Theo báo cáo đánh giá triển vọng về ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2020 của CTCP Chứng khoán SSI (SSI), tăng trưởng tín dụng chậm lại và thanh khoản dồi dào.
Tính đến cuối tháng 7/2020, tổng tín dụng tăng 3,7%, so với mức tăng 3,65% trong 6 tháng đầu năm và bằng một nửa cùng kỳ năm trước (khoảng 7,5%). SSI ước tính, tăng trưởng tín dụng năm 2020 sẽ nằm trong khoảng 7,5% - 8,5%, thấp hơn mục tiêu tăng trưởng tín dụng ban đầu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là 11% -14%.
Nhu cầu tín dụng có thể tiếp tục suy yếu do cả nước hiện đang đối mặt với làn sóng Covid-19 thứ hai trong khi các ngân hàng có thể sẽ không hạ tiêu chí cấp tín dụng. Cho vay khách hàng doanh nghiệp lớn và trái phiếu doanh nghiệp có thể tiếp tục là động lực chính cho tăng trưởng tín dụng, trong khi tăng trưởng tín dụng mảng bán lẻ sẽ không mạnh mẽ như trước.
SSI nhận định, tăng trưởng huy động ước tính tiếp tục duy trì mạnh mẽ, tạo thanh khoản dồi dào cho ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2020. Tác động của việc cắt giảm lãi suất huy động sẽ phản ánh rõ ràng hơn trong 6 tháng cuối năm 2020.
Đến cuối tháng 7, các ngân hàng niêm yết đã giảm lãi suất huy động từ 0,9% đến 2,1% so với thời điểm đầu năm. Tuy nhiên, mức cắt giảm lớn nhất là lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng (lãi suất tham chiếu cho lãi suất cho vay dài hạn) đã được thực hiện kể từ tháng 6 và tháng 7.
SSI ước tính, lãi suất huy động tiếp tục giảm trong 5 tháng qua khoảng 0,5% đối với kỳ hạn trên 6 tháng và 0,7% đối với kỳ hạn dưới 6 tháng. Động thái này do nhu cầu tín dụng yếu, cũng như quyết định gần đây của NHNN về việc giãn thời gian áp dụng mức trần 40% về tỷ lệ vốn ngắn hạn dùng cho vay trung và dài hạn thêm một năm.
Theo ước tính của NHNN vào Quý 1/2020, khoảng 2 triệu tỷ đồng dư nợ cho vay, chiếm 23% tổng tín dụng, chịu ảnh hưởng bất lợi bởi đại dịch. SSI dự báo, nợ xấu và nợ vay tái cơ cấu sẽ tăng nhanh vào cuối năm.
Khi đại dịch kéo dài, số lượng khách hàng gặp khó khăn về dòng tiền sẽ tiếp tục tăng. Các ngân hàng sẽ phải đưa các khoản vay này vào danh sách tái cơ cấu, hoặc phân loại lại thành nợ xấu. Do đó, thu nhập lãi mất đi liên quan đến nợ tái cơ cấu và nợ xấu có thể ở mức đáng kể hơn. Hơn nữa, một phần thu nhập lãi được ghi nhận trong 6 tháng đầu năm có thể sẽ được thoái thu do khoản nợ này bị hạ xếp loại.
SSI cho rằng, những tác động tiêu cực của việc giảm lãi suất và miễn lãi sẽ kéo dài trong suốt nửa cuối năm 2020, lâu hơn nửa đầu năm. Do đó, SSI dự tính NIM sẽ giảm thêm 0,6% trong nửa cuối năm 2020.
Bên cạnh đó, trích lập dự phòng sẽ làm giảm thêm lợi nhuận. Trong nửa cuối năm, các ngân hàng sẽ đẩy nhanh việc trích lập dự phòng cho nợ xấu mới và nợ tái cơ cấu, mặc dù thời hạn của Thông tư 01 có thể được kéo dài để trì hoãn thời gian ghi nhận nợ xấu.
Theo SSI ước tính, lợi nhuận trước thuế (LNTT) trong nửa cuối năm sẽ giảm 22,1%, do thu nhập hoạt động (TOI) giảm 4% so với cùng kỳ năm trước, chi phí dự phòng tăng 47,8%. Tổng LNTT giảm, do LNTT của các ngân hàng quốc doanh (VCB, BID và CTG) ước tính giảm 35,7%, so với cùng kỳ năm 2019, chủ yếu do chi phí dự phòng tăng 58,8% trong nửa cuối năm 2020./.
