Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (16/11) cho biết ông có thể gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Trung Quốc trong tuần này. Tuyên bố này có thể làm thay đổi đáng kể chương trình công du Đông Á của ông.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, từ năm 2017 đến 2021, ông Trump từng nhiều lần gặp ông Kim Jong-un. Đây là hoạt động ngoại giao trực tiếp chưa từng có tiền lệ, nhưng không thể thuyết phục nhà lãnh đạo Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Trong nhiệm kỳ hiện tại, ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn tổ chức một cuộc gặp khác với ông Kim. Tuy nhiên, trước đây ông cũng từng đề cập đến khả năng gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên nhưng cuối cùng các cuộc gặp không diễn ra, trong đó có chuyến công du châu Á hồi năm ngoái.
Các quan chức cấp cao Mỹ từng cho biết ông Trump chưa có kế hoạch trước mắt về một cuộc gặp mới. Trong khi đó, Triều Tiên tuyên bố hiện không có lý do để tiến hành đối thoại với Washington, đồng thời lên án các chính sách thù địch của Mỹ.
Phát biểu với phóng viên khi rời Nhà Trắng, trên đường tới Philippines và Trung Quốc, ông Trump cho biết nếu cuộc gặp diễn ra, địa điểm sẽ là Trung Quốc. Tuy nhiên, việc nhà lãnh đạo Triều Tiên có tham dự hay không cuối cùng phụ thuộc vào Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
“(Ông Tập) đã có mặt ở đây... và chúng tôi cũng sẽ gặp Tổng thống (Nga) Putin. Chúng tôi có thể gặp cả ông Kim Jong-n nữa”, ông Trump nói.
“Như vậy sẽ rất tốt. Chúng ta có cơ hội đạt được nhiều điều”.
Nhắc đến ông Kim, ông Trump nói thêm: “Ông ấy có thể sẽ đến. Tôi không biết. Điều đó tùy thuộc vào Chủ tịch Tập Cận Bình”.
Phái đoàn Triều Tiên tại Liên hợp quốc chưa phản hồi yêu cầu bình luận về những phát biểu của ông Trump.
Trong khi đó, Điện Kremlin hôm thứ Hai cho biết cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Trump và ông Tập bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Trung Quốc trong tuần này sẽ có tác động lớn đến các vấn đề toàn cầu.
Ông Trump cho biết sẽ thảo luận với ông Tập và ông Putin về vấn đề phi hạt nhân hóa, Iran và Ukraine, cùng các vấn đề thương mại và kinh tế. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ và giới phân tích đánh giá thấp khả năng những cuộc thảo luận này dẫn đến một thỏa thuận có ý nghĩa thực chất.
Hãng thông tấn Interfax của Nga sau đó dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ông Putin có thể gặp ông Kim nếu nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng tới Trung Quốc tham dự hội nghị APEC.
Theo ước tính của Ukraine và Hàn Quốc, Triều Tiên đã điều khoảng 14.000-15.000 binh sĩ tới hỗ trợ chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine kể từ năm 2024. Phần lớn lực lượng này được triển khai tại khu vực Kursk, nhằm giúp Nga đẩy lùi cuộc đột kích của quân đội Ukraine.
Ông Victor Cha, Giám đốc chương trình nghiên cứu Triều Tiên tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho rằng phát biểu của ông Trump cho thấy nhà lãnh đạo Mỹ đã đề nghị ông Tập đưa ông Kim tới Trung Quốc để tham gia cuộc gặp.
“Có thể hình dung đây sẽ là một thắng lợi ngoại giao rất lớn đối với ông Kim nếu ông ấy xuất hiện trên cùng một sân khấu với Mỹ, Nga và Trung Quốc - ba cường quốc hạt nhân còn lại ở châu Á - bên cạnh bất kỳ cuộc gặp song phương nào với ông Trump”, ông Cha nhận định.
Ông Cha cho rằng nhiều người thường nhận định Trung Quốc sẽ không muốn để một sự kiện như vậy làm phân tán sự chú ý khỏi vai trò nước chủ nhà APEC. Tuy nhiên, theo chuyên gia này, trong tính toán của ông Tập, chiến dịch ngoại giao toàn cầu của Trung Quốc có thể được thúc đẩy mạnh hơn nếu nhà lãnh đạo nước này tập hợp được tất cả các nguyên thủ trong một cuộc gặp đặc biệt như vậy.
Sự quan tâm của ông Trump đối với việc nối lại đối thoại với ông Kim xuất hiện bảy năm sau khi hội nghị thượng đỉnh gần nhất giữa hai nhà lãnh đạo kết thúc mà không đạt được thỏa thuận. Khi đó, hai bên không thể thu hẹp bất đồng về chương trình hạt nhân của Triều Tiên và việc nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Bình Nhưỡng.
Kể từ đó, Triều Tiên đã mở rộng đáng kể năng lực hạt nhân và tên lửa, đồng thời tăng cường quan hệ với Nga và Trung Quốc. Trong bối cảnh này, bất kỳ sự nhượng bộ lớn nào của ông Trump đối với Bình Nhưỡng cũng có nguy cơ gây căng thẳng với các đồng minh của Mỹ trong khu vực.
Ông Trump từng gọi Triều Tiên là một cường quốc hạt nhân. Tuy nhiên, các đồng minh của Mỹ trong khu vực cũng như phương Tây vẫn từ chối công nhận quy chế này, bất chấp việc giới chuyên gia tin rằng Bình Nhưỡng đã chế tạo hàng chục đầu đạn hạt nhân.
Theo Reuters