Nhu cầu điện tiếp tục tăng cao
Theo thông tin từ EVN, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống trong tháng 9/2026 đạt 29,97 tỷ kWh, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, con số này đạt 265,79 tỷ kWh, tăng 9,3%.
Đáng chú ý, theo phương thức vận hành tháng 10 của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn quốc trong quý IV/2026 dự kiến đạt 88,97 tỷ kWh, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Diễn biến này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác điều độ, huy động nguồn điện và vận hành hệ thống truyền tải trong những tháng cuối năm. EVN cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với NSMO để cập nhật nhu cầu phụ tải, khả năng sẵn sàng của các nguồn điện và tình hình thủy văn tại các hồ chứa, qua đó chủ động phương án cung ứng điện trong các tình huống.
Song song với nhiệm vụ trước mắt, tập đoàn cũng chuẩn bị các kịch bản bảo đảm cung ứng điện năm 2027, trong đó chú trọng nguồn nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện và khả năng vận hành an toàn của hệ thống truyền tải.
Trong cơ cấu nguồn điện 9 tháng đầu năm, nhiệt điện than đóng góp 132,63 tỷ kWh, chiếm 49,9% tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống. Thủy điện đạt 68,48 tỷ kWh, chiếm 25,8%; năng lượng tái tạo đạt 33,6 tỷ kWh, chiếm 12,6%; tua bin khí đạt 20,48 tỷ kWh, chiếm 7,7%; điện nhập khẩu đạt 10,3 tỷ kWh, chiếm 3,9%.
Cơ cấu này cho thấy nhiệt điện than vẫn giữ vai trò chủ lực trong bảo đảm nguồn cung, trong khi thủy điện, năng lượng tái tạo, điện khí và điện nhập khẩu tiếp tục tham gia đáp ứng nhu cầu của hệ thống.
Quảng Trạch I đặt mục tiêu phát điện thương mại trong năm 2026
Cùng với công tác vận hành, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và lưới điện trọng điểm là một trong những nhiệm vụ được EVN tập trung trong quý IV.
Tại dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I, tổ máy 1 tiếp tục chạy thử nghiệm, hướng tới phát điện thương mại vào cuối tháng 11/2026. Tổ máy 2 đã hòa đồng bộ vào ngày 28/9 và được đặt mục tiêu phát điện thương mại vào cuối tháng 12/2026.
Việc hoàn thành cả hai tổ máy theo kế hoạch sẽ là một dấu mốc quan trọng trong tiến độ dự án. Tuy nhiên, để chuyển từ giai đoạn chạy thử sang vận hành thương mại, các hạng mục kỹ thuật, yêu cầu an toàn và điều kiện vận hành vẫn cần được đáp ứng theo quy định.
Đối với dự án điện khí LNG Quảng Trạch II, EVN đặt mục tiêu phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý IV/2026, đồng thời triển khai các công việc theo tiến độ hợp đồng đã ký kết.
Ở nhóm thủy điện, các dự án Thủy điện Trị An mở rộng và Thủy điện tích năng Bác Ái tiếp tục được tập trung thi công. Những dự án này nằm trong kế hoạch phát triển nguồn điện, góp phần bổ sung năng lực cung ứng và hỗ trợ vận hành hệ thống khi đi vào hoạt động.
Đối với các dự án thủy điện mở rộng khác, gồm Tuyên Quang, Sê San 3 và Sê San 4, EVN đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi sau khi được phê duyệt chủ trương đầu tư. Các dự án Thủy điện Sơn La mở rộng và Thủy điện Lai Châu mở rộng tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư.
Tiến độ thực tế của các dự án sẽ là yếu tố cần theo dõi, bởi hiệu quả đầu tư nguồn điện không chỉ phụ thuộc vào việc hoàn thành công trình mà còn gắn với khả năng đưa công suất vào vận hành đúng thời điểm hệ thống cần.
Khởi công 136 công trình lưới điện trong 9 tháng
Ở khâu truyền tải, sản lượng điện truyền tải trong tháng 9/2026 ước đạt 23,8 tỷ kWh. Lũy kế 9 tháng, sản lượng đạt khoảng 213,98 tỷ kWh, tăng 10,75% so với cùng kỳ năm 2025.
