Trong nhiều thập kỷ, Bắc Kinh được xem là đích đến của những người trẻ nuôi khát vọng đổi đời. Thế nhưng khi nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, giá sinh hoạt leo thang và cơ hội việc làm ngày càng thu hẹp, ngày càng nhiều người bắt đầu rời khỏi thành phố từng được coi là biểu tượng của thành công.
Với không ít người trẻ, "giấc mơ Bắc Kinh" giờ đây đã nhường chỗ cho một mục tiêu thực tế hơn: tìm một nơi ít áp lực hơn để sống.
Thành phố của những giấc mơ đổi đời
Trong hàng trăm năm, Bắc Kinh luôn giữ vị thế đặc biệt trong lịch sử Trung Quốc. Từ kinh đô của các triều đại phong kiến đến trung tâm chính trị của đất nước hiện đại, nơi đây luôn thu hút những người mong muốn thay đổi cuộc đời.
Ngày xưa, các nho sĩ tìm đến Bắc Kinh để tham dự kỳ thi khoa cử. Ngày nay, sinh viên mới tốt nghiệp, doanh nhân hay lao động nhập cư cũng đổ về thủ đô với hy vọng tìm được cơ hội khi nền kinh tế Trung Quốc bùng nổ.
Wang Lei, 29 tuổi, là một trong số đó. Sinh ra tại tỉnh Hà Bắc, anh vẫn nhớ như in lần đầu đặt chân đến Bắc Kinh khi còn nhỏ.
"Khi tới ga Bắc Kinh, tôi và bạn lần đầu nhìn thấy một tòa nhà chọc trời. Khi ấy tôi đã nói rằng sau này lớn lên nhất định sẽ đứng trên đỉnh của nó", Wang kể.
Năm 2020, anh chuyển tới Bắc Kinh làm việc trong lĩnh vực bất động sản - ngành từng được xem là "mỏ vàng" của nền kinh tế Trung Quốc.
Giống hàng triệu người trẻ khác, Wang tin rằng chỉ cần chăm chỉ, thành phố này sẽ mang lại thành công.
Nhưng chỉ vài năm sau, mọi thứ thay đổi hoàn toàn.
Khi "giấc mơ Bắc Kinh" không còn dễ chạm tới
Sự phát triển thần tốc của Trung Quốc từng được xây dựng trên làn sóng di cư lớn nhất lịch sử nhân loại, khi hàng trăm triệu người rời nông thôn tới các đô thị lớn.
Bắc Kinh là biểu tượng rõ nét nhất. Dân số thành phố tăng gần gấp đôi kể từ năm 1990, từ khoảng 11 triệu lên gần 22 triệu người. Với nhiều người, chỉ cần sở hữu hộ khẩu Bắc Kinh cũng từng được xem là dấu hiệu của thành công.
Tuy nhiên, những năm gần đây, mọi thứ đã khác.
Kinh tế Trung Quốc giảm tốc xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Khủng hoảng bất động sản cùng tác động kéo dài của đại dịch COVID-19 khiến niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng suy giảm mạnh.
Giá nhà lao dốc khiến nhiều gia đình mất phần lớn tài sản tích lũy. Người dân thắt chặt chi tiêu, doanh nghiệp hạn chế tuyển dụng và thị trường lao động trở nên khốc liệt hơn.
Với Wang, kế hoạch làm giàu tại Bắc Kinh nhanh chóng đổ vỡ.
"Thị trường bất động sản lúc đó rất tệ. Áp lực quá lớn nên tôi quyết định nghỉ việc", anh nói.
Hiện Wang làm nghề tự do và cùng bạn bè mở một quán bar nhỏ. Công việc linh hoạt hơn nhưng thu nhập vẫn không đủ để mang lại cảm giác ổn định.
"Rất nhiều bạn bè và đồng nghiệp của tôi cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Lương không theo kịp chi phí sinh hoạt. Nếu còn phải hẹn hò, thuê nhà hay đi du lịch thì gần như không còn tiền tiết kiệm."
Xu hướng "rời khỏi Bắc Kinh" lan rộng
Trên mạng xã hội Trung Quốc, hashtag "rời khỏi Bắc Kinh" (逃离北京) đang thu hút hàng triệu lượt xem.
Nhiều người trẻ chia sẻ quyết định chuyển sang các thành phố nhỏ hơn vì chi phí nhà ở quá cao, cạnh tranh khốc liệt và tương lai nghề nghiệp ngày càng bấp bênh.
Với Wang, đây không còn là câu chuyện cảm xúc mà là một phép tính kinh tế.
"Nếu dùng từng ấy tiền ở một thành phố khác, có lẽ tôi sẽ có cuộc sống tốt hơn."
Dù vậy, quyết định này vẫn không hề dễ dàng.
Trong xã hội Trung Quốc, việc rời Bắc Kinh từng bị xem là thất bại, đồng nghĩa với "mất mặt".
Nhưng Wang cho rằng suy nghĩ ấy đang thay đổi, đặc biệt ở thế hệ trẻ.
"Nằm yên" thay vì chạy đua
Trong nhiều năm, văn hóa làm việc "996" - từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày mỗi tuần - từng được coi là con đường bắt buộc để thành công.
Doanh nhân Jack Ma từng ca ngợi mô hình này như một biểu tượng của tinh thần cống hiến.
Các thế hệ đi trước cũng tự hào về khả năng "chịu khổ" (chi ku) để vươn lên.
Tuy nhiên, khi kinh tế chững lại và cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều người trẻ bắt đầu lựa chọn một lối sống khác.
Khái niệm "tang ping" (nằm yên) xuất hiện từ năm 2021 để chỉ những người từ chối cuộc đua thành tích, chấp nhận sống đơn giản thay vì theo đuổi mức lương cao hay những chuẩn mực thành công truyền thống.
Định nghĩa mới về thành công
Wang cho biết nhiều người bạn đã rời Bắc Kinh và dường như họ đang sống hạnh phúc hơn.
"Tôi nhận ra những người chuyển tới thành phố khác ít áp lực và lo âu hơn tôi rất nhiều. Cuộc sống của họ thoải mái hơn."
Theo anh, rời Bắc Kinh không có nghĩa là từ bỏ khát vọng.
"Đúng là có người không muốn cố gắng nữa, nhưng cũng có rất nhiều người vẫn chăm chỉ làm việc. Chỉ là chúng tôi phải thích nghi với thực tế mới."
Với Wang, điều đó đồng nghĩa chấp nhận rằng giấc mơ thời thơ ấu đã thay đổi.
Nếu trước đây thành công đồng nghĩa với việc đứng trên đỉnh của thành phố lớn nhất Trung Quốc, thì giờ đây, thành công đơn giản là tìm được một nơi có thể sống lâu dài, bớt áp lực và thực sự cảm thấy dễ thở.
Theo AJ, CGTN
