Ảnh vệ tinh ghi nhận 4 máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không KJ-3000 tại cơ sở của Tập đoàn Máy bay Tây An, củng cố thông tin về việc dòng máy bay này đã bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt. Với khung thân cỡ lớn, động cơ phản lực nội địa và kiến trúc radar kỹ thuật số mới, KJ-3000 được kỳ vọng tăng cường đáng kể năng lực giám sát trên không của Trung Quốc.
Ảnh vệ tinh đã ghi nhận 4 chiếc KJ-3000 – hệ thống cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AEW&C) thế hệ mới của Trung Quốc – tại các cơ sở do Tập đoàn Máy bay Tây An vận hành ở khu vực Tây An – Diêm Lương. Hình ảnh này củng cố những thông tin trước đó rằng máy bay đã bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt.
Được phát triển trên cơ sở máy bay vận tải chiến lược Y-20B bốn động cơ, sử dụng động cơ phản lực cánh quạt kép WS-20 do Trung Quốc tự phát triển, KJ-3000 hiện là hệ thống AEW&C có trọng lượng lớn nhất thế giới đang được sản xuất. Mẫu máy bay này bổ sung một nền tảng hạng nặng cho KJ-500, dòng máy bay cảnh báo sớm hạng trung mà Trung Quốc đã sản xuất với tốc độ cao trong những năm gần đây, vượt tổng sản lượng của một số hệ thống tương tự nước ngoài cộng lại.
Khung thân phản lực cỡ lớn được kỳ vọng giúp KJ-3000 đạt tốc độ cao hơn, tầm bay xa hơn và thời gian hoạt động dài hơn so với KJ-500. Khả năng hoạt động ở độ cao lớn hơn cũng có thể mở rộng phạm vi quan sát của radar đối với máy bay và tên lửa bay thấp – những mục tiêu có thể tránh bị phát hiện bởi các cảm biến mặt đất nhờ địa hình che khuất hoặc giới hạn đường chân trời radar.
KJ-3000 sở hữu lợi thế về cảm biến và năng lực chỉ huy
Tuy nhiên, lợi thế chủ yếu của KJ-3000 so với KJ-500 nằm ở tổ hợp cảm biến lớn hơn đáng kể cùng các hệ thống chỉ huy và kiểm soát trên máy bay. KJ-3000 là một phần trong kế hoạch mở rộng quy mô lực lượng giám sát trên không của Trung Quốc, kết hợp các nền tảng phản lực hạng nặng với những máy bay nhỏ hơn được phát triển từ dòng vận tải Y-9.
Bên cạnh KJ-500, Trung Quốc cũng đang phát triển KJ-700, mẫu máy bay được cho là kết hợp radar với các cảm biến quang điện tử và hồng ngoại nhằm mở rộng năng lực giám sát. Các máy bay cánh quạt nhỏ hơn có thể hoạt động từ những sân bay phân tán, có cơ sở hạ tầng hạn chế. Trong khi đó, khung thân lớn của KJ-3000 phù hợp hơn với các nhiệm vụ đòi hỏi thời gian hoạt động dài, tầm bay xa và năng lực xử lý dữ liệu ngay trên máy bay.
Đà mở rộng lực lượng AEW&C của Trung Quốc tương phản với những khó khăn mà Mỹ đang gặp phải trong quá trình thay thế đội máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3 Sentry đã già cỗi. Không quân Mỹ đã đầu tư mua sắm E-7, một nền tảng nhẹ hơn đáng kể, có radar nhỏ hơn. Theo các ước tính được đề cập, radar của E-7 nhẹ hơn đáng kể và có công suất thấp hơn radar trang bị trên KJ-500.
Kiến trúc radar mới hướng tới phát hiện mục tiêu tàng hình
Thay vì sử dụng hệ thống radar mảng pha gồm ba mặt anten theo thiết kế truyền thống, KJ-3000 được trang bị kiến trúc radar mảng kỹ thuật số dạng phù hợp với bề mặt thân máy bay, cho phép bao quát đủ 360 độ, đồng thời cải thiện độ nhạy và năng lực xử lý tín hiệu.
Khác với các cụm anten cố định trên KJ-500, hệ thống theo dõi mục tiêu lai mới của KJ-3000 sử dụng một vòm radar xoay chứa các radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA). Thiết kế này tối đa hóa kích thước anten khẩu độ đơn, nhằm phát hiện các mục tiêu có khả năng tàng hình ở khoảng cách rất xa.
Hệ thống cũng cho phép quét không gian 360 độ, đồng thời tập trung năng lượng phát xạ vào những khu vực trọng yếu thông qua cơ chế điều hướng điện tử công suất cao. Nhờ đó, KJ-3000 được kỳ vọng nâng cao khả năng phát hiện, bám bắt và theo dõi mục tiêu trong những điều kiện tác chiến phức tạp.
Đây được giới thiệu là hệ thống AEW&C đầu tiên trên thế giới được xây dựng xoay quanh một kiến trúc radar kỹ thuật số mới, kết hợp các đường truyền dữ liệu tiên tiến, khả năng nhận dạng mục tiêu thụ động và những tính năng chống gây nhiễu tinh vi.
Tổ hợp cảm biến của KJ-3000 được kỳ vọng đặc biệt tối ưu cho nhiệm vụ theo dõi máy bay tàng hình tiên tiến. Nếu đạt được hiệu quả như dự kiến, hệ thống này có thể trở thành một hệ số nhân sức mạnh cho lực lượng không quân chiến đấu Trung Quốc, trong đó có các phi đội tiêm kích thế hệ thứ năm J-20 và J-35 đang được mở rộng nhanh chóng.
Theo MW
