Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND tỉnh Gia Lai về đề xuất chủ trương nghiên cứu đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Pleiku - Lệ Thanh.
Theo Bộ Xây dựng, tuyến cao tốc Pleiku - Lệ Thanh (CT.20) kết nối TP Pleiku với Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, đã được đưa vào Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, với tiến trình đầu tư dự kiến sau năm 2030.
UBND tỉnh Gia Lai được đề nghị nghiên cứu ý kiến của Bộ Tài chính để đề xuất địa phương làm cơ quan có thẩm quyền tổ chức nghiên cứu đầu tư tuyến đường này. Bộ Xây dựng cho biết sẽ hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai.
Trước đó, UBND tỉnh Gia Lai đã đề xuất đầu tư tuyến cao tốc Pleiku - Lệ Thanh với tổng chiều dài hơn 54 km. Tổng mức đầu tư hơn 17.000 tỷ đồng. Dự án được thực hiện theo phương thức PPP, trong đó vốn do nhà đầu tư huy động chiếm khoảng 30%, còn ngân sách Nhà nước hỗ trợ 70%.
Hồi tháng 3/2026, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Gia Lai, CTCP Tập đoàn Đức Long Gia Lai (DLG) và liên danh Tập đoàn Alpha Seven (Mã: DL1) đã nhận bản ghi nhớ hợp tác đầu tư dự án cao tốc Pleiku - Lệ Thanh, với tổng vốn dự kiến khoảng 12.500 tỷ đồng.
Vậy, năng lực của hai nhà thầu Đức Long Gia Lai và Alpha Seven tới đâu?
Đức Long Gia Lai - 'đại gia phố núi' một thời
Tiền thân của Tập đoàn Đức Long Gia Lai là một Xí nghiệp tự doanh do ông Bùi Pháp (sinh năm 1962) thành lập từ năm 1995 tại Gia Lai. Trải qua nhiều đợt tăng vốn, hiện vốn điều lệ của tập đoàn là 2.993 tỷ đồng, trong đó ông Bùi Pháp là Chủ tịch HĐQT nắm giữ 24,8%.
Tập đoàn này hoạt động đa ngành, từng tập trung vào các ngành mũi nhọn như sản xuất, chế biến gỗ, đá granite, kinh doanh lưu trú, khoáng sản…
Từ năm 2015, tập đoàn chủ yếu đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông theo hình thức BOT, năng lượng tái tạo, sản xuất điện tử và thiết bị điện tử, bất động sản và mua bán sáp nhập M&A.
Với mảng năng lượng tái tạo, công ty đã đầu tư các dự án thủy điện, điện mặt trời tại Lâm Đồng, Kon Tum. Ngoài ra, công ty đang triển khai thủ tục đầu tư TBA 500kV cùng với lưới điện truyền tải để giải phóng công suất gần 4.000 MW điện tại các tỉnh Tây Nguyên và miền Trung.
Bên cạnh đó, công ty từng đầu tư nhà máy sản xuất linh kiện điện tử tại Khu công nghệ cao, TP Thủ Đức. Ngoài ra công ty còn sở hữu 4 trạm thu phí trên tuyến Quốc lộ 14 từ Gia Lai đến Bình Phước.
Về tình hình kinh doanh, từ năm 2019 trở về trước, cơ cấu doanh thu thuần của DLG đa dạng, đến từ bán linh kiện điện tử, thu phí BOT, bán đá, bán phân bón, bán đậu nành, xây lắp,… Trong 4 năm từ 2016 – 2019, doanh thu thuần đều đặn trên 2.500 tỷ đồng.
Đến năm 2020, kết quả doanh thu bắt đầu trượt dốc chủ yếu do mảng bán linh kiện điện tử đi xuống. Cũng từ năm 2020, DLGL có thêm nguồn thu từ bán điện thương phẩm nhưng doanh thu chỉ vài chục tỷ đồng/năm.
Mảng linh kiện điện tử những năm qua vẫn là “nồi cơm” nuôi sống Đức Long Gia Lai với nguồn thu từ 1.000 tỷ - 2.000 tỷ đồng/năm, song dần dần thu hẹp về còn vài trăm tỷ đồng.
Công ty TNHH Mass Noble Investments Limited là công ty cốt lõi trong hoạt động của tập đoàn phố núi này, chuyên sản xuất linh kiện điện tử ANSEN của Mỹ, nhà máy đặt tại TP. Đông Quảng (Trung Quốc).
Nhà máy sản xuất, gia công sản phẩm điện tử viễn thông công nghệ cao như các loại đèn led cao cấp, màn hình LCD… Thị trường tiêu thụ tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…
Tuy nhiên đến quý III/2024, tập đoàn bất ngờ quyết định chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp tại Công ty Mass Noble cho CTCP Tập đoàn Alpha Seven (Mã: DL1) với giá trị 255 tỷ đồng. Lãi thoái vốn công ty con gần 130 tỷ đồng.
Không những bán đi “con gà đẻ trứng vàng”, Đức Long Gia Lai còn bán thêm nhiều công ty thành viên hoạt động không hiệu quả để cứu vớt tình hình tài chính của tập đoàn.
