Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận, đề nghị truy tố các bị can trong vụ án xảy ra tại thành phố Đồng Nai, Công ty Free Land và các đơn vị liên quan.
Trong vụ án này, bà Nguyễn Thị Giang Hương, cựu Chủ tịch UBND huyện Nhơn Trạch (cũ), bị cáo buộc nhận 700 triệu đồng từ doanh nghiệp Free Land.
Bà Hương bị Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Bà Vũ Minh Lý, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Free Land, bị đề nghị truy tố 3 tội Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí và Trốn thuế.
Năm 2024, bà Hương gây chú ý khi bị một nhóm lừa đảo công nghệ cao chiếm đoạt hơn 171 tỷ đồng. Công an tỉnh Đồng Nai sau đó khởi tố 10 bị can liên quan vụ án.
Cùng năm, bà Hương bị cách chức Phó bí thư Huyện ủy và Chủ tịch UBND huyện Nhơn Trạch do không trung thực trong kê khai tài sản, thu nhập; quanh co, che giấu nguồn gốc số tiền chưa kê khai và không cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan tài sản đã kê khai. Sau đó, bà Hương chuyển về làm thành viên HĐTV của Công ty TNHH MTV Thủy lợi Đồng Nai.
Theo kết luận điều tra, năm 2012, khi bà Vũ Minh Lý biết tỉnh Đồng Nai có chủ trương cho chủ đầu tư dự án đường Vành đai 3 khai thác 125 ha đất tại xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch (cũ), để tạo nguồn kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Bà Lý tìm đến ông Đinh Quốc Thái, lúc đó là Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, nhờ giúp liên danh Cửu Long - Hamico được giao dự án. Ông Thái đồng ý, chỉ đạo ba cấp phó Phan Thị Mỹ Thanh, Trần Văn Vĩnh, Võ Văn Chánh và Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Cao Tiến Dũng làm thủ tục chỉ định liên danh này làm chủ đầu tư.
Bà Lý đổi tên công ty Ngũ Long Tân Thành thành Công ty CP Free Land. Theo C03, doanh nghiệp được tỉnh Đồng Nai chỉ định làm chủ đầu tư dự án mà không qua đấu thầu, trái quy định pháp luật.
Quá trình tính tiền sử dụng đất sau khi được giao đất, bà Lý đã thỏa thuận đưa tiền cho định giá viên Đỗ Đình Ngoan để được xác định giá thấp. Đồng thời, liên hệ với Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Quốc Hùng, chủ tịch hội đồng thẩm định, đề nghị giảm giá đất khi xác định tiền mà Free Land phải nộp.
Ông Hùng đồng ý, chỉ đạo các thành viên hội đồng thẩm định xác định giá đất trái với phương pháp tính thông thường. Nhóm này đã lấy giá đất đợt 1 làm giá đợt 2 và tính giá đợt 3 cao không quá 50% đợt 1.
Tháng 11/2018, khi tính tiền sử dụng đất đợt 1, bà Lý gặp Ngoan để xin giảm giá và được đề nghị phải đưa 200 triệu đồng để làm hồ sơ giảm giá đất. Bà Lý đồng ý, giao nhân viên cầm tiền đến trung tâm đưa cho Ngoan.
Đến năm 2020, bà Lý lại trực tiếp liên hệ nhờ Ngoan khi tính tiền sử dụng đất đợt 3. Ngoan nói mức giá đợt này đã tăng khoảng 70% so với đợt 1, lên thành 3 triệu đồng/m2. Bà Lý thấy cao nên xin định giá còn 2,7 triệu đồng/m2 và sẽ đưa Ngoan 500 triệu đồng. Ngoan đồng ý.
Theo kết luận điều tra, 3 lần họp thẩm định giá đất, bà Lý đưa cho Lê Văn Thư, cựu Phó giám đốc Sở Tài chính và ông Nguyễn Quốc Hùng, tổng mỗi người 150 triệu đồng. Ban đầu ông Hùng khai đã nhận 150 triệu đồng nhưng sau lại thay đổi lời khai, đến nay không thừa nhận việc đã cầm tiền.
Quá trình điều tra, bà Lý khai đã đưa cho bà Nguyễn Thị Giang Hương 700 triệu đồng để hỗ trợ công tác giải phóng mặt bằng của huyện và giúp bà Hương đi chữa bệnh năm 2019. Việc đưa tiền này không liên quan đến xác định giá đất để tính tiền sử dụng cho Free Land.
Ngoài ra, bà Lý còn thông qua nhân viên đưa 400 triệu đồng cho bà Hương nhờ chuyển 4 người. Trong khi đó, bà Hương khai đã đưa tiền giúp Lý, mỗi người 100 triệu đồng. Tuy nhiên chỉ có một người thừa nhận 100 triệu đồng, còn lại 3 người chối cãi.
Như vậy, tổng số tiền sử dụng đất chênh lệch so với tiền sử dụng đất Công ty CP Free Land đã nộp là hơn 117 tỷ đồng. Đây là hậy quả thiệt hại do các hành vi sai phạm trong vụ việc: Chỉ định nhà đầu tư không qua đầu thầu; giao đất không qua đấu giá; tính và phê duyệt tiền sử dụng đất trái quy định. Trong đó bà Hương gây thiệt hại 48 tỷ.
