Trước ý kiến cho rằng quy định trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ "cấm cửa" người bán hàng rong, xe đẩy, gánh hàng nhỏ, bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết việc xây dựng chính sách lần này hướng tới giải quyết cả hai yêu cầu: Bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) cho người tiêu dùng và bảo vệ sinh kế chính đáng của người lao động nhỏ lẻ.
“Lấy nguyên tắc sức khỏe người dân là trên hết, dự thảo Luật thiết lập một hành lang pháp lý linh hoạt, vừa siết chặt các tiêu chuẩn vệ sinh cốt lõi để bảo vệ người tiêu dùng, vừa tháo gỡ rào cản hành chính để bảo đảm con đường mưu sinh chính đáng của những người buôn bán nhỏ lẻ”, bà Thủy trao đổi với VietTimes chiều 11/11.
Vẫn phải đáp ứng các điều kiện về ATTP
Bà Thủy cho biết kế thừa Luật ATTP năm 2010, dự thảo luật tiếp tục yêu cầu các cơ sở kinh doanh, buôn bán thực phẩm nhỏ lẻ, điểm bán thức ăn đường phố và điểm bán hàng lưu động tuân thủ những điều kiện tối thiểu về ATTP.
Cụ thể, nguồn nước sử dụng phải bảo đảm tiêu chuẩn nước sạch sinh hoạt; địa điểm kinh doanh phải đáp ứng các nguyên tắc phòng tránh ô nhiễm thực phẩm; nguyên liệu thực phẩm phải rõ nguồn gốc; người bán hàng phải tuân thủ thực hành vệ sinh tốt trong quá trình chế biến, phục vụ.
Như vậy, kinh doanh bằng gánh hàng rong hay xe đẩy, người bán vẫn phải bảo đảm những yêu cầu vệ sinh thiết yếu. Việc tạo điều kiện cho người lao động nhỏ lẻ mưu sinh không có nghĩa là bỏ qua các nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Đáng chú ý, người kinh doanh, buôn bán nhỏ lẻ vẫn phải thông báo thông tin cá nhân, địa điểm kinh doanh và ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm với UBND cấp xã. Đây là cơ sở để chính quyền địa phương nắm được các điểm kinh doanh, tiến hành hậu kiểm khi cần thiết và xác định trách nhiệm khi xảy ra sự cố ATTP.
Miễn giấy chứng nhận, không phải miễn điều kiện an toàn
Một trong những điểm mới của dự thảo là miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, người bán hàng rong và kinh doanh thức ăn đường phố.
Các sản phẩm thực phẩm được chế biến tại cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố và cơ sở nhỏ lẻ cũng thuộc diện được miễn đăng ký bản công bố sản phẩm và miễn công bố tiêu chuẩn sản phẩm.
Theo bà Thủy, đây là hướng cải cách nhằm cắt giảm những thủ tục hành chính không phù hợp với điều kiện kinh doanh của người lao động nhỏ lẻ. Thay vì phải thực hiện các thủ tục để được cấp giấy chứng nhận hoặc công bố sản phẩm, người dân có thể tham gia kinh doanh thực phẩm phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của mình.
Tuy nhiên, việc miễn các thủ tục nêu trên không đồng nghĩa với việc người kinh doanh được miễn tuân thủ các điều kiện tối thiểu về ATTP, như các yêu cầu về nguồn nước, nguyên liệu, địa điểm và thực hành vệ sinh.
Sổ ghi chép cũng có giá trị truy xuất nguồn gốc
Một vấn đề được dự thảo tính đến là khả năng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào của các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Với những người bán xôi, bánh mì, phở gánh hoặc thức ăn đường phố, việc yêu cầu phải có hệ thống hóa đơn điện tử đầy đủ có thể không phù hợp với thực tế.
Vì vậy, dự thảo quy định người kinh doanh thức ăn đường phố và kinh doanh nhỏ lẻ có trách nhiệm lưu giữ thông tin về nguồn gốc nguyên liệu bằng hóa đơn, chứng từ, sổ ghi chép …
Theo bà Thủy, việc chấp nhận sổ ghi chép tay là cách quy định linh hoạt, phù hợp với tập quán kinh doanh của tiểu thương. Qua đó, cơ quan chức năng vẫn có căn cứ truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố ngộ độc thực phẩm, đồng thời nâng cao ý thức của người bán trong lựa chọn nguyên liệu.
Có thể thấy, dự thảo Luật ATTP (sửa đổi) không đặt người buôn bán nhỏ lẻ trước lựa chọn phải ngừng kinh doanh hay đáp ứng những thủ tục vượt quá khả năng, mà giảm thủ tục hành chính, duy trì các điều kiện tối thiểu về ATTP và tăng cường hậu kiểm.
Đây là cách tiếp cận nhằm hài hòa lợi ích giữa người tiêu dùng và người kinh doanh.
