Đầu tư cho KHCN như đầu tư cho chủ quyền quốc gia
Tại Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam (Make in Viet Nam) diễn ra chiều 30/12, Chủ tịch HĐQT kiêm Chủ tịch điều hành Tập đoàn CMC Nguyễn Trung Chính khẳng định đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ lõi quyết định năng suất, sức cạnh tranh và quyền tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh AI và dữ liệu lớn đang trở thành yếu tố then chốt.
Theo ông Nguyễn Trung Chính, nếu không làm chủ các công nghệ nền tảng, đặc biệt là AI, dữ liệu và hạ tầng số, các quốc gia rất dễ rơi vào bẫy gia công giá trị thấp, đối diện nguy cơ chảy máu dữ liệu và tri thức ra bên ngoài, từ đó suy giảm quyền tự quyết về kinh tế và an ninh.
Ông nhấn mạnh đầu tư cho khoa học công nghệ cần được nhìn nhận như đầu tư cho chủ quyền quốc gia, nhằm thoát lệ thuộc và tránh một dạng thực dân công nghệ kiểu mới, khi dữ liệu, nền tảng và tiêu chuẩn phát triển bị chi phối bởi các trung tâm công nghệ bên ngoài.
Theo ông Chính, trong bối cảnh hiện nay, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo gần như là công cụ duy nhất để nâng cao chất lượng tăng trưởng, bứt phá năng suất và thoát bẫy thu nhập trung bình.
Xa hơn, đây cũng là năng lực cạnh tranh cốt lõi quyết định sự sống còn của doanh nghiệp và quốc gia trên thị trường toàn cầu. Con đường hướng tới khát vọng 2045, theo ông, phải là con đường tự chủ và dẫn dắt.
Doanh nghiệp kiến tạo quốc gia đổi mới sáng tạo
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Trung Chính đề xuất khung hành động theo hướng doanh nghiệp kiến tạo quốc gia đổi mới sáng tạo, với 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất là thể chế. Theo Chủ tịch CMC, cần xây dựng cơ chế chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo vệ chặt chẽ quyền sở hữu trí tuệ để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho nghiên cứu phát triển và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Thứ hai là công nghệ lõi. Ông cho rằng cần ưu tiên các mũi nhọn có tính nền tảng như AI, bán dẫn, hạ tầng số, bởi đây là những lớp công nghệ quyết định quyền tự chủ chiến lược và vị thế cạnh tranh của quốc gia trong dài hạn.
Thứ ba là doanh nghiệp. Việt Nam cần xây dựng những doanh nghiệp đủ mạnh, đủ tầm vóc và đủ năng lực đầu tư dài hạn, có khả năng làm chủ hệ sinh thái sản phẩm và kéo thị trường trong nước đi cùng các tiêu chuẩn công nghệ mới.
Thứ tư là liên kết ba nhà. Chủ tịch CMC nhấn mạnh mô hình Nhà nước - Nhà doanh nghiệp - Nhà trường, viện nghiên cứu cần được tổ chức như một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, triển khai sandbox và đầu tư hạ tầng số chiến lược; doanh nghiệp đảm nhận thương mại hóa nghiên cứu, đầu tư R&D lớn và làm chủ công nghệ lõi; còn nhà trường, viện nghiên cứu tập trung đào tạo nhân lực thực chiến, nghiên cứu cơ bản đột phá và ươm tạo ý tưởng sáng tạo.
"Mô hình này nhằm giải bài toán đi từ bài toán quốc gia ra công nghệ lõi, đồng thời đảm bảo đổi mới sáng tạo được đo bằng năng lực triển khai thực tế, thay vì chỉ dừng ở ý tưởng hay khẩu hiệu", Chủ tịch CMC nói.
Nhấn mạnh tinh thần tự hào và trách nhiệm khi được giao thực hiện các nhiệm vụ quốc gia, ông Chính khẳng định CMC sẽ đầu tư mạnh mẽ và dài hạn cho hạ tầng, công nghệ lõi, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao, nhằm triển khai hiệu quả các nhiệm vụ quốc gia đã được giao.
Qua đó, CMC tạo ra các nền tảng Make in Vietnam có thể nhân rộng, phục vụ khu vực công và thị trường rộng lớn hơn, góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh trên con đường độc lập, tự chủ và thịnh vượng.
Đăng ký 6 nhiệm vụ quốc gia năm 2026, C-Health là điểm nhấn
Bên cạnh 2 nhiệm vụ quốc gia triển khai trong năm 2025, CMC cho biết đã đăng ký 6 nhiệm vụ quốc gia cho năm 2026, theo định hướng phát triển các nền tảng dùng chung và năng lực lõi phục vụ khu vực công, doanh nghiệp và người dân.
Danh mục gồm trợ lý ảo luật pháp và mô hình ngôn ngữ lớn cho lĩnh vực luật Việt Nam, nền tảng điện toán đám mây quốc gia, nền tảng bảo mật toàn diện quốc gia, nền tảng quản lý và chuyển đổi số cấp xã phường, nền tảng y tế số và chăm sóc sức khỏe thông minh, cùng nền tảng giám sát và điều hành thông minh dựa trên phân tích hình ảnh.
Trong đó, trước mắt, nền tảng y tế số C-Health được Bộ Khoa học và Công nghệ lựa chọn là nhiệm vụ quốc gia giao CMC triển khai trong năm 2026. Đây là bước mở rộng quan trọng của năng lực Make in Vietnam sang lĩnh vực thiết yếu, đòi hỏi cao về độ tin cậy, an toàn và bảo vệ dữ liệu, đồng thời có khả năng tạo ra tác động xã hội rõ rệt.
