Tại phiên chất vấn Thủ tướng Lê Minh Hưng chiều 12/11, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (TP Hải Phòng) cho rằng báo cáo của các bộ cho thấy nghịch lý khi chính sách đã có, nguồn lực đã bố trí nhưng tiến độ triển khai vẫn chậm, một phần do quá trình phối hợp giữa các cơ quan.
Đại biểu dẫn chứng, gần 16 tháng sau khi ban hành Nghị quyết 57, các bộ mới thống nhất được nội hàm chi của 18 nhiệm vụ công nghiệp chiến lược nhưng chưa có nhiệm vụ nào được ký hợp đồng. Bên cạnh đó, 34 cơ sở dữ liệu quốc gia chưa đồng bộ; việc định giá tài sản trí tuệ và thu hút vốn tư nhân đầu tư vào hạ tầng theo phương thức đối tác công tư (PPP) còn hạn chế.
Cho rằng đây đều là những nhiệm vụ mang tính liên ngành, đại biểu đề nghị Thủ tướng cho biết giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực để thực hiện mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.
Trả lời chất vấn đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn về những điểm nghẽn trong triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết đây là lĩnh vực mới, khó, quá trình thực hiện còn nhiều lúng túng, thách thức.
Theo Thủ tướng, Ban Chỉ đạo 57 đã xác định rõ các nhóm nhiệm vụ quan trọng cần triển khai, song cần thêm thời gian để thực hiện.
Để đẩy nhanh giải ngân cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vừa qua, Ban Chỉ đạo và Chính phủ đã chỉ đạo các cơ quan, bộ, ngành, địa phương hoàn thiện khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0. Đây là nền tảng thiết kế cơ bản để các bộ, ngành và địa phương hoàn thiện khung kiến trúc của mình, từ đó có các quyết định đầu tư và tiến hành giải ngân cho phần cứng, phần mềm, mua sắm trang thiết bị.
Cùng với đó, Chính phủ đã ban hành khung dữ liệu tổng thể. Các bộ, ngành phải xây dựng khung dữ liệu chuyên ngành, trên cơ sở đó mới tiến hành số hóa để cung cấp dữ liệu.
Thủ tướng cho biết Chính phủ quyết tâm hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong năm 2026. Tuy nhiên, một số lĩnh vực như đất đai có thể phải sang năm 2027 mới có đủ thời gian hoàn thành.
Để đáp ứng nguyên tắc dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", cần số hóa rất nhiều số liệu. Đồng thời, phải xác định và tập trung hoàn thiện những dữ liệu ưu tiên phục vụ công tác quản lý, điều hành của các bộ, ngành và chính quyền địa phương.
Theo Thủ tướng, việc số hóa, xây dựng và hoàn thiện dữ liệu cũng đòi hỏi nguồn nhân lực, chi phí và thời gian. Đây là một trong những ưu tiên đang được Chính phủ chỉ đạo triển khai.
Thủ tướng trả lời chất vấn tại nghị trường Quốc hội. Ảnh: VGP.
Đối với công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt nhằm đẩy nhanh thẩm định, thông qua các chương trình đầu tư cho một số sản phẩm công nghệ chiến lược.
Chính phủ cũng thúc đẩy kết nối giữa các cơ quan nhà nước với viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để tiến hành đặt hàng.
Thủ tướng nhấn mạnh các bộ, ngành trong lĩnh vực quản lý của mình phải xác định công nghệ và sản phẩm nào cần ưu tiên đầu tư. Chẳng hạn, trong lĩnh vực y tế có vaccine, thuốc chữa bệnh; lĩnh vực nông nghiệp có thể ưu tiên công nghệ gen, giống, phân bón và thuốc trừ sâu.
Theo Thủ tướng, các nhiệm vụ đều có bước đi, quy trình cụ thể. Chính phủ quan tâm chỉ đạo, đặc biệt Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để thúc đẩy đầu tư.
Thủ tướng nêu cách xử lý cán bộ sợ sai, làm việc cầm chừng
Trong khi đó, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa đề cập đến Nghị quyết số 24 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.
Đại biểu cho biết Nghị quyết đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế của đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay. Phát biểu nhậm chức trước Quốc hội ngày 7/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng cam kết xử lý nghiêm tình trạng né tránh, vô cảm, trì trệ, đùn đẩy trách nhiệm đối với người dân, doanh nghiệp.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Thủ tướng cho biết những giải pháp căn cơ để khắc phục triệt để tình trạng cán bộ, công chức e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thậm chí lấy những hạn chế, bất cập của pháp luật làm lý do không dám quyết định.
Đại biểu đặc biệt quan tâm đến trách nhiệm của cán bộ trong các lĩnh vực mới, khó, nhạy cảm, tiềm ẩn rủi ro cao như tài chính, tài sản công, đầu tư công, đấu thầu, đất đai và chuyển đổi số.
Trả lời chất vấn đại biểu Mai Thị Phương Hoa, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật, phân định rõ thẩm quyền và đổi mới công tác đánh giá cán bộ.
Thủ tướng cho biết Trung ương đã có nghị quyết về tính tiên phong của cán bộ, đảng viên, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; Ban Bí thư có quy định về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ. Chính phủ cũng đã ban hành các chương trình, kế hoạch hành động và các nghị định quy định về vấn đề này.
Tuy nhiên, trên thực tế, quá trình triển khai vẫn còn những đơn vị ở cả Trung ương và địa phương có tình trạng một bộ phận cán bộ sợ trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh, không dám đương đầu với những vấn đề mới, vấn đề khó.
Theo Thủ tướng, giải pháp đầu tiên là Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện và thể chế hóa đầy đủ, kịp thời những chỉ đạo mới của cấp có thẩm quyền, xây dựng hệ thống quy định pháp luật đồng bộ, trong đó phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cấp, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và chính quyền cấp tỉnh, cấp xã.
Chính phủ đang rà soát toàn bộ những nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền cho địa phương để xác định rõ việc nào chính quyền cấp cơ sở, cấp tỉnh, cấp xã có thể thực hiện và những nhiệm vụ nào cần rà soát lại. Kế hoạch đầu tư công cũng đã bố trí nguồn lực cho chính quyền địa phương triển khai các nhiệm vụ.
Một giải pháp khác được Thủ tướng nhấn mạnh là đổi mới công tác đánh giá cán bộ. Nếu đã quy định rõ thẩm quyền, chức trách, nhiệm vụ nhưng cán bộ vẫn không đạt tiến độ, kết quả và chất lượng công việc thì phải xem xét, đánh giá để điều chuyển, thay thế, bổ sung kịp thời ở những bộ phận chưa thực hiện được nhiệm vụ.
Thủ tướng khẳng định việc đánh giá phải được tiến hành thẳng thắn, rõ trách nhiệm, khách quan, công tâm và công bằng. Khi đã được giao rõ chức trách, nhiệm vụ, cán bộ phải triển khai thực hiện, không thể đùn đẩy, né tránh.
