Tiền sử dụng đất: Nơi tính thiếu, nơi chưa xác định khoản phải nộp bổ sung
Theo Thông báo kết luận thanh tra mới đây của Thanh tra Chính phủ, 5 dự án của Nam Long tại TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh có tổng diện tích hơn 3,84 triệu m², với quy mô hơn 20.000 căn hộ.
Trong giai đoạn 2020-2025, các đơn vị đã bán gần 12.000 trong tổng số 13.780 căn tại 5 dự án, tương đương 86,8%. Nam Long báo cáo đã nộp khoảng 6.016 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước; riêng 5 dự án được thanh tra đã nộp khoảng 2.538 tỷ đồng.
Một trong những vấn đề đáng chú ý được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất tại một số dự án.
Tại Khu nhà ở Nguyễn Sơn, cơ quan thanh tra xác định khi cấp Giấy chứng nhận cho CTCP Bất động sản Nguyễn Sơn, cơ quan chuyên môn của TP.HCM đã xác định thiếu tiền sử dụng đất đối với diện tích 137,77 m2. Sau khi có kết luận thanh tra, doanh nghiệp cũng đã nộp bổ sung hơn 1,5 tỷ đồng vào ngày 30/6/2026.
Tại Khu nhà ở Nguyễn Sơn, doanh nghiệp cũng chưa nộp hồ sơ để cơ quan chức năng thẩm định giá bán nhà ở xã hội. Doanh nghiệp cam kết nếu giá được thẩm định thấp hơn mức 16,46 triệu đồng/m2 thì sẽ trao đổi với khách hàng để bảo đảm quyền lợi và hạn chế tranh chấp.
Ngoài ra, 2 dự án khác còn tồn tại các khoản nghĩa vụ tài chính bổ sung chưa được xác định theo quy định. Cụ thể, dự án Dong Nai Waterfront, đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 được điều chỉnh cục bộ vào năm 2025, làm tăng khoảng 10.387 m2 đất ở. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra (tháng 6/2026), cơ quan có thẩm quyền của Đồng Nai vẫn chưa xác định và thu khoản tiền sử dụng đất bổ sung.
Tại dự án Vàm Cỏ Đông Southgate, Nam Long VCD và Southgate ký hợp đồng chuyển nhượng một phần dự án trước khi quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được phê duyệt. Sau khi dự án được điều chỉnh quy hoạch 1/2000 để cập nhật quy hoạch chi tiết 1/500 được duyệt, cơ quan chức năng tỉnh Tây Ninh cũng chưa xác định, thu tiền sử dụng đất bổ sung.
Ngoài ra, tại Khu nhà ở Nguyễn Sơn và dự án Vàm Cỏ Đông Southgate, doanh nghiệp chưa nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận cho người mua nhà. Còn dự án Dong Nai Waterfront, hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai không thể hiện thời hạn sử dụng đất.
Sai phạm về phí bảo trì và kinh doanh bất động sản
Tại Khu tái định cư và Khu cao tầng đa chức năng và Khu dân cư Akari Hoàng Nam, các hợp đồng được ký trong khi việc công khai thông tin chưa đáp ứng yêu cầu được nêu trong kết luận.
Tại Akari Hoàng Nam, Nam Long giữ lại một clubhouse diện tích khoảng 280 m2 để kinh doanh nhưng chưa nộp khoản kinh phí bảo trì tương ứng (357 triệu đồng). Ngày 20/7/2026, doanh nghiệp mới đóng số tiền này vào tài khoản kinh phí bảo trì khi bị thanh tra.
Liên quan đến phí bảo trì, Nam Long mở tài khoản ngân hàng nhưng tài khoản này không được xác định là tài khoản tiền gửi kinh phí bảo trì nhà chung cư, đồng thời ghi nhận tình trạng chậm bàn giao kinh phí bảo trì cho Ban quản trị tại Akari Hoàng Nam.
Việc quyết toán, bàn giao kinh phí bảo trì tại một số dự án có sự tham gia của Nam Long và các doanh nghiệp liên quan cũng được yêu cầu tiếp tục rà soát.
