Sáng 4/11, TAND TP hà Nội tiếp tục phiên xét xử vụ án Lừa đảo chiếm đoạt tài sản do Phó Đức Nam (Mr Pips) cầm đầu. Trước khi chuyển sang phần tranh luận, đại diện VKSND Hà Nội nêu quan điểm luận tội và đề nghị mức án đối với các bị cáo.
Mr Pips bị VKS đề nghị án chung thân về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; 11-12 năm tù do Rửa tiền, tổng hợp là chung thân. Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter) bị xét xử cùng hai tội danh, lần lượt bị đề nghị án chung thân và 10-11 năm tù, tổng hợp là tù chung thân.
Liên quan tội Rửa tiền, Shark Bình bị đề nghị 9-10 năm tù với cáo buộc rửa 320 tỷ đồng cho Nam.
Đối với những người thân của Mr Pips, VKS đề nghị mức án 6-7 năm cho ông Phó Đức Thắng (bố Nam) và bà Lê Thị Liễu (mẹ Nam).
Nguyễn Thanh Tâm (bạn gái Nam) bị đề nghị 9-10 năm; Nguyễn Thị Thủy (mợ của Nam) bị đề nghị 5-6 năm về tội Rửa tiền và 8-12 tháng do Trốn thuế, tổng hợp từ 5 năm 8 tháng đến 7 năm tù.
Anh họ của Nam là Phó Đức Tuấn bị đề nghị 5-6 năm về tội Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có.
Tổ tư vấn của Nam gồm cựu công an Phạm Trường Sơn bị đề nghị 7-8 năm tù; cựu luật sư Nguyễn Bá Sơn 6-7 năm tù và cựu công an Nguyễn Thanh Phong (anh trai Tâm) 8-9 năm, đều về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Phong bị truy tố thêm tội Rửa tiền do chung tiền mua đất với Nam, mức án đề nghị 5-6 năm, tổng hợp mức đề nghị với Phong 13-15 năm tù.
VKS đề nghị bị cáo Nam phải bồi thường hơn 1.196 tỷ đồng, bị cáo Ngọ hơn 335 tỷ đồng.
Với các bị cáo còn lại ở nhóm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, VKS đề nghị truy thu, buộc nộp lại toàn bộ tiền lương, thưởng đã nhận để cùng bồi thường.
Theo đại diện VKS, các bị cáo đã xây dựng một hệ thống hoạt động chuyên nghiệp, sử dụng các sàn giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế giả mạo để dụ dỗ nhà đầu tư nạp tiền, sau đó tìm cách chiếm đoạt toàn bộ số tiền này.
Cơ quan công tố đánh giá đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, có tổ chức, với sự phân công vai trò rõ ràng giữa các bộ phận. Đường dây không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản mà còn đẩy nhiều gia đình vào cảnh khánh kiệt, nợ nần, hôn nhân tan vỡ. Thậm chí, có bị hại từng nghĩ đến việc tự tử vì mất khả năng tài chính.
Dùng 168 câu hỏi để dẫn dụ nhà đầu tư
Phân tích thủ đoạn phạm tội, đại diện VKS cho biết các bị cáo sử dụng tài khoản mạng xã hội ảo, số điện thoại ẩn danh thông qua các ứng dụng để gọi điện, nhắn tin, kết bạn Zalo và tiếp cận những người có nhu cầu đầu tư. Quá trình này có thể kéo dài từ vài ngày đến nhiều tuần, với nội dung trao đổi được chuẩn bị kỹ lưỡng, từ việc tạo dựng quan hệ cá nhân, tình cảm đến dẫn dắt câu chuyện sang lĩnh vực đầu tư tài chính.
Đáng chú ý, nhóm cầm đầu xây dựng một bộ gồm 168 câu hỏi để phổ biến cho nhân viên tiếp cận khách hàng. Tài liệu dự liệu nhiều tình huống có thể phát sinh trong quá trình trao đổi, tương ứng với mỗi câu trả lời của khách hàng là 3-4 phương án đối đáp nhằm thuyết phục, hạn chế khả năng từ chối.
