Trong gần 4 năm kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bước sang giai đoạn toàn diện, cái tên Mykhailo Drapatyi không phải là gương mặt thường xuyên xuất hiện trên truyền thông quốc tế như Tổng thống Volodymyr Zelensky hay cựu Tổng tư lệnh Valerii Zaluzhnyi. Thế nhưng, bên trong quân đội Ukraine, ông lại được nhiều binh sĩ xem là một trong những vị tướng có uy tín nhất và là người đại diện cho thế hệ chỉ huy mới của Kiev.
Mới đây, Tổng thống Zelensky quyết định bổ nhiệm ông Drapatyi làm Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, thay thế Đại tướng Oleksandr Syrskyi. Đây là lần thứ ba Ukraine thay đổi người đứng đầu quân đội kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn vào năm 2022.
Khác với người tiền nhiệm vốn gây nhiều tranh cãi về phong cách chỉ huy cứng rắn và những tổn thất trên chiến trường, ông Drapatyi được kỳ vọng sẽ mang đến một cách tiếp cận mới: linh hoạt hơn, coi trọng con người hơn và phù hợp với cuộc chiến công nghệ đang thay đổi từng ngày.
Điều đáng chú ý là quyết định của ông Zelensky nhận được sự ủng hộ khá rộng rãi từ cả quân đội lẫn dư luận Ukraine. Trong các cuộc biểu tình từng nổ ra sau đợt cải tổ nội các, không ít người đã công khai yêu cầu thay thế Syrskyi bằng Drapatyi.
Một binh sĩ Ukraine nói với BBC rằng: "Hiện nay không có ai phù hợp hơn ông ấy cho vị trí này."
Từ học viên xe tăng đến chiến trường Donbass
Mykhailo Drapatyi sinh năm 1983. Ông thuộc thế hệ sĩ quan trưởng thành sau khi Liên Xô tan rã, khi Ukraine bắt đầu xây dựng lực lượng vũ trang độc lập của riêng mình.
Năm 2004, ông Drapatyi tốt nghiệp Học viện Xe tăng Kharkov, một trong những trường đào tạo sĩ quan thiết giáp danh tiếng nhất Ukraine, rồi bắt đầu phục vụ với quân hàm trung úy.
Không giống nhiều vị tướng nổi lên nhờ làm công tác tham mưu, Drapatyi gần như dành toàn bộ sự nghiệp ở các đơn vị chiến đấu.
Tên tuổi của ông bắt đầu được biết đến rộng rãi vào năm 2014, thời điểm miền Đông Ukraine rơi vào xung đột sau khi các lực lượng ly khai thân Nga kiểm soát nhiều khu vực tại Donetsk và Luhansk.
Tháng 5 năm đó, ông Drapatyi chỉ huy một đơn vị cơ giới tiến vào thành phố cảng Mariupol để giải cứu các con tin bị giữ trong trụ sở cảnh sát. Một đoạn video sau đó lan truyền khắp thế giới ghi lại cảnh chiếc xe chiến đấu bộ binh do đơn vị của ông chỉ huy lao thẳng qua hàng rào chắn do lực lượng ly khai dựng lên.
Nhiều năm sau, Drapatyi nhớ lại rằng trước khi tấn công, ông được báo cáo phía trước là những chướng ngại vật cao hơn một mét và được hỏi nên xử lý thế nào. Câu trả lời của ông rất ngắn gọn: "Tấn công thẳng."
Đoạn video ấy nhanh chóng trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột ở Donbass.
Cuối năm 2014, Drapatyi tiếp tục được ghi nhận khi tổ chức thành công cuộc rút lui cho các đơn vị Ukraine đang bị bao vây gần biên giới vùng Luhansk, giúp giảm đáng kể thiệt hại về người và trang bị.
“Người xử lý những mặt trận khó nhất”
Sau nhiều năm chiến đấu ở tiền tuyến, ông Drapatyi không dừng lại ở kinh nghiệm thực chiến. Năm 2021, ông quay trở lại giảng đường để theo học chương trình đào tạo về chỉ huy tác chiến và chiến lược, chuẩn bị cho những vị trí lãnh đạo cao hơn trong quân đội.
Kết quả học tập xuất sắc giúp ông được Đại sứ Anh tại Ukraine khi đó, Melinda Simmons, trao Thanh kiếm Danh dự (Sword of Honour) dành cho học viên tốt nghiệp xuất sắc nhất. Chỉ vài tháng sau, Ukraine bước vào cuộc chiến lớn nhất kể từ khi giành độc lập.
Khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện vào tháng 2/2022, ông Drapatyi giữ chức Phó tư lệnh Lực lượng Liên hợp. Ông lần lượt chỉ huy nhiều cụm tác chiến tại các khu vực trọng yếu, góp phần ngăn chặn đà tiến công của quân đội Nga về hướng Kryvyi Rih, đồng thời tham gia các chiến dịch phản công giúp Ukraine giành lại nhiều khu dân cư ở các tỉnh Kherson và Dnipropetrovsk.