Đất xây nhà ở xã hội chuyển thành chung cư thương mại
Kết luận điều tra cũng làm rõ nhiều sai phạm trong quá trình thực hiện dự án khu dân cư rộng khoảng 125ha tại xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, trong đó có việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất và xác định nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp.
Đáng chú ý, gần 8.400 m2 đất ban đầu được giao để xây dựng chung cư nhà ở xã hội đã được chuyển thành đất xây dựng chung cư thương mại. Tuy nhiên, sau nhiều năm, nghĩa vụ tài chính đối với phần diện tích này vẫn chưa được xác định hoàn tất.
Theo kết luận điều tra, ngày 6/9/2018, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành quyết định giao đất đợt 1 cho Công ty cổ phần Free Land thực hiện dự án.
Tổng diện tích đất được giao trong đợt này là gần 140.700m2, trong đó có hơn 62.500m2 đất ở, gần 8.400m2 đất xây dựng nhà ở xã hội, cùng diện tích đất giao thông, cây xanh và các hạng mục khác.
Đến ngày 7/4/2020, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành quyết định sửa đổi quyết định giao đất trước đó, chuyển gần 8.400m2 đất xây dựng chung cư nhà ở xã hội thành đất xây dựng chung cư thương mại.
Sau khi chuyển đổi, cơ quan chức năng phải xác định lại giá đất để tính tiền sử dụng đất doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp vào ngân sách Nhà nước.
Tuy nhiên, theo kết luận điều tra, từ tháng 8/2020 đến tháng 7/2025, Sở Tài nguyên và Môi trường đã ký hợp đồng với 3 doanh nghiệp tư vấn thẩm định giá đất nhưng cả 3 đơn vị đều không hoàn thành công việc.
Cụ thể, tháng 8/2020, cơ quan chức năng ký hợp đồng với Công ty CP Thẩm định giá và Tư vấn đầu tư xây dựng Thế Hệ Mới. Đến tháng 6/2022, doanh nghiệp này bị Bộ Tài chính rút giấy phép hoạt động nên không thể tiếp tục thực hiện việc tư vấn xác định giá đất.
Tháng 10/2022, việc thẩm định được giao cho Công ty CP Thẩm định giá Sen Việt. Tuy nhiên, đến ngày 15/5/2023, công ty này từ chối tiếp tục thực hiện công việc.
Sau đó, tháng 9/2023, cơ quan chức năng tiếp tục ký hợp đồng với Công ty CP Thẩm định giá và Dịch vụ tài sản Toàn Cầu. Ngày 15/10/2024, do không có kết quả thực hiện, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thanh lý hợp đồng với doanh nghiệp này.
Như vậy, sau hơn 5 năm kể từ khi có quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng đất, việc xác định nghĩa vụ tài chính đối với phần diện tích gần 8.400m2 vẫn chưa hoàn tất tại thời điểm vụ án được khởi tố vào tháng 7/2025.
Kiến nghị truy thu hơn 48 tỷ đồng
Quá trình điều tra vụ án, cơ quan chức năng đã tiến hành xác định lại giá đất đối với phần diện tích được chuyển đổi nói trên.
Căn cứ Bản kết luận định giá tài sản số 01/KL-HĐĐGTS ngày 5/8/2026 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự và kết quả xác định của cơ quan thuế, đơn giá đối với gần 8.400m2 đất này được xác định là gần 5,8 triệu đồng/m2.
Tương ứng, số tiền sử dụng đất phải nộp vào ngân sách Nhà nước là hơn 48 tỷ đồng.
Theo kết luận điều tra, bị can Vũ Minh Lý, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Free Land, đề nghị sử dụng khoản tiền đã nộp khắc phục hậu quả trong vụ án, gồm 753.300 USD và hơn 299 tỷ đồng, để thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với phần đất này.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tại Đồng Nai truy thu hơn 48 tỷ đồng tiền sử dụng đất từ nguồn tiền Vũ Minh Lý đã nộp khắc phục hậu quả trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử.
Đồng thời, cơ quan điều tra kiến nghị chỉ đạo các đơn vị chức năng tiếp tục xác định tiền sử dụng đất Công ty cổ phần Free Land phải nộp ngân sách đối với các đợt giao đất thứ 4 và thứ 5 theo đúng quy định pháp luật.
Liên quan đến những sai phạm tại dự án, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định việc lựa chọn chủ đầu tư không thông qua đấu thầu, giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất và xác định tiền sử dụng đất không đúng quy định tại 3 đợt giao đất trước đó đã gây thất thoát cho ngân sách Nhà nước hơn 117 tỷ đồng.
Cùng với hành vi trốn thuế hơn 14 tỷ đồng, tổng thiệt hại của vụ án được xác định hơn 131 tỷ đồng.
Đối với khoản hơn 48 tỷ đồng liên quan diện tích đất nhà ở xã hội chuyển thành chung cư thương mại, kết luận điều tra xác định đây là nghĩa vụ tài chính cần truy thu riêng, không phải khoản thiệt hại được cộng thêm vào tổng thiệt hại của vụ án.