Sau khi tạo dựng được mối quan hệ, các bị cáo đưa bị hại tham gia những hội nhóm trên mạng xã hội như đầu tư thông minh 5.0, chiến lược đầu tư 4.0". Theo VKS, đây thực chất là những diễn đàn được dàn dựng với hàng loạt tài khoản ảo đóng vai chuyên gia tài chính, nhà đầu tư thành công.
Các tài khoản này thường xuyên đăng tải hình ảnh lợi nhuận lớn, ảnh chụp màn hình giao dịch, biên lai chuyển tiền và video rút tiền thành công nhằm tạo hiệu ứng đám đông, khiến bị hại tin rằng hoạt động đầu tư là có thật, sinh lời cao và được nhiều người tham gia.
Ở giai đoạn đầu, bị hại được hướng dẫn nạp một khoản tiền nhỏ để đầu tư thử. Các giao dịch thường được cho thắng, thậm chí khách hàng có thể rút tiền nhanh chóng. Thủ đoạn này khiến họ tin tưởng vào uy tín của sàn, từ đó tiếp tục nạp thêm tiền.
Khi khách hàng đã tin tưởng, bộ phận tiếp cận hướng dẫn mở tài khoản, nạp vốn rồi chuyển thông tin cho bộ phận hỗ trợ, chăm sóc khách hàng. Tại đây, các bị cáo tiếp tục đóng giả chuyên gia đầu tư, đưa ra những lời tư vấn về cơ hội sinh lời lớn, thông tin đầu tư nội bộ để thúc đẩy bị hại tăng vốn.
Khi khách hàng nạp số tiền lớn, các đối tượng bắt đầu triển khai kịch bản "đánh sập tài khoản". Nếu bị hại có lợi nhuận và muốn rút tiền, nhân viên tư vấn tìm cách giữ lại, thuyết phục tiếp tục đầu tư hoặc đưa ra nhiều lý do để trì hoãn việc rút tiền.
Đại diện VKS cho biết các bị cáo còn đưa ra những lệnh giao dịch sai, hướng dẫn sử dụng đòn bẩy cao hoặc can thiệp kỹ thuật khiến tài khoản của khách hàng liên tục thua lỗ, thậm chí bị "cháy". Khi bị hại hoảng loạn vì mất tiền, các đối tượng tiếp tục trấn an, thuyết phục họ nạp thêm tiền để gỡ lỗ.
Ngoài ra, các bị cáo còn đặt ra những khoản phí không có thật như phí rút tiền, phí đẩy lệnh, thuế... để yêu cầu khách hàng tiếp tục chuyển tiền.
Theo đại diện VKS, một bị hại có thể bị lừa nhiều lần. Sau khi khiến khách hàng thua lỗ tại một sàn giao dịch, các bị cáo bàn giao thông tin cho đồng bọn để tiếp tục dẫn dụ sang sàn khác với lời hứa giúp lấy lại tiền. Tuy nhiên, bị hại tiếp tục bị chiếm đoạt tài sản. Khi xác định khách hàng không còn khả năng tài chính, các đối tượng sẽ cắt đứt liên lạc.
Toàn bộ hệ thống vận hành theo cơ chế phối hợp giữa nhiều bộ phận, trong đó nhân viên được hưởng hoa hồng từ 1% đến 4% số tiền khách hàng nạp. Bằng các thủ đoạn trên, đường dây đã chiếm đoạt gần 1.600 tỷ đồng của hơn 900 bị hại được làm rõ.
Mr Pips giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu đường dây
Đánh giá vai trò các bị cáo, đại diện VKS xác định Phó Đức Nam là người chủ mưu, cầm đầu, giữ vai trò cao nhất trong đường dây; Lê Khắc Ngọ đứng thứ hai, cùng Nam tham gia tổ chức và điều hành hoạt động phạm tội.
