10 nền kinh tế cấp tỉnh lớn nhất Trung Quốc đang đóng vai trò then chốt trong việc duy trì đà tăng trưởng của cả nước. Khi nhiều địa phương khác tăng trưởng chậm chạp, thậm chí đứng trước nguy cơ suy giảm, Bắc Kinh ngày càng trông cậy vào nhóm đầu tàu này để hoàn thành các mục tiêu kinh tế năm 2026 và tạo đà cho kế hoạch 5 năm tiếp theo.
Theo các nhà phân tích, 10 địa phương có quy mô GDP lớn nhất Trung Quốc đã đóng góp đáng kể vào việc nâng đỡ tăng trưởng kinh tế quốc gia trong 9 tháng đầu năm 2026. Vai trò của nhóm này càng trở nên quan trọng sau khi các nhà lãnh đạo nước này tái khẳng định những mục tiêu kinh tế tại Hội nghị toàn thể lần thứ năm (Hội nghị Trung ương 5 khóa XX) vừa kết thúc.
Các chuyên gia nhận định 10 địa phương này nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong những tháng còn lại của năm và bước sang năm 2027. Thành tích của họ giúp Bắc Kinh củng cố niềm tin vào triển vọng kinh tế, đồng thời bù đắp cho tình trạng tăng trưởng trì trệ tại nhiều khu vực khác.
Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9, có tới 9 trong số 10 địa phương đầu tàu ghi nhận tốc độ tăng trưởng bằng hoặc cao hơn mức bình quân cả nước là 4,6%. Kết quả này giúp nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng trong khoảng 4,5-5% mà Bắc Kinh đặt ra cho năm 2026.
“Những ông lớn vẫn đang chạy rất nhanh”, ông Tang Dajie, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Doanh nghiệp Trung Quốc ở Bắc Kinh, nhận định.
“Dù có quy mô GDP rất lớn, họ vẫn đang ở những vị trí dẫn đầu, kéo nền kinh tế Trung Quốc tiến lên. Điều đó mang lại sự tự tin cho Bắc Kinh”, ông nói.
Sự tự tin này cũng được thể hiện rõ trong thông cáo Hội nghị Trung ương 5 khóa XX của Đảng Cộng sản Trung Quốc, kết thúc hôm thứ Năm.
“Chúng ta sẽ bảo đảm hoàn thành thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ phát triển kinh tế trong năm nay, tạo khởi đầu thuận lợi cho Kế hoạch 5 năm lần thứ 15”, thông cáo được Tân Hoa xã đăng tải nêu rõ.
10 địa phương đóng góp gần 70% GDP Trung Quốc
10 nền kinh tế lớn nhất trong số các đơn vị hành chính cấp tỉnh của Trung Quốc hiện đóng góp gần 70% GDP cả nước. Đứng đầu danh sách là Quảng Đông và Giang Tô, tiếp theo lần lượt là Sơn Đông, Chiết Giang và thành phố Thượng Hải.
Năm 2025, GDP của Quảng Đông và Giang Tô đều đạt khoảng 2.000 tỷ USD. Quy mô kinh tế của mỗi địa phương tương đương những nền kinh tế quốc gia lớn như Canada, Australia và Hàn Quốc, đủ để nằm trong nhóm 15 nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Trong khi đó, GDP của Sơn Đông và Chiết Giang có quy mô tương đương Hà Lan và Arab Saudi. Thượng Hải cũng đang trên đà trở thành thành phố đầu tiên của Trung Quốc có GDP vượt 6.000 tỷ nhân dân tệ (khoảng 901 tỷ USD) ngay trong năm nay.
Tầm quan trọng của những địa phương này đối với nền kinh tế Trung Quốc đã được chính quyền trung ương ghi nhận từ lâu.
Tháng 7/2022, trong một cuộc họp Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình lần đầu nhấn mạnh yêu cầu các tỉnh, thành phố có quy mô kinh tế lớn phải gánh vác trách nhiệm nặng nề hơn. Khi đó, kinh tế Trung Quốc đang giảm tốc sau một đợt dịch Covid-19 bùng phát trở lại và đợt phong tỏa kéo dài tại Thượng Hải.
Ông Tập kêu gọi các địa phương đầu tàu tăng cường đóng góp, qua đó tạo điểm tựa cho nền kinh tế quốc gia.
