 ngư dân sau một hồi trôi dạt dưới biển đã được một tàu đánh cá của Việt Nam cứu sống.
 |
| Ông Salvador Panelo, cố vấn pháp luật của Tổng thống Duterte tuyên bố: “Nếu điều tra cho thấy tàu Trung Quốc cố tình đâm chìm tàu cá của Philippines thì có thể xem xét việc cắt đứt quan hệ ngoại giao với Trung Quốc”. |
Ông Delfin Lorenzana nói: “Chúng ta dùng các từ ngữ mạnh mẽ nhất lên án hành vi đáng hổ thẹn bỏ mặc các ngư dân Philippines của con tàu Trung Quốc cùng các thuyền viên của họ. Đó không phải là hành vi cư xử có trách nhiệm của những người thân thiện mà chúng ta trông chờ”.
Bà Thượng nghị sỹ Risa Hontiveros – một trong những người từng thẳng thừng phê phán ông Duterte, đã kêu gọi chính phủ lập tức triệu hồi đại sứ và tổng lãnh sự tại Trung Quốc về nước. Bà nói:”Tàu của chúng ta bị đâm chìm đã phản ánh tình trạng chủ quyền của Philippines. Cách tiếp tục khuất phục trước Trung Quốc của Tổng thống Duterte đã khiến chủ quyền của nước ta ngày bị chìm đi”.
Tư lệnh Hải quân Philippines Alexander Pama cho rằng: không còn nghi ngờ gì nữa, tàu Trung Quốc đã cố tình đâm chìm tàu của Philippines và đề nghị hai nước hãy để một tổ chức trung lập đứng ra điều tra sự kiện đâm tàu này và để tổ chức trung lập này đề xuất những kiến nghị phù hợp luật quốc tế.