Theo cơ quan công tố, Nam cùng đồng phạm xây dựng hệ thống nhân sự chuyên nghiệp, tổ chức thành nhiều tầng lớp, cấp bậc. Đường dây thiết lập khoảng 40 văn phòng tại Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương, TP.HCM và Campuchia, với hơn 1.700 nhân viên.
Các bị cáo còn xây dựng 36 trang web liên kết với những ứng dụng giao dịch MT4, MT5. Những trang web này sử dụng tên tiếng Anh tương tự các sàn giao dịch chứng khoán, ngoại hối quốc tế. Tuy nhiên, theo VKS, bản chất các trang web đều được lập trình sẵn, không thực hiện giao dịch trên thị trường tài chính quốc tế như quảng cáo với khách hàng.
Nam còn chỉ đạo nhân viên thành lập các công ty để phục vụ tuyển dụng, ký hợp đồng cung cấp dịch vụ; sử dụng ứng dụng thay đổi số điện thoại, mở ví điện tử, tài khoản ngân hàng và liên kết với các đơn vị trung gian thanh toán để tiếp nhận tiền đầu tư.
Đối với Lê Khắc Ngọ, đại diện VKS xác định bị cáo giữ vai trò cao thứ hai, cùng Nam tham gia chủ mưu và tích cực thực hiện hành vi phạm tội. Ngọ được Nam giao quản lý 20 văn phòng, tổ chức hoạt động nhằm lôi kéo, dụ dỗ bị hại tham gia đầu tư để chiếm đoạt tài sản.
Theo cơ quan công tố, Ngọ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với 287 vụ lừa đảo, với số tiền chiếm đoạt khoảng 339 tỷ đồng. Ngoài ra, để hợp pháp hóa nguồn tiền do phạm tội mà có, Ngọ đã sử dụng số tiền này mua 4 bất động sản trị giá hơn 7 tỷ đồng và 143kg vàng nguyên khối với số tiền khoảng 188 tỷ đồng. Tổng số tiền được xác định liên quan đến hành vi rửa tiền của Ngọ là khoảng 195 tỷ đồng.
Đại diện VKS xác định hành vi của Nam và Ngọ cấu thành tội Rửa tiền.
Bên cạnh hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền, VKS cũng phân tích hậu quả từ các nhóm tội danh khác trong vụ án.
Theo cơ quan công tố, hành vi rửa tiền xâm phạm chế độ quản lý kinh tế, tài chính, tiền tệ của Nhà nước. Việc luân chuyển tiền phạm tội qua nhiều lớp tài khoản, chuyển thành tiền mặt hoặc các loại tài sản khiến quá trình xác định nguồn gốc dòng tiền trở nên khó khăn, cản trở công tác điều tra và thu hồi tài sản.
Đối với hành vi trốn thuế, VKS nhận định việc không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế gây thất thu ngân sách Nhà nước, ảnh hưởng đến nguyên tắc công bằng trong nghĩa vụ đóng góp của cá nhân và doanh nghiệp.
Với hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, cơ quan công tố đánh giá việc tiếp nhận, sử dụng tài sản có nguồn gốc phạm pháp đã tạo điều kiện che giấu, tẩu tán tài sản, gây khó khăn cho quá trình phát hiện và thu hồi.
VKS nhấn mạnh hậu quả của vụ án không chỉ là số tiền gần 1.600 tỷ đồng bị chiếm đoạt mà còn là những tổn thất nặng nề về kinh tế và tinh thần đối với các bị hại. Nhiều người phải vay nợ, bán tài sản, nhà cửa nhưng vẫn không thoát khỏi cảnh nợ nần; có gia đình tan vỡ, con cái mất cơ hội học hành.
Theo đại diện VKS, tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án đòi hỏi phải xử lý nghiêm các bị cáo nhằm bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung.
