Một dấu hiệu tưởng chừng đơn giản nhưng lại ẩn chứa nguy cơ nghiêm trọng. Trường hợp bé N.T.D, 13 tháng tuổi, ở Phú Thọ, được đưa vào Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương là minh chứng rõ ràng cho thực tế: không phải mọi khối sưng ở bìu trẻ nhỏ đều lành tính.
Theo gia đình, khoảng 2–3 tuần trước khi nhập viện, vùng bìu trái của trẻ bắt đầu sưng to. Khi sờ có cảm giác rắn, chắc nhưng trẻ không sốt, không quấy khóc nên gia đình chỉ theo dõi.
Tại cơ sở y tế địa phương, trẻ được chẩn đoán nang tinh hoàn trái, một bệnh lý thường gặp và lành tính.
Tuy nhiên, chỉ trong vòng một tuần sau đó, khối sưng tăng kích thước nhanh bất thường. Lo ngại diễn biến xấu, gia đình đã đưa trẻ đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
BSCKII Trần Thượng Việt, Trưởng Khoa Ngoại Tiết niệu và Nam học Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết thời điểm nhập viện, trẻ có khối phồng vùng bẹn trái, có thể đẩy lên. Siêu âm ghi nhận cạnh tinh hoàn có khối kích thước khoảng 2 x 3 cm, mật độ chắc, không đau.
Các dấu hiệu ban đầu vẫn phù hợp với chẩn đoán nang mào tinh hoàn và có chỉ định phẫu thuật. Nhưng tình huống đã thay đổi ngay khi bắt đầu mổ.
Ngay khi rạch da, các bác sĩ nhận thấy tinh hoàn trái của trẻ to bất thường, gấp khoảng 3 lần bình thường và có màu sắc khác lạ. Nhận định nguy cơ ác tính, ê-kíp lập tức tiến hành sinh thiết tức thì.
Kết quả cho thấy hình ảnh carcinoma, một dạng ung thư có khả năng xâm lấn nhanh. Trước nguy cơ di căn, cuộc hội chẩn ngay tại phòng mổ đã đi đến quyết định cắt bỏ toàn bộ tinh hoàn trái để bảo toàn tính mạng cho trẻ.
Ca phẫu thuật kéo dài hơn một giờ, sau đó trẻ hồi phục tốt, tỉnh táo, bú tốt, vết mổ ổn định. Kết quả giải phẫu bệnh khẳng định trẻ mắc u tế bào mầm ác tính, nhóm ung thư phát sinh từ tế bào sinh sản và có thể lan sang các cơ quan khác nếu không xử trí kịp thời.
Hiện bệnh nhi đang được theo dõi và chuẩn bị phác đồ điều trị bổ trợ.
Đừng chủ quan với sưng bìu không đau
Điểm nguy hiểm trong ca bệnh này là trẻ không có biểu hiện điển hình như đau hay sốt. Đây cũng là lý do khiến nhiều gia đình chủ quan, trì hoãn việc đưa trẻ đi khám chuyên sâu.
Các bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh cần chú ý kiểm tra vùng bẹn – bìu cho trẻ trong quá trình chăm sóc hằng ngày. Những dấu hiệu bất thường như một bên bìu to lên, sờ thấy khối cứng, không đều hoặc tăng kích thước nhanh trong thời gian ngắn đều cần được thăm khám sớm.
Đặc biệt, nếu khối không xẹp khi trẻ nằm hoặc có sự khác biệt rõ giữa hai bên tinh hoàn, nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng cần được đặt ra, kể cả khi trẻ không đau.
Một sai lầm phổ biến là tin tưởng hoàn toàn vào chẩn đoán ban đầu và tiếp tục theo dõi kéo dài. Trên thực tế, nhiều bệnh lý có thể thay đổi nhanh theo thời gian. Khi khối bất thường tiếp tục phát triển, cần đánh giá lại bằng siêu âm hoặc các phương tiện chuyên sâu hơn.
Phát hiện sớm là yếu tố quyết định trong điều trị các bệnh lý ác tính ở trẻ nhỏ. Không chỉ giúp tăng cơ hội chữa khỏi, việc can thiệp kịp thời còn góp phần bảo tồn chức năng sinh lý, đảm bảo sự phát triển bình thường cho trẻ trong tương lai.