Theo ông Tang Dajie, yêu cầu này kể từ đó đã trở thành một phần trong nhiệm vụ của các nhà hoạch định chính sách. Giới chức Trung Quốc liên tục kêu gọi những địa phương có thành tích kinh tế tốt đóng góp nhiều hơn và phối hợp nguồn lực để bảo vệ đà tăng trưởng.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Bắc Kinh còn phải xử lý nhiều ưu tiên khác, từ an ninh, ngoại giao đến củng cố vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Quảng Đông hụt hơi, Giang Tô có cơ hội soán ngôi?
Dù cùng nằm trong nhóm đầu tàu, tốc độ tăng trưởng giữa các địa phương lớn của Trung Quốc vẫn có sự khác biệt đáng kể.
Trong 9 tháng đầu năm, Sơn Đông và Chiết Giang cùng tăng trưởng 5,6%, lần lượt đứng thứ hai và thứ ba cả nước. Thượng Hải đạt mức tăng 5,5%, xếp thứ tư. Cả ba chỉ đứng sau Tây Tạng, địa phương ghi nhận tốc độ tăng trưởng 6,2%.
Giang Tô cũng đạt mức tăng trưởng trên 5%.
Trong khi đó, Quảng Đông – nền kinh tế cấp tỉnh lớn nhất Trung Quốc suốt hơn 3 thập kỷ – chỉ tăng trưởng 4,6%, ngang mức bình quân cả nước. Dù vậy, kết quả này vẫn được xem là tín hiệu tích cực tại tỉnh miền nam, nơi đặt trụ sở của hàng loạt tập đoàn công nghệ và sản xuất hàng đầu như Huawei, Tencent, BYD và DJI.
Các quan chức địa phương cho rằng đây là dấu hiệu đảo chiều đáng khích lệ sau giai đoạn Quảng Đông tăng trưởng chậm hơn mức bình quân cả nước kể từ năm 2022.
Tỉnh này từng chịu sức ép từ hai phía: thị trường bất động sản lao dốc mạnh và những biến động từ nước ngoài tác động đến lĩnh vực xuất khẩu rộng lớn của địa phương.
Theo Southern Daily, cơ quan truyền thông chính thức của tỉnh, giới chức Quảng Đông lạc quan rằng làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) cùng việc giảm phụ thuộc vào đầu tư bất động sản sẽ giúp kinh tế địa phương tăng tốc trong năm 2027.
Tuy nhiên, vị trí số một của Quảng Đông có thể bị Giang Tô đe dọa nếu tỉnh này tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn.
Một nhà nghiên cứu chính sách tại Đại học Ngoại ngữ Quảng Đông cho rằng có thể hình dung vai trò của Quảng Đông và Giang Tô đối với kinh tế Trung Quốc thông qua vị trí của California và Texas trong nền kinh tế Mỹ.
“Trung Quốc ngày càng chỉ còn một số ít tỉnh, thành phố nòng cốt có thể dựa vào để thúc đẩy nền kinh tế”, nhà nghiên cứu này nói.
Ông cho biết thêm, tầm quan trọng của Quảng Đông và Giang Tô sẽ càng tăng lên khi gần như toàn bộ các khu vực miền trung và miền tây Trung Quốc rơi vào tình trạng đình trệ hoặc đứng bên bờ tăng trưởng âm.
Nhà nghiên cứu đề nghị giấu tên vì không được phép trả lời truyền thông.
Nhiều địa phương tăng trưởng dưới 3%, có nơi chỉ đạt 0,5%
Trong nhóm 10 nền kinh tế cấp tỉnh lớn nhất, Phúc Kiến là địa phương duy nhất tăng trưởng dưới mức bình quân cả nước, với tốc độ 3,9% trong 9 tháng đầu năm.
Tình hình tại nhiều địa phương khác còn đáng lo ngại hơn. Có tới 7 tỉnh ghi nhận mức tăng trưởng dưới 3%. Sơn Tây đứng cuối bảng, với tốc độ chỉ đạt 0,5%.
“Thành tích tích cực của Quảng Đông và Giang Tô giúp Bắc Kinh bớt lo ngại hơn”, nhà nghiên cứu tại Đại học Ngoại ngữ Quảng Đông nhận định.
Theo ông, việc Bắc Kinh chuyển trọng tâm khỏi các vấn đề kinh tế tại Hội nghị Trung ương 5 – cuộc họp vốn thường tập trung vào những nội dung này – cho thấy giới lãnh đạo cấp cao đã tương đối hài lòng với triển vọng tăng trưởng hiện tại.
Trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn chật vật, thành tích của nhóm 10 nền kinh tế lớn nhất đang trở thành điểm tựa quan trọng để Trung Quốc duy trì mục tiêu tăng trưởng và chuẩn bị bước vào Kế hoạch 5 năm lần thứ 15.
Theo SCMP
