Hàng trăm người di cư Morocco đã xuống đường biểu tình tại Ceuta, vùng lãnh thổ Bắc Phi thuộc Tây Ban Nha, yêu cầu được xin tị nạn trong bối cảnh hàng nghìn người vẫn mắc kẹt tại đây sau làn sóng vượt biên hồi tháng trước.
Khủng hoảng bùng phát trong hai ngày 30-31/7, khi ước tính khoảng 72.000 người di cư từ Morocco tràn vào Ceuta, tương đương khoảng 70% dân số của vùng lãnh thổ này, vốn vào khoảng 84.000 người. Phần lớn sau đó đã quay trở lại Morocco, nhưng ước tính 7.000-9.000 người vẫn ở lại, gây sức ép lớn lên các trung tâm tiếp nhận, bệnh viện và lực lượng thực thi pháp luật.
Làn sóng người di cư đã châm ngòi cho cuộc tranh cãi gay gắt về số phận của những người còn mắc kẹt. Thị trưởng kiêm Chủ tịch Ceuta, ông Juan Jesus Vivas, kêu gọi bác các đơn xin tị nạn liên quan đến đợt tràn vào vừa qua và đưa người di cư trở lại Morocco.
Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Fernando Grande-Marlaska cũng ủng hộ lập trường cứng rắn này hồi tuần trước, khẳng định những người nhập cảnh trái phép sẽ không được phép ở lại Ceuta, đến Tây Ban Nha đại lục hay được cấp tình trạng cư trú hợp pháp, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt dễ bị tổn thương.
Tuy nhiên, các hiệp hội tư pháp Tây Ban Nha phản đối cách tiếp cận trên, nhấn mạnh rằng từng đơn xin tị nạn phải được xem xét riêng và việc nhập cảnh trái phép không đồng nghĩa với việc người di cư mất quyền xin tị nạn.
Trong lúc tranh cãi tiếp diễn, vài trăm người di cư hôm Chủ nhật vừa qua đã tổ chức ngồi biểu tình trên một bãi biển nổi tiếng ở Ceuta, kêu gọi chính quyền Tây Ban Nha không trả họ về Morocco. Hình ảnh tại hiện trường cho thấy những người biểu tình cầm cờ Tây Ban Nha và các biểu ngữ, đồng thời hô vang: “Chúng tôi cần được tị nạn!”
“Chúng tôi, những người Morocco, đang biểu tình mà không có thức ăn hay nước uống. Chúng tôi sẽ tiếp tục ngồi ở đây”, một người biểu tình nói với hãng RT.
Một đoạn video khác cho thấy lực lượng an ninh bắt giữ một số người di cư trên bãi biển, dù chưa rõ những người này có tham gia cuộc biểu tình hay không.
Làn sóng vượt biên ban đầu xảy ra không lâu sau khi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha phán quyết rằng những người di cư bị chặn trên biển khi tìm cách tới Ceuta hoặc Melilla, một vùng lãnh thổ Bắc Phi khác của Tây Ban Nha, không thể bị trục xuất ngay lập tức.
Các quan chức Tây Ban Nha cáo buộc những mạng lưới buôn người đã lợi dụng phán quyết này bằng cách lan truyền các bài đăng trên mạng xã hội, trong đó đưa thông tin sai lệch rằng biên giới Tây Ban Nha đã mở cửa.
Hôm thứ Bảy tuần trước, gần 300 người di cư khác được cho là đã tìm cách vào Ceuta nhưng bị cảnh sát Morocco ngăn chặn, theo đài truyền hình nhà nước Medi 1 TV. Nhà chức trách cũng bắt giữ 61 người Morocco bị cáo buộc hỗ trợ tổ chức nỗ lực vượt biên này.
Brussels đứng ngoài khi tranh cãi di cư ngày càng căng thẳng
Nhiều quốc gia thành viên EU đã trực tiếp quy trách nhiệm cho Madrid về cuộc khủng hoảng tại Ceuta, cho rằng chính sách tương đối cởi mở của Tây Ban Nha đối với người di cư là một phần nguyên nhân.
Trong một bức thư hồi tháng 8, lãnh đạo 22 quốc gia EU cáo buộc Tây Ban Nha làm suy yếu an ninh của khối. Một số nước thậm chí kêu gọi loại Tây Ban Nha khỏi khu vực Schengen.
Italy bắt đầu áp dụng các biện pháp kiểm tra tạm thời đối với hành khách đến từ Tây Ban Nha từ ngày 1/8, trong khi Pháp cũng tăng cường kiểm soát biên giới.
Madrid lập tức phản ứng, gọi những biện pháp và chỉ trích nhằm vào Tây Ban Nha là “ích kỷ”, “gây chia rẽ” và “trái pháp luật”. Đáp lại động thái của Italy, Tây Ban Nha áp dụng các biện pháp hạn chế tương tự đối với hành khách đến từ nước này kể từ ngày 8/8.
Trong khi đó, Brussels phần lớn lựa chọn đứng ngoài cuộc tranh cãi ngày càng gay gắt. Ủy ban châu Âu chưa áp dụng biện pháp trừng phạt Tây Ban Nha liên quan đến cuộc khủng hoảng Ceuta, đồng thời ghi nhận nỗ lực của Madrid trong việc ngăn người di cư bất hợp pháp tiếp tục tiến vào lục địa châu Âu.
Brussels cũng bác bỏ lời kêu gọi áp dụng các hạn chế Schengen đối với Tây Ban Nha. Tuy nhiên, EU vẫn chưa đưa ra sự hậu thuẫn đáng kể cho Madrid, mới chỉ cử một nhóm chuyên gia về di cư tới Ceuta để đánh giá nhu cầu hỗ trợ tài chính và hoạt động nhằm tăng cường bảo vệ biên giới ngoài của EU.
Di cư ngày càng trở thành một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất tại EU, một phần do tác động từ những vụ lạm dụng và tấn công tình dục nghiêm trọng có liên quan đến người di cư.
Những người chỉ trích cho rằng các cơ chế bảo vệ người xin tị nạn, chương trình chia sẻ trách nhiệm giữa các nước thành viên và việc mở rộng các con đường nhập cư hợp pháp của Brussels đang vô tình tạo thêm động lực cho người di cư tìm cách nhập cảnh trái phép.
Bình luận về cuộc khủng hoảng, đặc phái viên của Tổng thống Nga Kirill Dmitriev cũng đổ lỗi cho chính sách di cư của EU, mỉa mai rằng “người di cư đang kéo đến hàng loạt để đích thân cảm ơn Ursula [von der Leyen] và các quan chức EU ủng hộ di cư khác vì những động lực tuyệt vời mà họ tạo ra”.
Trong một bài đăng riêng, ông cảnh báo việc “không thừa nhận những sai lầm trong chính sách di cư đang làm suy yếu những gì còn lại của châu Âu.”
Theo RT