Đến năm 2024, Drapatyi được giao chỉ huy Lục quân Ukraine, lực lượng đang phải chiến đấu tại những mặt trận khốc liệt nhất ở miền Đông.
Trong quân đội Ukraine, ông dần được biết đến với biệt danh không chính thức là "người xử lý những mặt trận khó nhất". Theo lời một sĩ quan giấu tên chia sẻ với truyền thông Ukraine, mỗi khi tình hình trên chiến trường trở nên đặc biệt nguy cấp, ông Drapatyi gần như luôn là người được điều tới.
Chính chuỗi kinh nghiệm từ chiến trường Donbass năm 2014 cho đến cuộc chiến quy mô lớn sau năm 2022 đã giúp vị tướng 43 tuổi trở thành một trong những chỉ huy được đánh giá cao nhất trong quân đội Ukraine, mở đường cho quyết định bổ nhiệm ông vào vị trí Tổng tư lệnh trong bối cảnh Kiev đang tìm kiếm một gương mặt đủ khả năng dẫn dắt lực lượng vũ trang bước vào giai đoạn mới của cuộc chiến.
Lá đơn từ chức gây chấn động quân đội Ukraine
Tháng 6/2025, khi đang giữ chức Tư lệnh Lục quân Ukraine, Drapatyi đối mặt với cú sốc lớn nhất trong sự nghiệp. Một thao trường huấn luyện tại tỉnh Dnipropetrovsk bị tên lửa Nga tập kích, khiến 12 binh sĩ thiệt mạng và khoảng 60 người khác bị thương. Ngay trong ngày xảy ra vụ việc, Drapatyi bất ngờ nộp đơn xin từ chức.
Ông cho biết mình phải chịu trách nhiệm về "sự im lặng và văn hóa miễn trừ trách nhiệm" đã dẫn đến thảm kịch.
Trong tuyên bố được đăng tải trên mạng xã hội, ông viết: "Một quân đội mà các chỉ huy phải chịu trách nhiệm về sinh mạng của binh sĩ sẽ tiếp tục tồn tại. Một quân đội mà không ai chịu trách nhiệm cho những mất mát thì sẽ chết."
Lá đơn từ chức nhanh chóng gây chấn động Ukraine. Nhiều chuyên gia quân sự cho rằng đây là hành động rất hiếm gặp trong quân đội nước này, nơi các chỉ huy cấp cao ít khi công khai nhận trách nhiệm sau những tổn thất trên chiến trường.
Thay vì chấp nhận đơn từ chức, Tổng thống Volodymyr Zelensky quyết định bổ nhiệm ông Drapatyi sang vị trí Tư lệnh Lực lượng Liên hợp, đồng thời tiếp tục giao cho ông xử lý những khu vực tác chiến quan trọng.
Động thái này được nhiều nhà quan sát xem là dấu hiệu cho thấy ban lãnh đạo Ukraine vẫn đặt niềm tin rất lớn vào vị tướng trẻ.
Biểu tượng cho thế hệ chỉ huy mới
Trong thời gian đứng đầu Lục quân, Drapatyi nhiều lần công khai nói về nhu cầu thay đổi văn hóa lãnh đạo trong quân đội Ukraine. Theo ông, quân đội không thể tiếp tục vận hành bằng mô hình chỉ huy cứng nhắc, nơi cấp dưới chỉ biết phục tùng mệnh lệnh và không dám đưa ra sáng kiến.
Sau khi từ chức năm 2025, Drapatyi tiết lộ ông đã dành nhiều thời gian để cải tổ hệ thống huấn luyện, xử lý những bất cập trong công tác động viên và cố gắng loại bỏ những biểu hiện tiêu cực tồn tại từ nhiều năm.
Reuters cho biết trong nhiều năm qua, Drapatyi cũng được xem là một trong số ít các tướng lĩnh có lập trường cứng rắn trong việc chống tham nhũng và cải cách bộ máy quân đội. Chính phong cách lãnh đạo này giúp ông xây dựng được sự tín nhiệm lớn trong quân đội, đặc biệt ở các đơn vị trực tiếp chiến đấu.
Việc ông Drapatyi được bổ nhiệm thay thế ông Oleksandr Syrskyi không đơn thuần là sự thay đổi nhân sự. Đối với nhiều binh sĩ Ukraine, đó còn là tín hiệu cho thấy Kiev muốn chuyển sang một cách điều hành quân đội hiện đại hơn.
Trong khi ông Syrskyi nhiều lần bị chỉ trích vì các chiến dịch tiêu hao nhân lực và tư duy tác chiến bị xem là cũ kỹ, ông Drapatyi lại được kỳ vọng sẽ đại diện cho một thế hệ chỉ huy mới: linh hoạt hơn, sẵn sàng lắng nghe cấp dưới hơn và coi trọng tính mạng binh sĩ hơn.