EVN cho biết xu hướng truyền tải điện trong 9 tháng đầu năm chủ yếu theo chiều từ miền Trung ra miền Bắc và từ miền Trung vào miền Nam. Điều này đặt ra yêu cầu duy trì khả năng truyền tải, bảo đảm mức độ sẵn sàng của thiết bị và hạn chế nguy cơ sự cố trên hệ thống.
Trong 9 tháng, tập đoàn và các đơn vị đã khởi công 136 công trình lưới điện, gồm 2 công trình 500kV, 18 công trình 220kV và 116 công trình 110kV. Cùng thời gian, 131 công trình được đóng điện, trong đó có 5 công trình 500kV, 16 công trình 220kV và 110 công trình 110kV.
Trong những tháng cuối năm, EVN tiếp tục tập trung triển khai các công trình trọng điểm, trong đó phấn đấu đóng điện toàn tuyến đường dây 220kV Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 - Long Thành trong năm 2026.
Tập đoàn cũng đôn đốc tiến độ các dự án nhập khẩu điện từ Trung Quốc tại khu vực Móng Cái, gồm trạm biến áp 220kV Móng Cái, đường dây 220kV Hải Hà - Móng Cái và các hạng mục đường dây từ biên giới đến Hải Hà. Mục tiêu được đặt ra là đưa các công trình vào vận hành trong quý II/2027.
Bên cạnh nguồn điện và lưới truyền tải truyền thống, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) cũng được triển khai. Theo EVN, EVNHANOI đã hoàn thành 50MW, còn EVNNPC hoàn thành 155MW và đặt mục tiêu nâng công suất hoàn thành lên 305MW trong tháng 10/2026. Các dự án BESS tập trung tại miền Bắc với quy mô lần lượt 550MW và 300MW cũng đang được triển khai thủ tục đầu tư.
Việc phát triển hệ thống lưu trữ có ý nghĩa trong bối cảnh nguồn điện tái tạo và phụ tải tiếp tục thay đổi, song hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào tiến độ đầu tư, phương án vận hành và khả năng tích hợp với hệ thống điện.
Chủ động nguồn điện, tăng cường tiết kiệm điện
Bên cạnh nhiệm vụ đầu tư và vận hành, EVN tiếp tục yêu cầu các đơn vị thủy điện theo dõi sát tình hình thời tiết, thủy văn để điều tiết, tích nước và sử dụng hiệu quả nguồn nước. Các đơn vị nhiệt điện được yêu cầu hoàn thành đàm phán, ký kết hợp đồng cung cấp nhiên liệu cho năm 2027, đồng thời xây dựng phương án bảo đảm nguồn cung ổn định dài hạn.
Hệ thống truyền tải cần duy trì mức độ khả dụng cao của thiết bị và rơle bảo vệ, trong đó có các kháng bù ngang hỗ trợ điều chỉnh điện áp, giảm nguy cơ sự cố.
Một yêu cầu khác là nâng cao chất lượng dự báo phụ tải, tính đến tác động từ sự phát triển của nguồn điện phân tán, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống trụ sạc xe điện. EVN cũng đề nghị các đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương triển khai các giải pháp tiết kiệm điện theo Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Về phía khách hàng sử dụng điện, tập đoàn khuyến nghị sử dụng điều hòa không khí ở mức nhiệt độ từ 27 độ C trở lên, hạn chế vận hành đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm. Việc sử dụng điện tiết kiệm không chỉ góp phần giảm áp lực cho hệ thống mà còn giúp hạn chế nguy cơ sự cố và giảm chi phí tiền điện.
Với dự báo nhu cầu điện quý IV tăng hơn 11% so với cùng kỳ, nhiệm vụ của EVN trong những tháng cuối năm không chỉ là duy trì cung ứng điện an toàn, liên tục mà còn phải bảo đảm tiến độ các công trình nguồn và lưới điện, chuẩn bị nhiên liệu và nâng cao khả năng ứng phó với những biến động của phụ tải.
Tiến độ các dự án trọng điểm, khả năng huy động nguồn điện và mức độ sẵn sàng của hệ thống truyền tải sẽ là những yếu tố đáng chú ý trong việc bảo đảm an ninh cung ứng điện cuối năm 2026 và chuẩn bị cho năm 2027.
