close Đăng nhập

Thao túng báo cáo tài chính có dễ phát hiện?

VietTimes – Trước tình trạng thao túng báo cáo tài chính (BCTC) đang gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng đến các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán (TTCK), ảnh hưởng đến chức năng huy động vốn của kênh đầu tư này, Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các chuyên gia, giảng viên, nhà quản lý và nhà đầu tư.
Ông Phan Lê Thành Long - Giám đốc Viện Kế toán Quản trị Công chứng Úc (CMA Australia) tại Việt Nam
Ông Phan Lê Thành Long - Giám đốc Viện Kế toán Quản trị Công chứng Úc (CMA Australia) tại Việt Nam

Hội thảo Khoa học với chủ đề “Thao túng báo cáo tài chính của các công ty niêm yết và tác động đến thị trường chứng khoán Việt Nam” được trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp từ các chuyên gia.

Hội thảo tập trung vào các chủ đề chính như: (1) Nhận diện các hành vi thao túng BCTC của các công ty niêm yết; (2) Nghiên cứu dấu hiệu nhận biết và các nhân tố ảnh hưởng đến thao túng BCTC của các công ty niêm yết; (3) Đánh giá tác động kinh tế của thao túng BCTC trên TTCK Việt Nam; (4) Đánh giá thực trạng thao túng Báo cáo tài chính ở Việt Nam giai đoạn 2000-2016; (5) Phân tích thực trạng cơ sở pháp lý trong việc kiểm soát và giám sát thông tin công bố và thông tin báo cáo tài chính của các Công ty niêm yết (CTNY) trên TTCK Việt Nam.

Mở đầu hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Trúc Lê, hiệu trưởng Trường Đại học kinh tế - ĐHQG Hà Nội, nhận định: Hành vi thao túng BCTC là chủ đề được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, bao gồm các hành vi làm sai lệch BCTC trên khía cạnh trọng yếu một cách có chủ ý hoặc thiếu thận trọng, dẫn đến tình trạng thông tin bất cân xứng trên TTCK, gây thiệt hại cho các nhà đầu tư và các cơ quan quản lý cần phải vào cuộc.

Thao túng báo cáo tài chính có dễ phát hiện? ảnh 1PGS.TS. Nguyễn Trúc Lê, hiệu trưởng Trường Đại học kinh tế - ĐHQG Hà Nội, phát biểu khai mạc hội thảo (Ảnh: P.D)

Phát hiện thao túng BCTC như thế nào?

Làm rõ hơn vấn đề này, ông Phan Lê Thành Long - Giám đốc Viện Kế toán Quản trị Công chứng Úc (CMA Australia) tại Việt Nam đã có những chia sẻ với tham luận: “Thao túng BCTC đối với các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.”

Xuất phát từ khái niệm Quản trị lợi nhuận (earning management), ông Long đã chỉ ra trung tâm của các phương pháp phát hiện quản trị lợi nhuận là chất lượng các khoản dồn tích (accrual quality) trên BCTC. Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu và phát triển mô hình nhằm phát hiện vấn đề này như mô hình M-Score của Beneish (1999) và F-Score của Dechow (2011). Các mô hình đã phần nào trợ giúp đánh giá các khả năng công ty đang bóp méo lợi nhuận hay không. 

Các phương pháp phát hiện quản trị lợi nhuận hay gian lận BCTC là rất cần thiết trong bối cảnh các thành viên tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam đang nỗ lực nâng hạng thị trường lên Thị trường mới nổi (Emerging market).  Với các chủ thể tham gia thị trường cần trang bị phương pháp phát hiện ra các gian lận và hành vi thao túng BCTC nhằm tránh những thiệt hại tài chính có thể xảy ra. Với cơ quan quản lý thị trường việc ngăn ngừa và phát hiện ra hành vi thao túng BCTC sẽ góp phần bảo vệ nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nhỏ.

Giải pháp hạn chế thao túng BCTC

Trong khi đó tham luận của TS. Hà Thị Ngọc Hà (Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam) về “Giải pháp hạn chế thao túng báo cáo tài chính tại Việt Nam từ góc độ hiệp hội nghề nghiệp”,  cũng đã khuyến nghị một số giải pháp nhằm giải quyết vấn đề thao túng BCTC trên quan điểm của hiệp hội nghề nghiệp.

Theo TS. Hà Thị Ngọc Hà, cần phải áp dụng chuẩn mực lập và trình bày BCTC quốc tế (IFRS) vào Việt Nam. Bởi vì, chuẩn mực IFRS yêu cầu các giao dịch phải được phản ánh theo đúng bản chất, thúc đẩy các đơn vị có lợi ích công chúng tăng cường trách nhiệm giải trình, công bố thông tin và nâng cao tính minh bạch của BCTC.