Tuy nhiên, chính uy tín rất lớn ấy cũng tạo ra áp lực không nhỏ.
Khi được Tổng thống Zelensky bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh, Drapatyi hiểu rằng từ một vị tướng được yêu mến trong quân đội, ông sẽ phải chứng minh mình đủ khả năng giải quyết những vấn đề nan giải nhất mà Ukraine đang đối mặt.
Và đó mới chỉ là khởi đầu cho thử thách lớn nhất trong sự nghiệp quân sự của ông.
Bài toán khó đang chờ vị Tổng tư lệnh trẻ nhất Ukraine
Nếu phần lớn sự nghiệp của Mykhailo Drapatyi gắn với vai trò "người chữa cháy" ở những mặt trận khốc liệt nhất, thì cương vị Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine lại đặt lên vai ông một nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều: điều hành toàn bộ cuộc chiến trong bối cảnh Kiev đang đối mặt hàng loạt thách thức cả trên chiến trường lẫn trong nội bộ quân đội.
Một trong những vấn đề cấp bách nhất mà Drapatyi phải giải quyết là tình trạng thiếu nhân lực.
Sau nhiều năm chiến đấu liên tục, Ukraine ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung lực lượng ra tiền tuyến. Công tác động viên quân nhân trở thành chủ đề gây tranh cãi trong xã hội, khi xuất hiện nhiều phản ánh về cách thức tuyển quân cứng nhắc, thậm chí có những vụ xô xát giữa cán bộ tuyển quân và người dân.
Là người từng đứng đầu Lục quân, Drapatyi được xem là một trong số ít tướng lĩnh hiểu rõ nhất những điểm yếu của hệ thống này.
Trong thời gian đảm nhiệm cương vị Tư lệnh Lục quân, ông từng thúc đẩy cải cách công tác huấn luyện, điều chỉnh quy trình tuyển quân và tìm cách khắc phục những bất cập trong cơ chế động viên.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng việc mở rộng lực lượng trong bối cảnh chiến tranh kéo dài sẽ vẫn là bài toán cực kỳ khó khăn, ngay cả với một vị tướng có uy tín như Drapatyi.
Bên cạnh thiếu quân, quân đội Ukraine vẫn phải đối mặt với những vấn đề tồn tại nhiều năm như quan liêu, chồng chéo quyền hạn và tham nhũng.
Theo Reuters, những vụ việc liên quan đến sai phạm trong tuyển quân, mua sắm quốc phòng hay lạm quyền của một số chỉ huy vẫn thường xuyên xuất hiện, làm ảnh hưởng đến niềm tin của binh sĩ và dư luận.
Trong những tuần trước khi Drapatyi được bổ nhiệm, Ukraine tiếp tục chứng kiến nhiều vụ bê bối, từ các trường hợp tử vong ngoài chiến đấu trong một đơn vị tấn công nổi tiếng đến vụ một chỉ huy lữ đoàn bị cáo buộc liên quan đến việc bắt cóc và sát hại dân thường. Giới phân tích cho rằng đây sẽ là phép thử lớn đối với vị Tổng tư lệnh mới.
Ông Mykola Bielieskov, chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia Ukraine, nhận định ông Drapatyi sẽ phải điều hành toàn bộ chiến tuyến trong khi chức năng giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Tổng tham mưu vẫn chưa được phân định thật sự rõ ràng.
Theo ông, việc bổ nhiệm Drapatyi là bước đi tích cực để xoa dịu những bất mãn trong quân đội, đồng thời mở ra cơ hội thúc đẩy các cải cách vốn bị trì hoãn trong thời gian qua.
Cuối cùng là, cuộc chiến giờ không chỉ là pháo binh và xe tăng. Nếu giai đoạn đầu của cuộc chiến chủ yếu là các trận đánh quy mô lớn giữa xe tăng, pháo binh và bộ binh, thì đến năm 2026, chiến trường Ukraine đã thay đổi đáng kể.
Máy bay không người lái (UAV), trí tuệ nhân tạo, tác chiến điện tử và các cuộc tấn công tầm xa ngày càng đóng vai trò quyết định.
Trong thông điệp đầu tiên sau khi nhận nhiệm vụ mới, ông Drapatyi cho biết một trong những ưu tiên của ông là tiếp tục phát triển năng lực công nghệ của quân đội.
Đây cũng là định hướng mà Tổng thống Zelensky nhiều lần nhấn mạnh, khi Ukraine ngày càng dựa nhiều hơn vào các doanh nghiệp quốc phòng công nghệ cao để bù đắp sự chênh lệch về nguồn lực với Nga.
Giới quan sát cho rằng kinh nghiệm thực chiến cùng tư duy cởi mở của ông Drapatyi có thể giúp Ukraine đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang mô hình tác chiến hiện đại hơn, đặc biệt trong lĩnh vực UAV và hệ thống vũ khí không người lái.
Theo Reuters, BBC
