Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran nhằm vào các cơ sở của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) tại khu vực Vùng Vịnh đã khiến giới tình báo Mỹ mở cuộc điều tra về khả năng Nga cung cấp dữ liệu mục tiêu hoặc công nghệ UAV tiên tiến để hỗ trợ Tehran.
Theo Reuters, dẫn lời bốn nguồn thạo tin trong cộng đồng tình báo Mỹ, các nhà phân tích hiện chưa đưa ra kết luận cuối cùng về mức độ liên quan của Nga. Tuy nhiên, độ chính xác và hiệu quả của các cuộc tấn công, cùng với lịch sử hợp tác quân sự giữa Moscow và Tehran, đã làm dấy lên nhiều nghi vấn.
Trước đó, Reuters và nhiều cơ quan truyền thông khác từng dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Nga đã hỗ trợ Iran về dữ liệu mục tiêu và một số năng lực kỹ thuật trong các đòn tấn công nhằm vào lợi ích của Mỹ ở Trung Đông. Tuy nhiên, cuộc điều tra tập trung riêng vào khả năng Nga hỗ trợ Iran tấn công các cơ sở CIA mới được tiết lộ lần đầu.
Theo các nguồn tin, ít nhất hai cơ sở CIA đã bị tấn công trong tháng 3, gồm một trạm CIA đặt bên trong Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh (Arab Saudi) và một cơ sở khác ở miền Đông Iraq. Một số nguồn tin cho biết còn có thêm các địa điểm khác bị nhắm mục tiêu, song từ chối tiết lộ chi tiết vì lý do an ninh.
Báo cáo tình báo nghi Nga hỗ trợ xác định mục tiêu
Một bản ghi nhớ nội bộ của một cơ quan tình báo phương Tây, được một quan chức khu vực có quyền tiếp cận tài liệu mô tả với Reuters, kết luận rằng Nga nhiều khả năng đã đóng vai trò trong việc hỗ trợ xác định mục tiêu đối với các cơ sở CIA tại Trung Đông.
Hai quan chức phương Tây làm việc tại khu vực vùng Vịnh cho biết các báo cáo tình báo mà họ được tiếp cận nhận định vụ tấn công vào Đại sứ quán Mỹ ở Riyadh được thực hiện bằng hai máy bay không người lái Shahed đã được Nga nâng cấp.
Theo đánh giá của các nhà phân tích, chiếc UAV đầu tiên đã tạo một lỗ hổng trên phần kết cấu dễ bị tổn thương của tòa nhà đại sứ quán, trong khi chiếc thứ hai bay xuyên qua khoảng trống này rồi phát nổ bên trong. Vụ việc không gây thương vong nhưng cho thấy mức độ chính xác rất cao của cuộc tấn công.
Nếu các nghi vấn được xác nhận, đây sẽ là dấu hiệu cho thấy Moscow sẵn sàng tiến xa hơn trong việc hỗ trợ Tehran gây sức ép lên các hoạt động tình báo của Mỹ, trong bối cảnh Washington đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột với Iran.
Lo ngại này càng gia tăng sau vụ Iran phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan cuối tuần trước, khiến 2 binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Khi được Reuters đề nghị bình luận, Nhà Trắng chuyển câu hỏi sang CIA, song cơ quan này từ chối đưa ra phản hồi. Phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc, Bộ Quốc phòng Nga và chính phủ Arab Saudi cũng không trả lời các yêu cầu bình luận của Reuters.
Nghi vấn Nga nâng cấp UAV Shahed của Iran
Theo các quan chức phương Tây, Nga không chỉ hỗ trợ Iran cải thiện khả năng tấn công của dòng UAV Shahed mà còn có thể đã giúp nâng cao độ chính xác của chúng.
Một nguồn tin cho biết Moscow đã cung cấp cho Tehran hệ thống dẫn đường vệ tinh Kometa-M, được các chuyên gia đánh giá có độ chính xác cao hơn đáng kể và khả năng chống gây nhiễu tốt hơn so với hệ thống định vị do Iran tự phát triển.
Hồi tháng 3, tờ Wall Street Journal từng đưa tin Nga đã chuyển giao Kometa-M cho Iran. Tuy nhiên, Điện Kremlin khi đó bác bỏ thông tin này và gọi đây là "tin giả" (fake news). Trong diễn biến mới nhất liên quan đến cuộc điều tra của Reuters, Bộ Quốc phòng Nga không đưa ra bình luận trước các cáo buộc Moscow có thể đã hỗ trợ Iran tấn công các cơ sở CIA.
Các nguồn tin cho biết giới phân tích cũng đang xem xét khả năng Iran sử dụng dữ liệu mục tiêu do Nga cung cấp trong vụ tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh.
Tuy nhiên, vẫn còn những ý kiến thận trọng. Một số chuyên gia cho rằng Iran có thể chỉ nhắm vào khuôn viên Đại sứ quán Mỹ nói chung và việc khu vực đặt trạm CIA bị đánh trúng có thể là ngẫu nhiên.
Những mục tiêu tuyệt mật
Theo Reuters, ngoài các "trạm CIA" đặt trong đại sứ quán Mỹ ở nhiều quốc gia, cơ quan tình báo này còn duy trì mạng lưới văn phòng bí mật, nhà an toàn, trung tâm hậu cần và các cơ sở phục vụ hoạt động giám sát, thu thập thông tin.
Vị trí của những địa điểm này được giữ bí mật nghiêm ngặt.
Các nguồn tin từ chối tiết lộ chính xác số lượng cũng như địa điểm các cơ sở CIA bị UAV Iran tấn công. Một nguồn cho biết con số này nằm trong khoảng "nhiều hơn một nhưng ít hơn một chục", trong khi một nguồn khác chỉ xác nhận rằng đã có nhiều cơ sở bị nhắm mục tiêu.
Theo các nguồn tin, một số nhà phân tích tình báo Mỹ nhận định rất ít quốc gia ngoài Nga vừa có khả năng thu thập loại dữ liệu mục tiêu nhạy cảm này, vừa có động cơ hỗ trợ Iran sử dụng chúng nhằm vào các lợi ích của Mỹ.
Ông Daniel Hoffman, cựu Trưởng trạm CIA và cựu sĩ quan hoạt động bí mật của cơ quan này, nhận định sẽ không có gì bất ngờ nếu Nga hỗ trợ Iran trong việc xác định mục tiêu là các cơ sở CIA.
"Họ cùng chia sẻ lợi ích trong việc giảm thiểu, hoặc thậm chí loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của Mỹ khỏi những khu vực mà họ coi là phạm vi ảnh hưởng của mình," Hoffman nhận định.
Trong khi đó, Nga phản bác thông tin cho rằng nước này đã cung cấp vũ khí cho Iran để tấn công các mục tiêu của Mỹ.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố Moscow muốn chấm dứt xung đột ở eo biển Hormuz và không cung cấp vũ khí cho Iran.
"Không rõ lý do gì, phương Tây, đặc biệt là Washington, đang thổi phồng câu chuyện rằng Nga và Trung Quốc đang trực tiếp cung cấp vũ khí cho Iran để tấn công các mục tiêu của Mỹ. Thật đáng xấu hổ khi nghe điều đó", ông Lavrov tuyên bố hôm 22/7.
Theo Reuters, WSJ