Đối với các đơn vị có lợi ích công chúng, bài tham luận cũng chỉ ra một số giải pháp như: Cần quy định và nâng cao vai trò của bộ phận kiểm toán nội bộ trong các doanh nghiệp đối với việc kiểm tra, soát xét BCTC trước khi công bố; Yêu cầu thiết lập Ủy ban kiểm toán trong các đơn vị có lợi ich công chúng, …

Đóng góp vào buổi hội thảo là một số bài tham luận về “Ảnh hưởng của kiểm soát nội bộ đến chất lượng thông tin tài chính của các công ty niêm yết phi tài chính trên thị trường chứng khoán Việt Nam, “Lý thuyết trò chơi với gian lận báo cáo tài chính” và nhiều đề tài tham luận hấp dẫn khác.

Tại buổi hội thảo cũng đã diến ra lễ ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) giữa Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội và Viện Kế toán Quản trị Công chứng Úc (CMA Australia). Theo đó, chương trình đào tạo CMA sẽ được tích hợp và chương trình thạc sỹ do Đại học Quốc gia Hà Nội thực hiện.

Buổi hội thảo diễn ra ngày 15/12/2017, tại Trường Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội. 

Dữ liệu

PVcomBank được vinh danh với hai giải thưởng chuyển đổi số uy tín

PVcomBank được vinh danh với hai giải thưởng chuyển đổi số uy tín

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) vừa được Tạp chí Asian Banking & Finance (ABF) trao tặng hai giải thưởng danh giá tại ABF Retail Banking Awards 2026: Digital Transformation of the Year – Vietnam (Ngân hàng Chuyển đổi số tiêu biểu tại Việt Nam) và Mobile Banking & Payment Initiative of the Year – Vietnam (Ngân hàng có Sáng kiến Ngân hàng số và Thanh toán di động tiêu biểu tại Việt Nam).

PVcomBank ưu đãi phí chuyển tiền quốc tế bằng EUR, người nhận hưởng trọn giá trị gửi

PVcomBank ưu đãi phí chuyển tiền quốc tế bằng EUR, người nhận hưởng trọn giá trị gửi

Trong bối cảnh nhu cầu học tập, làm việc, định cư và giao thương quốc tế ngày càng gia tăng, chuyển tiền ra nước ngoài đã trở thành nhu cầu tài chính quen thuộc của nhiều khách hàng. Thấu hiểu nhu cầu đó, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) triển khai chương trình ưu đãi dành cho khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ có nhu cầu chuyển tiền quốc tế bằng đồng EUR.

OCB định hướng đưa AI và dữ liệu trở thành nền tảng giúp nâng cao hiệu quả vận hành, tạo động lực tăng trưởng mới

Công nghệ và dữ liệu - chìa khóa tăng trưởng giai đoạn mới

Trong bối cảnh ngành ngân hàng đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ từ hành vi khách hàng đến áp lực cạnh tranh số, công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng không chỉ giúp tối ưu vận hành mà còn mở ra phương thức tăng trưởng mới. Đây cũng là trọng tâm chiến lược mà OCB đang triển khai trong giai đoạn hiện nay.

NCB tăng vốn lên 29.280 tỷ đồng, sớm hơn 3 năm so với kế hoạch

NCB tăng vốn lên 29.280 tỷ đồng, sớm hơn 3 năm so với kế hoạch

Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) vừa hoàn tất việc phát hành riêng lẻ 1 tỷ cổ phiếu, chính thức nâng vốn điều lệ lên 29.280 tỷ đồng, đánh dấu lần tăng vốn lớn nhất trong lịch sử ngân hàng. Việc hoàn thành tăng vốn sớm hơn 3 năm so với lộ trình tại PACCL không chỉ giúp NCB nâng cao năng lực tài chính mà còn khẳng định hướng đi đúng đắn đã được ngân hàng kiên định triển khai trong 5 năm qua.

Khát vọng thế kỷ vào Top 100 thành phố đáng sống nhất thế giới của TP.HCM

Khát vọng thế kỷ vào Top 100 thành phố đáng sống nhất thế giới của TP.HCM

Trong Đề cương quy hoạch tầm nhìn 100 năm, TP.HCM đặt mục tiêu lọt Top 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới vào năm 2050. Đây được xem là “mệnh lệnh” hành động cấp thiết nhằm tái cấu trúc không gian sinh tồn đang chạm ngưỡng phát triển, mở đường cho mô hình đô thị đa cực, với những đầu tàu là Hóc Môn ở Tây Bắc và Cần Giờ phía Đông Nam.