Xác định rõ trách nhiệm doanh nghiệp trong chuỗi cung cấp
Ngày 30/9, tại họp báo thường kỳ tháng 9 của Bộ Khoa học và Công nghệ, ông Lê Văn Chung, đại diện Vụ Bưu chính, thông tin về những điểm mới của dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi).
Theo ông Chung, với quy mô hơn 5 tỷ bưu gửi mỗi năm, dự thảo chuyển mạnh sang cách tiếp cận dựa trên dữ liệu, định danh, truy vết và quản lý rủi ro.
Theo đó, mỗi bưu gửi được gắn mã nhận dạng để theo dõi trong quá trình cung cấp dịch vụ, trừ những trường hợp không thực hiện định danh theo quy định.
Doanh nghiệp thu thập thông tin liên hệ hợp lệ của người gửi, đồng thời phân loại bưu gửi theo mức độ rủi ro để áp dụng biện pháp kiểm soát tương ứng.
Cách tiếp cận này nhằm hỗ trợ phát hiện việc lợi dụng mạng bưu chính để vận chuyển hàng lậu, hàng cấm, vũ khí, vật liệu nổ hoặc chất độc hại, thay vì kiểm tra đồng loạt toàn bộ bưu gửi.
Việc tạo lập, thu thập, sử dụng, kết nối, lưu trữ và bảo vệ dữ liệu bưu chính phải tuân thủ quy định về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và pháp luật có liên quan.
Dự thảo cũng phân loại doanh nghiệp bưu chính thành doanh nghiệp vận hành mạng và doanh nghiệp không vận hành mạng để quy định điều kiện, quyền và nghĩa vụ phù hợp.
Đáng chú ý, doanh nghiệp giao kết hợp đồng với người sử dụng dịch vụ sẽ chịu trách nhiệm về việc cung cấp dịch vụ và bồi thường thiệt hại, kể cả khi thuê, hợp tác hoặc sử dụng mạng bưu chính của chủ thể khác.
Quy định này nhằm xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm với người sử dụng dịch vụ khi phát sinh vấn đề trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Gửi bưu phẩm ở vùng xa không phải trả thêm cước
Một thay đổi đáng chú ý khác là dự thảo đề xuất mở rộng dịch vụ bưu chính phổ cập từ thư sang gói, kiện hàng hóa, phù hợp với nhu cầu gửi, nhận trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển.
Theo dự thảo, người dân trên toàn quốc, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, được tiếp cận dịch vụ với mức thu thống nhất, không cao hơn giá cước bình quân của dịch vụ thương mại tương đương.
Như vậy, người sử dụng dịch vụ tại những địa bàn có chi phí phục vụ cao hoặc lượng bưu gửi thấp không phải trả mức cước cao hơn chỉ vì địa bàn sinh sống.
Thị trường bưu chính tăng gần 18 lần về số doanh nghiệp
Ông Chung cho biết sửa đổi Luật Bưu chính diễn ra trong bối cảnh quy mô thị trường đã thay đổi đáng kể so với thời điểm Luật Bưu chính năm 2010 được ban hành.
Số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bưu chính tăng từ khoảng 40 doanh nghiệp năm 2010 lên 710 doanh nghiệp hiện nay, tương đương gần 18 lần.
Trong khi đó, sản lượng bưu gửi tăng từ 310 triệu lên hơn 5 tỷ bưu gửi mỗi năm, tăng trên 15 lần.
Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử cũng làm thay đổi cơ cấu và phương thức cung cấp dịch vụ. Nếu trước đây thư chiếm khoảng 80% sản lượng bưu gửi thì hiện tỷ lệ này chỉ còn khoảng 10%, trong khi nhu cầu gửi, nhận hàng hóa tăng nhanh.
Từ thực tế này, dự thảo làm rõ ranh giới giữa dịch vụ bưu chính với vận tải, kho bãi và logistics.
Theo dự thảo, dịch vụ bưu chính được tổ chức, vận hành trên mạng bưu chính, gồm các công đoạn chấp nhận, chia chọn, vận chuyển, phát bưu gửi và các công đoạn liên quan trực tiếp đến từng bưu gửi.
Một bưu gửi được xử lý riêng lẻ, có định danh và khả năng theo dõi, trừ trường hợp không phải định danh theo quy định, đồng thời được phát đến người nhận theo địa chỉ hoặc địa điểm nhận theo thỏa thuận.
Ngược lại, hoạt động vận tải hàng hóa, kho bãi, logistics độc lập và các dịch vụ không có những đặc trưng này sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Bưu chính.
Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) đang tiếp tục được tiếp thu ý kiến, chỉnh lý và hoàn thiện, dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) gồm 8 chương, 52 điều, kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật Bưu chính năm 2010, đồng thời hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hạ tầng bưu chính trong bối cảnh thương mại điện tử và kinh tế số phát triển.
Dự thảo chuyển từ cơ chế cấp giấy phép sang đăng ký cung cấp dịch vụ bưu chính bằng phương thức điện tử. Doanh nghiệp chỉ cần thực hiện đăng ký trước khi cung cấp dịch vụ, trong khi cơ quan quản lý kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ thay vì thẩm định nội dung kê khai như hiện nay.
“Với cách tiếp cận này, dự thảo đã giảm từ 14 thủ tục hành chính xuống còn 1 thủ tục đăng ký”, ông Chung nói.
Theo đại diện Vụ Bưu chính, cách tiếp cận mới nhằm giảm thời gian, chi phí gia nhập thị trường cho doanh nghiệp, đồng thời chuyển phương thức quản lý Nhà nước từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
