Kiểm toán Nhà nước vừa đề nghị Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp kiểm tra việc thoái vốn của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) tại CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC). Nếu phát hiện vi phạm thì xử lý theo quy định của pháp luật.
Hóa chất Đức Giang do ông Đào Hữu Huyền làm chủ tịch trong. Vài năm gần đây, doanh nghiệp này trở thành tên tuổi đáng chú ý trên thị trường chứng khoán, với lợi nhuận khủng, giá cổ phiếu tăng nhanh hàng đầu thị trường.
Theo Vietnamnet, giá cổ phiếu DGC hiện ở vùng cao nhất lịch sử, tính tới cuối phiên 31/5 là 126.000 đồng/cp. Vốn hóa đạt gần 48.000 tỷ đồng (tương đương gần 1,9 tỷ USD), cao gấp khoảng 1,7 lần so với ông lớn bất động sản Novaland (NVL) của đại gia Bùi Thành Nhơn.
Cổ phiếu DGC tăng mạnh gấp gần 2 lần kể từ khi Vinachem thoái vốn khỏi doanh nghiệp này hồi tháng 10/2021 và tăng 3,6 lần so với thời điểm vài tháng trước khi Vinachem bắt đầu thoái vốn.
Việc Vinachem thoái vốn khỏi DGC nằm trong lộ trình thực hiện Đề án tái cơ cấu Vinachem giai đoạn 2017-2020 của Văn phòng Chính phủ, trực thuộc Đề án “Cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước, trọng tâm là tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước giai đoạn 2021-2025” theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Việc thoái vốn Nhà nước thường giúp doanh nghiệp tự chủ hơn, năng động hơn trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp việc thoái vốn gây thất thoát, nhất là một số trường hợp doanh nghiệp có đất vàng, có lợi thế thương hiệu...
Kiểm toán Nhà nước xác định Vinachem thoái hơn 9,1 triệu cổ phiếu DGC hồi tháng 11-12/2021 và sau đó bán tiếp hơn 6 triệu cổ phiếu DGC (tương đương 3,53% cổ phần) hồi đầu tháng 3/2022.
Hồi tháng 10/2021, DGC có giá gần 70.000 đồng/cp. Tới đầu tháng 3/2022, cổ phiếu này tăng lên gần 100.000 đồng/cp và hiện tại cổ phiếu của nhà ông Đào Hữu Huyền đang ở mức 126.000 đồng/cp.
Chủ tịch Đào Hữu Huyền có 9.000 tỷ đồng, nhân viên vệ sinh có 35 tỷ
Cổ phiếu DGC tăng giá mạnh là bởi Hóa chất Đức Giang ghi nhận lợi nhuận bứt phá ngay sau khi Nhà nước thoái vốn.
Trong quý III/2021, DGC báo lợi nhuận sau thuế dưới 490 tỷ đồng, nhưng tới quý IV/2021 lãi đã là hơn 1.400 tỷ đồng. Liên tiếp các quý sau đó, DGC ghi nhận lợi nhuận trên 1.500 tỷ đồng.
Theo Vietnamnet, lợi nhuận của DGC chỉ suy giảm khi bước sang năm 2023 nhưng vẫn đạt 700-800 tỷ đồng/quý. Trong quý I/2024, lợi nhuận DGC tiếp tục giảm và chỉ còn hơn 700 tỷ đồng.
Hóa chất Đức Giang lên kế hoạch lợi nhuận đi lùi trong quý II/2024 với mức giảm hơn 20% so với cùng kỳ xuống 700 tỷ đồng.
Mặc dù lợi nhuận giảm gần đây nhưng DGC vẫn lọt top các doanh nghiệp lãi khủng trên sàn, và công ty vẫn có lượng tiền mặt cũng như gửi ngân hàng rất lớn. Tới cuối quý I/2024, DGC có khoản tiền gửi ngắn hạn gần 9.500 tỷ đồng.
Hóa chất Đức Giang có triển vọng rất tích cực vì có công ty thành viên là Công ty CP Phốt Pho Apatit Việt Nam (PAT) với doanh thu cả nghìn tỷ đồng từ phốt pho vàng.
Công ty con của DGC là Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Lào Cai sở hữu hữu 51% vốn điều lệ của PAT. Trong khi ông Đào Hữu Huyền và con trai Đào Hữu Duy Anh lần lượt nắm giữ 7,69% và 9,04% vốn điều lệ của PAT.
Việc cổ phiếu DGC tăng mạnh đã giúp Chủ tịch Đào Hữu Huyền ghi nhận túi tiền quy từ số cổ phiếu DGC đang nắm giữ tăng từ dưới 1,2 nghìn tỷ đồng lên gần 9 nghìn tỷ đồng trong vòng khoảng 4 năm.
