Mức lãi suất “đỉnh” này vừa được Eximbank công bố và cho biết đã được áp dụng từ ngày 24/02/2015, nằm trong một chương trình đẩy mạnh khuyến mại huy động vốn mà ngân hàng đang triển khai.
Chương trình này dành riêng cho các khách hàng gửi tiền VND ở các kỳ hạn dài, từ 15 tháng đến 36 tháng. Các mức lãi suất cao được áp theo cấp độ các kỳ hạn và lượng tiền gửi.
Theo đó, mức cao nhất được Eximbank áp tới 8%/năm, lĩnh lãi cuối kỳ, đối với khoản tiền gửi từ 10 tỷ đồng trở lên, ở kỳ hạn 36 tháng.
Quan sát trên thị trường, đây hiện là mức lãi suất huy động VND cao nhất trong hệ thống các tổ chức tín dụng hiện nay, có sự cách biệt lớn khi hầu hết các thành viên khác áp mức cao nhất chỉ khoảng 7,4-7,5%/năm.
Trước đó, từ ngày 8/1/2016, Eximbank đã triển khai chương trình khuyến mại này với mức lãi suất cao nhất là 7,5%/năm, kèm các điều kiện chặt chẽ, cũng như tích hợp chính sách khuyến khích khách hàng bán vàng và USD để chuyển sang gửi VND.
Nguyên căn
Việc sốt sắng đẩy mạnh lãi suất huy động ở Eximbank, phần nào phản ánh nhu cầu vốn, cũng như những áp lực thanh khoản mới ở nhà băng đang trong vòng suy thoái này.
Theo BCTC Quý IV/2015, Eximbank gần như là ngân hàng duy nhất trong hệ thống tăng trưởng âm về các chỉ số huy động.
Tính đến ngày 31/12/2015, giá trị Tiền gửi khách hàng (huy động vốn thị trường 1) ở Eximbank chỉ là 98.525 tỷ đồng, giảm 3% so với cùng kỳ 2014 (101.471 tỷ đồng).
Nguồn vốn huy động từ thị trường 2 thậm chí còn suy thoái sâu hơn khi Tiền gửi và vay các TCTD khác giảm sốc về mức 7.933 tỷ đồng, bằng 1/6 so với con số 41.043 tỷ đồng của một năm trước đó.
Với việc Cho vay khách hàng ở Eximbank, tính đến ngày 31/12/2015, đạt 84.759 tỷ đồng, tỷ lệ cho vay trên huy động vốn (LDR) của ngân hàng đạt 86%, tăng nhẹ 1% so với đầu năm, và trên mức trung bình chung của toàn hệ thống.
Bên cạnh đó, việc đẩy lãi suất huy động ở Eximbank, có thể còn là một động thái đón lõng, nhằm gia tăng cung tiền, sẵn sàng cho hoạt động đẩy mạnh tín dụng trong niên độ 2016.
Được biết, tại Chỉ thị 01 vừa ban hành, Thống đốc NHNN đã đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho toàn hệ thống lên mức 18 -20%/năm, tăng 2% so với 2015, và là cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Cũng tại Chỉ thị này, Thống đốc yêu cầu các TCTD thực hiện nghiêm túc các quy định và chỉ đạo của NHNN về lãi suất; áp dụng mức lãi suất cho vay hợp lý trên cơ sở lãi suất huy động và mức độ rủi ro của khoản vay, chia sẻ khó khăn với khách hàng vay, đảm bảo an toàn tài chính trong hoạt động của TCTD.
Cấm lách trần lãi suất huy động
Ngày 19/1/2016, Thống đốc NHNN đã ban hành văn bản số 297/NHNN-TTGSNH về việc chấn chỉnh việc thực hiện lãi suất huy động.
Theo văn bản này, thời gian gần đây, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đẩy mạnh huy động vốn gắn với việc triển khai các chương trình khuyến mại, tặng quà, tặng lãi suất, chuyển lãi suất tiền gửi qua lãi suất cho vay hoặc giá dịch vụ hoặc giao dịch khác với cùng khách hàng và người có liên quan của khách hàng.
"Những chương trình trên làm tăng chi phí hoạt động, ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất thị trường", NHNN đánh giá.
Theo đó, để đảm bảo tuân thủ các quy định, an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng và ổn định thị trường tiền tệ, Thống đốc yêu cầu các tổ chức tín dụng chấp hành đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước về mức lãi suất huy động được quy định tại Thông tư 06/2014/TT-NHNN ngày 17/3/2014, Thông tư 07/2014/TT-NHNN ngày 17/3/2014, Quyết định số 2173/QĐ-NHNN ngày 28/10/2014, Quyết định số 2589/QĐ-NHNN ngày 17/12/2015.
Văn bản trên cũng yêu cầu các TCTD không áp dụng các biện pháp kỹ thuật để lách, vượt trần lãi suất huy động, nghiêm cấm cạnh tranh không lành mạnh trong huy động vốn.
Các tổ chức tín dụng phải ban hành trước ngày 25/1/2016 văn bản chỉ đạo các đơn vị kinh doanh, chi nhánh trực thuộc chấp hành đúng các quy định của Ngân hàng Nhà nước về lãi suất huy động và chỉ đạo tại văn bản này.
Thống đốc cũng yêu cầu các thành viên chủ động phát hiện và báo cáo về Ngân hàng Nhà nước những tổ chức tín dụng cạnh tranh không lành mạnh vi phạm quy định về mức lãi suất huy động.
Được biết, theo các quy định hiện hành, cơ chế trần lãi suất NHNN chỉ áp ở các kỳ hạn ngắn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng; các ngân hàng thương mại được tự quyết lãi suất huy động ở các kỳ hạn dài.
Theo thống kê của NHNN, trong tháng 12/2015, tính chung toàn hệ thống TCTD, có 11 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất các kỳ hạn khoảng 0,1-0,5%/năm, bên cạnh đó có 2 ngân hàng giảm lãi suất khoảng 0,1-0,3%/năm.
Sang nửa đầu tháng 1/2016, tiếp tục có 3 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất khoảng 0,1-0,3%/năm ở các kỳ hạn trên 6 tháng.
“Hiện lãi suất huy động của hệ thống TCTD phổ biến ở mức 4,5-5,4%/năm đối với kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng và 5,5-7,2%/năm đối với kỳ hạn trên 6 tháng”, SBV tính toán.
Ninh Giang
