Hình ảnh mới hé lộ thiết kế của “Thần Long”
Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc tăng tốc cạnh tranh nhằm giành ưu thế trong không gian, DIA ngày 26/10 đã công bố hình ảnh rõ nét hơn về một phương tiện vũ trụ thử nghiệm có khả năng tái sử dụng của Trung Quốc. Hình ảnh này từng lưu truyền trên Internet trong nhiều năm, nhưng nay được đưa vào báo cáo mới nhất của cơ quan tình báo Mỹ về những thách thức đối với an ninh không gian.
Ảnh được vệ tinh của Maxar Technologies — công ty hiện đổi tên thành Vantor — chụp vào năm 2024. Phương tiện xuất hiện trong ảnh có hình dáng giống một tàu con thoi cỡ nhỏ, với cánh ngắn, hai cánh đuôi đứng và khoang tải trọng ở giữa thân. Phía trên khoang này có một cửa mở hướng lên trên; ở phần đuôi, các tấm pin mặt trời được bố trí ở hai bên.
Bên dưới thân máy bay còn có thể nhìn thấy hai khoang nằm cạnh nhau. Theo suy đoán của giới phân tích, đây có thể là các khoang chứa bánh chính của hệ thống càng đáp ba bánh.
Báo cáo của DIA đề cập hai chương trình máy bay vũ trụ chủ chốt của Trung Quốc là “Thần Long” (Shenlong) và “Đằng Vân” (Tengyun), nhưng không xác định cụ thể phương tiện xuất hiện trong ảnh thuộc chương trình nào. Trong các bài viết về phương tiện thử nghiệm của Trung Quốc, tên gọi “Thần Long” thường được sử dụng để chỉ loại máy bay vũ trụ đang được nước này thử nghiệm.
Có nhiều điểm tương đồng với X-37B của Mỹ
Theo các phân tích được Chinatimes dẫn lại, thiết kế tổng thể của phương tiện Trung Quốc có nhiều nét giống X-37B, máy bay vũ trụ không người lái cỡ nhỏ do Lực lượng Không gian Mỹ vận hành. Cả hai đều có cấu hình giống tàu con thoi, sử dụng càng đáp ba bánh và có khả năng bố trí thêm module tải trọng kéo dài ở phần đuôi.
Một khác biệt đáng chú ý nằm ở cánh: máy bay vũ trụ Trung Quốc dường như có dây cung cánh dài hơn so với X-37B. Tuy nhiên, chỉ từ hình ảnh vệ tinh bên ngoài, chưa thể xác định đầy đủ cấu trúc bên trong, khả năng vận hành hay mục đích cụ thể của phương tiện này.
Việc công bố ảnh rõ nét hơn cũng không đồng nghĩa Mỹ vừa phát hiện một phương tiện hoàn toàn mới. Năm 2024, Đại tá John Patrick thuộc Lực lượng Không gian Mỹ từng trình chiếu phiên bản có độ phân giải thấp hơn tại một diễn đàn không gian mở ở Hàn Quốc. Khi đó, hình ảnh chưa đủ rõ để xác định chắc chắn phương tiện có phải X-37B hay không.
Mỹ đã chế tạo hai chiếc X-37B. Theo Chinatimes, từ năm 2010, chương trình này đã thực hiện tám nhiệm vụ trên quỹ đạo; nhiệm vụ thứ tám bắt đầu ngày 22/8/2025.
Trung Quốc đã thực hiện bốn nhiệm vụ quỹ đạo từ năm 2020
Theo nguồn tin Đài Loan và TWZ, Trung Quốc đã sử dụng cùng một phương tiện thử nghiệm để thực hiện bốn nhiệm vụ quỹ đạo kể từ năm 2020. Ba nhiệm vụ đầu tiên đã kết thúc trước khi Đại tá Patrick trình chiếu hình ảnh vào năm 2024.
Nhiệm vụ thứ ba kéo dài từ ngày 14/12/2023 đến ngày 6/9/2024, tổng cộng 268 ngày. Trong thời gian này, phương tiện được cho là đã thả một số vật thể nhỏ hơn từ khoang tải trọng chính vào quỹ đạo. Tuy nhiên, bản chất và mục đích của những vật thể đó chưa được xác định rõ.
Nhiệm vụ gần đây nhất được phóng ngày 7/2/2026. Tại thời điểm bài Chinatimes đăng ngày 28/10, phương tiện này vẫn chưa quay trở về Trái Đất. Các quan sát được nguồn tin dẫn lại cho thấy nó dường như đã thả ít nhất một vật thể khác trong nhiệm vụ này.
Khả năng hoạt động dài ngày trên quỹ đạo và việc triển khai các vật thể chưa rõ chức năng là những yếu tố khiến chương trình máy bay vũ trụ Trung Quốc được giới theo dõi an ninh không gian quan tâm. Dù vậy, chưa có đủ dữ liệu công khai để kết luận các vật thể được thả ra nhằm phục vụ mục đích quân sự, thử nghiệm công nghệ hay một nhiệm vụ khác.
Cục Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) cảnh báo rằng các công nghệ dùng cho việc kiểm tra vệ tinh và hoạt động tiếp cận có thể cũng hỗ trợ khả năng chống vệ tinh.
Căn cứ bí ẩn ở Tây Bắc Trung Quốc
Một căn cứ không quân bí ẩn đã được phát hiện tại khu vực Tây Bắc Trung Quốc, có đường băng dài khoảng 16.400 feet, tương đương gần 5 km. Đây được cho là một địa điểm có thể tiếp nhận máy bay vũ trụ sau khi hoàn thành nhiệm vụ trên quỹ đạo.
Cơ sở này được cho là đã mở rộng đáng kể trong những năm gần đây và tiến hành thử nghiệm các công nghệ hàng không tiên tiến. Chinatimes so sánh địa điểm này với Zone 51 (Khu vực 51) của Mỹ — cơ sở thử nghiệm quân sự nổi tiếng với mức độ bảo mật cao.
Tuy nhiên, những thông tin về vai trò cụ thể của căn cứ này, mối liên hệ với chương trình “Thần Long” và hoạt động tại đây vẫn chủ yếu dựa trên các đánh giá bên ngoài, chưa được phía Trung Quốc công khai xác nhận đầy đủ.
Việc DIA công bố hình ảnh rõ nét hơn cung cấp thêm dữ liệu để giới phân tích đánh giá chương trình máy bay vũ trụ của Trung Quốc. Nhưng hình dáng tương đồng với X-37B không đủ để chứng minh hai phương tiện có cùng chức năng hoặc năng lực. Những câu hỏi quan trọng — từ nhiệm vụ thực tế, khả năng triển khai tải trọng đến mục đích của các vật thể được thả trên quỹ đạo — vẫn chưa có lời giải rõ ràng.
Theo Chinatimes, TWZ
