Mỹ, Nhật, Đông Nam Á cần hợp sức đối phó tham vọng biển

Nguyên tư lệnh hải quân Mỹ, vừa yêu cầu hai quân đội Mỹ và Nhật xem xét khả năng cùng hành động tại Biển Đông. Ông cũng thúc giục các nước Đông Nam Á cân nhắc khả năng hành động chung với Mỹ để đối phó một cách hiệu quả hơn với các vấn đề hàng hải do Trung Quốc gây ra.

Ông Jonathan Greenert, cựu tư lệnh Hạm Đội 7 của Mỹ

Ông Jonathan Greenert, cựu tư lệnh Hạm Đội 7 của Mỹ

Trả lời hãng tin Nhật Kyodo ngày 8/5, đô đốc Jonathan Greenert, cựu tư lệnh hải quân Mỹ đã nhắc đến hiệp định an ninh chung Mỹ-Nhật ký kết năm 1960 để xác định rằng Washington và Tokyo là hai đồng minh thân thiết, và đồng minh có quyền hoạt động ở bất cứ nơi nào họ muốn.

Quân đội Mỹ và Nhật từng tập trận chung ở Biển Đông, tuyên bố của cựu đô đốc Greenert hàm ý cho rằng hoạt động chung của Mỹ và Nhật cần phải đi xa hơn là sự tập luyện đơn thuần. Ông Greenert nhấn mạnh: «Nói rằng chúng ta không hoạt động chung ở Biển Đông vì Trung Quốc sẽ không thích, đối với tôi đó không phải là một điều hay».

Tuy nhiên, đô đốc Greenert lưu ý Mỹ và Nhật cũng nên tránh làm Trung Quốc bất bình bằng cách cho tàu thuyền cùng đi vào vùng biển mà không thông báo trước ý định. Mỹ nên tiếp tục các chiến dịch bảo vệ quyền tự do hàng hải tại Biển Đông, cho tàu tiến vào bên trong vùng 12 hải lý quanh những nơi mà Trung Quốc đơn phương giành chủ quyền, và theo cựu tư lệnh hải quân Mỹ, những nước khác có thể tham gia chiến dịch của Mỹ.

Đối với ông Greenert, với Trung Quốc, một cách tiếp cận đa phương có nhiều khả năng thành công hơn. Cùng hành động với Mỹ có thể có khối Đông Nam Á - ASEAN, hoặc là những hiệp hội, tổ chức mà Trung Quốc cũng là thành viên. Từng là tư lệnh Hạm Đội 7 của Mỹ, hoạt động từ khu vực Tây Thái Bình Dương đến Ấn Độ Dương, ông Greenert gợi ý là các hoạt động chung đầu tiên có thể là các chiến dịch cứu trợ nhân đạo và thiên tai.

Washington đã chỉ trích Bắc Kinh cho xây đường băng, đặt thiết bị quân sự ở những vùng tranh chấp ở Biển Đông, bất chấp các nước có liên quan khác như Philippines, Việt Nam. Ngoài ra, Hải quân Mỹ cũng đã cho tàu tiến vào các vùng biển mà Trung Quốc tự nhân vơ là của mình. Đô đốc Greenert nhấn mạnh: «Trung Quốc hành xử theo luật lệ riêng của họ và điều đó không phù hợp với phần còn lại của thế giới».