Kiểm toán Nhà nước vừa báo cáo kết quả Kiểm toán báo cáo tài chính, các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước năm 2017 của Công ty TNHH MTV xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott).
Theo đó, về dự án đầu tư mua sắm và vận hành hệ thống kỹ thuật, thiết bị, công nghệ, phần mềm kinh doanh xổ số tự chọ số điện toán. Theo hồ sơ đề xuất từ tháng 07/2013 đã có 05 công ty nộp hồ sơ đề xuất dự án. Bao gồm: Tập đoàn Berjaya (Malaysia); Tập đoàn Gtech - Lottomatica Group (Italia - Mỹ); Tập đoàn Intralot (Hy Lạp); Tập đoàn Scientific Games (Mỹ); Công ty KLS (Hàn Quốc).
Trên cơ sở các văn bản pháp luật, các công văn của Văn phòng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính về quy trình, điều kiện lựa chọn đối tác hợp tác kinh doanh phát triển xổ số điện toán; qua quá trình đánh giá hồ sơ đề xuất, ngày 26/10/2016 Vietlott và Berjaya đã thực hiện việc ký hợp đồng hợp tác kinh doanh đầu tư mua sắm và vận hành hệ thống kỹ thuật, thiết bị công nghệ, phần mềm và kinh doanh xổ số tự chọn số điện toán trên lãnh thổ Việt Nam.
Qua thực hiện xem xét hồ sơ, các tài liệu về lựa chọn đối tác hợp tác kinh doanh xổ số điện toán Vietlott đã đàm phán, ký kết hợp đồng BCC với Berjaya.
Nội dung hợp đồng BCC ghi nhận tổng cộng tổng mức đầu tư và chi phí thay thế thiết bị của hệ thống kỹ thuật là 210,581 triệu USD. Trong đó, tổng mức đầu tư là 97,182 triệu USD; kinh phí đào tạo, chuyển giao gần 7 triệu USD; kinh phí tư vấn 440.000 USD; kinh phí dự phòng 785.714 USD. Thay thế thiết bị của hệ thống kỹ thuật là 113,399 triệu USD.
"Phí đối tác: Vietlott thanh toán cho Berjaya tổng phí đối tác là 38,547%/doanh thu tính phí (trong đó, phí vận hành 23,82%, phí hoàn dòng tiền đầu tư 8,895%, phí lợi nhuận định mức 5,742%; Doanh thu tính phí là doanh thu bán vé thực tế trừ ngân sách trả thưởng, thuế GTGT, thuế TTĐB" - báo cáo kiểm toán nêu.
Trao đổi với VietTimes, đại diện Công ty Cổ Phần Đầu Tư Kỹ Thuật Berjaya Gia Thịnh (Berjaya) đã lý giải kỹ hơn về mức phí đối tác mà Berjaya đã được nhận.
"Đổi lại cho tổng mức đầu tư và thay thế thiết bị của hệ thống kỹ thuật trong suốt thời hạn hợp đồng, Vietlott phải thanh toán cho Berjaya tổng phí đối tác tương đương với khoảng 9% doanh thu bán vé", vị này cho biết.
Cụ thể, cách tính phí đối tác như sau:
- Tổng Doanh Thu Bán Vé: 100%
- Trừ chi phí trả thưởng: -55%
- Trừ thuế GTGT và thuế TTĐB -21%
- Còn lại: ~24% và đây được gọi là doanh thu tính phí
- Phí đối tác của Berjaya: 38.5% x 24% = ~9% (38.5% là mức thỏa thuận ban đầu giữa hai bên).
Doanh thu vượt kế hoạch nhưng công tác phát triển đại lý có nhiều bất cập
Theo báo cáo của Berjaya, đến 30/6/2018 đã giải ngân đầu tư được 44,191 triệu USD; Berjaya đã hoàn thành việc thực hiện khoản hỗ trợ Chính phủ Việt Nam (5 triệu USD mỗi năm) cho năm 2016 và 2017 theo đúng cam kết; Berjaya đã hoàn thành việc cung cấp cho Vietlott bảo đảm thực hiện hợp đồng qua hình thức bảo lãnh ngân hàng.
Doanh thu bán vé từ ngày 18/7/2016 đến ngày 18/7/2018 là 7.941 tỷ đồng, đạt 130% kế hoạch doanh thu của dự án theo quy định hợp đồng BCC.
Tuy nhiên, đối với công tác lựa chọn, phát triển đại lý còn nhiều bất cập. Trong 02 năm triển khai, Vietlott đã ký hợp đồng với 112 đại lý xổ số điện toán (XSĐT), triển khai hoạt động tại 38 tỉnh/thành phố.
Qua đối chiếu tại Chi nhánh TP. HCM và Hải phòng cho thấy, một số đại lý không đáp ứng các tiêu chuẩn về thương mại, kỹ thuật nhưng vẫn được ký hợp đồng đại lý, không đảm bảo nguyên tắc khách hàng.
Toàn bộ các ứng viên trúng tuyển được chấm điểm một số chỉ tiêu không phù hợp với tình hình thực tế của ứng viên, làm tăng điểm tiêu chí thương mại kỹ thuật, dẫn đến được chọn là đại lý. Cụ thể, các ứng viên trúng tuyển đều là các công ty mới thành lập, chưa có kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh xổ số, người quản lý trực tiếp không có kinh nghiệm làm việc hoặc kinh doanh trong lĩnh vực xổ số nhưng vẫn được vẫn được chấm điểm.
Việc đánh giá chấm điểm đối với các tiêu chí kỹ thuật không tuân thủ hướng dẫn về mức điểm tối đa để đánh giá các tiêu chí theo văn bản hướng dẫn chấm điểm dẫn tới việc chấm điểm không chính xác.
Một số ứng viên đại lý không đáp ứng các cam kết về số lượng điểm bán hàng tối thiểu, không có đủ địa điểm kinh doanh ổn định để lắp đặt các thiết bị bán vé xổ số tự chọn số điện toán theo cam kết.
Theo Kiểm toán Nhà nước đánh giá, hoạt động kinh doanh XSĐT tại Việt Nam được thực hiện thông qua hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh, hình thức đầu tư này được quy định trong Luật Đầu tư, tuy nhiên hiện nay chưa có các văn bản dưới luật hướng dẫn cụ thể./.