DGC là doanh nghiệp sản xuất phốt pho vàng lớn nhất Việt Nam và có lợi thế tự phát triển được công nghệ dùng quặng bột, than bột, quặng apatit trong sản xuất phốt pho, đồng thời sở hữu mỏ quặng riêng.
Theo Chứng khoán SSI, giá phốt pho vàng DGC tăng mạnh trong mấy năm gần đây do nhu cầu cao từ các nhà sản xuất chip và Trung Quốc cắt giảm sản lượng.
Trong năm 2022 và năm 2023, CTCP Phốt Pho Apatit Việt Nam trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ khoảng 200%/năm, tương ứng cổ đông sở hữu 1 cổ phiếu nhận về 20.000 đồng. Nhờ đó, hàng trăm nhân sự DGC đã mua thêm ô tô.
Chia sẻ với báo chí năm 2022, ông Đào Hữu Huyền cho biết một nhân viên vệ sinh môi trường của công ty cũng có 35 tỷ đồng, trong khi kỹ sư có hơn trăm tỷ đồng nhờ sở hữu cổ phiếu DGC.
Từ quý III/2024, Hoá chất Đức Giang dự kiến sẽ quay lại đà tăng trưởng nhờ nhu cầu chất bán dẫn phục hồi mạnh mẽ và dự án Xút Nghi Sơn đi vào hoạt động từ giữa năm 2025. Mỏ Apatit thứ hai cũng sẽ giúp cải thiện biên lợi nhuận gộp của DGC trong dài hạn.
Nhóm ông Huyền nắm hơn 40% cổ phần
Đại gia Đào Hữu Huyền sinh năm 1956, quê Hưng Yên. Ông tốt nghiệp cử nhân hóa học của trường Đại học Tổng hợp. Sau đó ông tiếp tục đi du học Áo.
Theo Nhà đầu tư, sau khi về nước, ông Huyền thành lập Công ty TNHH Văn Minh - doanh nghiệp chuyên nhập khẩu hóa chất từ Trung Quốc về bán ra thị trường trong nước.
Tháng 4/2004, CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (khi đó có tên gọi là CTCP Bột giặt và Hóa chất Đức Giang) hoàn thành cổ phần hóa. Ông Đào Hữu Huyền và vợ là bà Nguyễn Thị Hồng Lan đã mua lại cổ phần và trở thành nhóm cổ đông lớn nhất.
Từ thời điểm cổ phần hóa, tỷ lệ sở hữu lớn cổ phần của ông Huyền và gia đình lúc là hơn 46,2%. Còn theo báo cáo tình hình quản trị nửa đầu năm 2023, nhóm cổ đông Chủ tịch HĐQT DGC đang nắm 40,75% cổ phần tại doanh nghiệp này. Mức cổ phần giảm có thể do DGC tăng vốn điều lệ để hợp nhất với Hóa chất Đức Giang Lào Cai.
Chia sẻ thêm tại phiên họp đại hội năm 2023, ông Huyền cho biết không có chủ trương mua vào cổ phiếu vì không muốn gia đình chi phối cổ phần. Nhiều tập đoàn lớn trên thế giới, cổ đông như Đức Giang nắm giữ 5-10% vốn công ty đã là lớn. Ông có thể sẽ bán ra khi phù hợp.
Với kinh nghiệm hàng chục năm của ông Huyền nghề hóa chất, cộng thêm những quyết sách M&A với một số doanh nghiệp, DGC đã phát triển vững trãi.
Nếu ông Huyền xuất phát từ một kỹ sư hóa cơ bản thì con trai ông là Đào Hữu Duy Anh, Tổng giám đốc Đức Giang, là thạc sĩ hóa tốt nghiệp từ đại học Cambridge (Anh) chuyên ngành xây dựng thiết kế vận hành nhà máy.
Trước khi đảm nhận vai trò Tổng giám đốc DGC năm 2020, Duy Anh là Phó tổng giám đốc phụ trách thị trường xuất khẩu – mảng chiếm tới 80% doanh số DGC. Sau đó anh vào ban quản lý dự án sản xuất phân bón, theo dõi đầu tư, lựa chọn công nghệ, thiết bị, tham gia xây dựng vận hành nhà máy.
Ngoài khởi công tổ hợp Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn, thực hiện dự án bất động sản tại Long Biên và tham gia sản xuất pin lithium, Hóa chất Đức Giang còn cung cấp cho Coca-Cola - doanh nghiệp sử dụng axitphotphoric thực phẩm lớn nhất toàn cầu.
