Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc và truyền thông phương Tây, những kết quả hai bên đạt được bao gồm:
Kéo dài “đình chiến thương mại” thêm 2 tháng
Đây là kết quả cụ thể nhất. Hai bên thống nhất gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại, thay vì để các mức thuế cao quay trở lại ngay khi thỏa thuận hiện tại hết hạn. Thời gian gia hạn được công bố là đến ngày 10/1/2027. Điều này giúp Washington và Bắc Kinh có thêm thời gian đàm phán về các vấn đề thương mại còn tồn đọng.
Tuy nhiên, đây là gia hạn tạm thời, không phải một hiệp định thương mại mới lâu dài.
Tiếp tục đàm phán về thương mại, hướng tới “thỏa thuận tốt hơn”
Ông Trump nói các nhóm kinh tế - thương mại hai nước đã đạt được “những kết quả mới” và hai bên cần tiếp tục đối thoại để có một thỏa thuận tốt hơn.
Phía Trung Quốc cũng xác nhận hai đoàn đàm phán do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Hà Lập Phong dẫn đầu đã đạt một “thỏa thuận chung mới” sau vòng tham vấn mới.
Các vấn đề được để lại cho vòng đàm phán tiếp theo gồm thuế quan, hàng hóa Mỹ vào Trung Quốc, đất hiếm và các hạn chế công nghệ. Reuters đánh giá phần lớn những vấn đề khó nhất vẫn chưa được giải quyết.
Mỹ - Trung duy trì đối thoại về AI
Đây là một điểm mới đáng chú ý. Ông Tập đề xuất hai nước tiếp tục đối thoại về AI, trao đổi về rủi ro và lợi ích của AI, đồng thời hợp tác ngăn việc lạm dụng công nghệ. Bắc Kinh nhấn mạnh AI phải được đặt “dưới sự kiểm soát của con người” và phục vụ lợi ích của nhân loại.
Ông Trump cũng nói Mỹ và Trung Quốc nên duy trì đối thoại và tăng cường hợp tác về AI, đồng thời gọi AI là vấn đề liên quan tới tương lai nhân loại.
Tuy nhiên, đây mới là định hướng đối thoại, chưa phải thỏa thuận chung về quản trị AI hay kiểm soát công nghệ AI.
Hai bên cam kết duy trì quan hệ ổn định và quản lý cạnh tranh
Ông Tập nhấn mạnh mô hình quan hệ mà Trung Quốc gọi là “ổn định chiến lược”: hợp tác là chủ đạo, cạnh tranh nằm trong giới hạn phù hợp, bất đồng được kiểm soát và hòa bình được duy trì.
Hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí duy trì tiếp xúc giữa quân đội hai nước để tăng cường phòng ngừa khủng hoảng. Reuters ghi nhận đây là một trong những tín hiệu cho thấy hai bên muốn tránh để cạnh tranh biến thành xung đột ngoài ý muốn.
Tiếp tục phối hợp trong một số vấn đề quốc tế
Theo bản đọc của phía Trung Quốc, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về tình hình Trung Đông, Ukraine và bán đảo Triều Tiên.
Hai bên cũng đồng ý ủng hộ lẫn nhau trong việc tổ chức Hội nghị Cấp cao APEC 2026 và Hội nghị G20.
Tuy nhiên, đây chủ yếu là cam kết ngoại giao và duy trì phối hợp, chưa phải những thỏa thuận giải quyết các điểm nóng.
Bên cạnh những kết quả trên đây, nhiều vấn đề bất đồng lớn vẫn còn nguyên:
Đài Loan – bất đồng chiến lược nổi bật nhất
Đây là vấn đề mà Trung Quốc đưa ra rất rõ. Ông Tập yêu cầu Mỹ phản đối “Đài Loan độc lập” và xử lý vấn đề Đài Loan một cách thận trọng.
Giới quan sát lưu ý cách diễn đạt này mạnh hơn công thức lâu nay của Mỹ là “không ủng hộ Đài Loan độc lập”. Chưa có dấu hiệu cho thấy ông Trump công khai chấp nhận yêu cầu của Trung Quốc.
Đáng chú ý, sau cuộc gặp, cả hai ông Trump và Tập đều không trả lời câu hỏi của phóng viên liệu Đài Loan có được bàn trực tiếp trong cuộc gặp kín hay không.
Vì vậy, đây vẫn là một bất đồng chưa được giải quyết.
Vấn đề AI: cùng muốn đối thoại nhưng cách tiếp cận khác nhau
Hai bên đều nói muốn hợp tác về AI, nhưng quan điểm chưa hoàn toàn giống nhau. Ông Tập: nhấn mạnh kiểm soát rủi ro, AI phải nằm dưới sự kiểm soát của con người và cần hợp tác để ngăn lạm dụng.
Ông Trump: nói về “Super Intelligence - SI” (Siêu trí tuệ) và thể hiện quan điểm muốn duy trì đà phát triển AI hiện nay – có sự khác biệt rõ trong cách hai nhà lãnh đạo nói về AI.
Do đó, “đối thoại AI” là kết quả đạt được; nhưng “quy tắc quản trị AI” thì chưa.
Thuế quan chưa được giải quyết tận gốc
Thỏa thuận “gia hạn đình chiến” đến 10/1/2027 chỉ giúp trì hoãn vòng đối đầu tiếp theo. Reuters cho biết các vấn đề về thuế quan, Trung Quốc mua hàng Mỹ, nguồn cung đất hiếm và hạn chế công nghệ vẫn được đẩy sang các vòng thương lượng tiếp theo.
Nói cách khác, hai bên đã thống nhất không leo thang ngay, chứ chưa thống nhất được một cấu trúc thương mại mới lâu dài.
Đất hiếm và kiểm soát công nghệ tiên tiến
Đây là một trong những “con bài” quan trọng nhất của Bắc Kinh. Trung Quốc có lợi thế lớn trong chuỗi cung ứng đất hiếm, trong khi Mỹ vẫn duy trì các biện pháp hạn chế đối với công nghệ tiên tiến xuất khẩu sang Trung Quốc.
Hai vấn đề này chưa được giải quyết trong cuộc gặp cấp cao và tiếp tục nằm trên bàn đàm phán kinh tế. Reuters xếp đất hiếm và kiểm soát công nghệ cùng với thuế quan vào nhóm vấn đề chưa được tháo gỡ.
Nông sản Mỹ: có tiến triển nhưng chưa phải một “gói mua hàng” mới
Ông Trump nói Mỹ đang đạt tiến triển trong việc mở rộng tiếp cận thị trường Trung Quốc cho nông dân và các nhà chăn nuôi Mỹ. Tuy nhiên, Reuters cho biết kỳ vọng về một cam kết của Trung Quốc mua nông sản mới mang tính đột phá không cao. Hai bên chủ yếu tiếp tục những cam kết đã có.
Nhìn tổng thể, điểm quan trọng nhất của cuộc gặp Donald Trump – Tập Cận Bình không phải một “đại thỏa thuận”, mà là hai bên đã tạo được một khoảng đệm để tránh quan hệ Mỹ-Trung xấu đi ngay lập tức. Reuters mô tả cuộc gặp có nhiều nghi thức và biểu tượng nhưng chưa cho thấy đột phá về AI, thương mại, Đài Loan hay Iran.
Theo Xinhua, Reuters, HK01.