Liên tục các năm từ 2019 đến năm 2023, các công ty kiểm toán đều đưa ra ý kiến về “sự tồn tại của yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn đến nghi ngờ đáng kể từ khả năng hoạt động liên tục của tập đoàn”.
Thậm chí, Đức Long Gia Lai còn từng bị CTCP Lilama 45.3 (Mã: L43) đệ đơn yêu cầu phá sản.
Nhìn lại 2020 – 2023, đây là giai đoạn thê thảm nhất của Đức Long Gia Lai khi lỗ chồng lỗ, trong đó năm 2022 lỗ đậm nhất gần 1.200 tỷ đồng.
Đỉnh điểm tháng 9/2022, công ty bị ngân hàng VietinBank siết nợ khi thông báo xử lý khoản nợ có tài sản đảm bảo của DLG là quyền sử dụng đất cơ sở sản xuất kinh doanh tại xã Hòa Phước, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng (diện tích 3.180 m2) và toàn bộ tài sản gắn liền với đất hình thành trong tương lai của dự án Bến xe khách liên tỉnh.
Mặc dù đã nỗ lực tái cơ cấu và cải thiện lợi nhuận sau đó (2024 và 2025 có lãi) nhưng tính tới cuối 2025, Đức Long Gia Lai vẫn còn ôm khoản lỗ lũy kế xấp xỉ 2.100 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu bị ăn mòn còn 995 tỷ.
Không những thế, nợ ngắn hạn của tập đoàn vượt tài sản ngắn hạn hơn 152 tỷ đồng, đồng nghĩa vốn lưu động thâm hụt.
Tính tới cuối 2025, Đức Long Gia Lai đang ôm khoản nợ phải trả hơn 3.220 tỷ đồng, chiếm 76% tổng nguồn vốn. Trong đó dư nợ vay tài chính gần 1.900 tỷ đồng, hầu hết là vay từ ngân hàng và các tổ chức tài chính. Các khoản vay này được bảo đảm bằng máy móc thiết bị của công ty, bảo lãnh bằng tài sản của công ty con, và bởi vợ chồng Chủ tịch Bùi Pháp và bà Nguyễn Thị Hương.
Trong khi đang nợ ngân hàng, Đức Long Gia Lai vẫn chi hơn 1.500 tỷ đồng cho các bên vay ngắn hạn, đa số là công ty thành viên. Song trong đó hơn một nửa có nguy cơ mất trắng khiến Đức Long Gia Lai phải trích lập dự phòng 772 tỷ đồng.
Việc đi vay ngân hàng nhưng vẫn cho các bên vay là một hành động bình thường nhằm tối ưu lợi nhuận. Tuy nhiên trong một số trường hợp, khi công ty con có bức tranh kinh doanh không đẹp khiến việc đi vay ngân hàng khó khăn hơn, doanh nghiệp mẹ sẽ đứng ra vay từ tổ chức tài chính rồi cho công ty con vay lại với lãi suất cao hơn.
Với những vấn đề nội tại tồn tại như trên, Đức Long Gia Lai có ý định liên danh với doanh nghiệp khác để đề xuất làm dự án hạ tầng với khoản vốn chục nghìn tỷ đồng tại TP Pleiku.
Phía doanh nghiệp cho biết đang triển khai lộ trình tái cấu trúc tài chính, xử lý nợ xấu và xây dựng chiến lược kinh doanh theo hướng thực tiễn, minh bạch hơn. Lãnh đạo doanh nghiệp nhận định năm 2026 sẽ là giai đoạn “bản lề”, tạo nền tảng để từng bước tháo gỡ các khó khăn tồn tại, hướng tới phục hồi và tăng trưởng trở lại.
Alpha Seven có liên quan gì với Đức Long Gia Lai?
Alpha Seven tiền thân là chi nhánh Bến xe Liên tỉnh Đức Long Gia Lai, sau đó cổ phần hóa năm 2007 dưới tên CTCP Đầu tư Phát triển Dịch vụ Công trình Công cộng Đức Long Gia Lai, tiếp tục thay đổi một số lần đến tên hiện tại.
Công ty này có trụ sở chính tại TP Thủ Đức (TP HCM) với vốn điều lệ hơn 1.062 tỷ đồng.
Công ty hoạt động trong các lĩnh vực: Điện tử công nghệ cao, Năng lượng tái tạo, Cơ sở hạ tầng - BOT, Bến xe - Bãi đỗ, Bất động sản, Thương mại dịch vụ, Đầu tư tài chính.
Điều đáng lưu tâm khi đây là công ty có liên hệ mật thiết khi từng là công ty con thuộc sở hữu của Tập đoàn Đức Long Gia Lai.
Dù vậy, Alpha Seven vẫn là bên có liên quan đến Đức Long Gia Lai khi có cùng cổ đông lớn. Hiện Chủ tịch HĐQT Đức Long Gia Lai là ông Bùi Pháp đang là cổ đông lớn nhất nắm giữ trực tiếp hơn 24,8% cổ phần Alpha Seven. Công ty TNHH Global Capital do ông Bùi Pháp làm chủ sở hữu cũng sở hữu hơn 1% vốn điều lệ tại Alpha Seven.