Đáng chú ý, tại Khu tái định cư và Khu cao tầng đa chức năng, Nam Long đã đưa bất động sản vào kinh doanh khi hạ tầng chưa hoàn thành, đồng thời bàn giao nhà cho khách hàng khi trạm y tế của dự án chưa được xây dựng. Tại Block D của dự án, Nam Long ký hợp đồng mua bán căn hộ trước khi có bảo lãnh ngân hàng.
Tại Khu tái định cư và Khu cao tầng đa chức năng, Giấy chứng nhận đối với đất thương mại dịch vụ và đất xây dựng khu cao tầng đa chức năng được cơ quan có thẩm quyền tỉnh Long An cấp với thời hạn sử dụng đất lâu dài. Đây là nội dung được Thanh tra Chính phủ đưa vào kết luận để các cơ quan liên quan tiếp tục xem xét.
Kết luận còn nêu các tồn tại liên quan đến xây dựng, công khai thông tin dự án, báo cáo định kỳ, nhà ở xã hội và tiến độ xây dựng.
Nam Long cam kết khắc phục toàn bộ trước ngày 31/12/2026
Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh tiếp tục rà soát, xác định thời điểm, đối tượng vi phạm, căn cứ xử phạt và thời hiệu xử phạt đối với từng trường hợp; xử lý các vi phạm còn trong thời hiệu và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Nam Long cũng được yêu cầu chấm dứt các vi phạm đã được chỉ ra và khẩn trương khắc phục hậu quả. Kết quả xử lý phải được các địa phương báo cáo Thanh tra Chính phủ trước ngày 31/12/2026. Trường hợp quá trình rà soát phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Thanh tra Chính phủ yêu cầu chuyển thông tin, hồ sơ đến cơ quan điều tra để xem xét theo thẩm quyền.
Ngay sau khi Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo Kết luận, phía Nam Long cho biết nghiêm túc tiếp thu toàn bộ nội dung kết luận, bao gồm các thiếu sót về thủ tục hành chính được nêu và cam kết khắc phục toàn bộ trước ngày 31/12 theo thời gian yêu cầu của Thanh tra Chính phủ.
Theo Nam Long, một số nội dung đã được doanh nghiệp và các đơn vị liên quan chủ động khắc phục ngay trong quá trình thanh tra như nghĩa vụ tài chính đất đai tại Khu nhà ở Nguyễn Sơn và nộp bổ sung kinh phí bảo trì tại dự án Akari Hoàng Nam.
Đối với việc cấp Giấy chứng nhận cho khách hàng, Nam Long cho biết doanh nghiệp và các đơn vị liên quan đang tập trung hoàn thiện hồ sơ, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền và đẩy nhanh tiến độ thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận tại các dự án được nêu.
Đối với nhà ở xã hội tại Khu nhà ở Nguyễn Sơn, Nam Long cho biết, trong trường hợp giá thẩm định chính thức của cơ quan nhà nước thấp hơn giá bán trong hợp đồng, doanh nghiệp sẽ chủ động làm việc và thống nhất giải pháp với khách hàng nhằm bảo đảm quyền lợi người mua.
Về nghĩa vụ tài chính đất đai phát sinh sau điều chỉnh quy hoạch, Nam Long cho biết sẽ phối hợp với các sở, ngành tại địa phương để xác định cụ thể nghĩa vụ phát sinh và thực hiện đầy đủ với Nhà nước.
Trong đó, dự án Dong Nai Waterfront, tháng 9/2026, doanh nghiệp đã nhận được quyết định của UBND tỉnh Đồng Nai về số tiền sử dụng đất bổ sung và sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Đối với các nội dung liên quan đến việc chậm công khai thông tin dự án trước khi kinh doanh và chậm bàn giao kinh phí bảo trì, Nam Long cho biết đã và đang hoàn thiện quy trình nội bộ nhằm hạn chế việc tái diễn. Đồng thời, phối hợp với Ban quản trị các khu chung cư để quyết toán, bàn giao kinh phí bảo trì theo quy định.
