Các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ hôm 10/11 đã chặn nỗ lực luận tội Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, giúp người đứng đầu Lầu Năm Góc tạm thời thoát hiểm trước khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội vào năm tới và có thể khởi động lại chiến dịch này.
Cuộc bỏ phiếu về một thủ tục nghị viện diễn ra chỉ vài giờ sau khi ông Hegseth chỉ trích nỗ lực luận tội mình là trò hề, đồng thời mạnh mẽ bảo vệ thành tích lãnh đạo quân đội Mỹ. Màn thể hiện này nhận được lời khen từ Tổng thống Donald Trump.
Hạ viện Mỹ bỏ phiếu với kết quả 211 phiếu thuận và 204 phiếu chống, thông qua kiến nghị chuyển 8 điều khoản luận tội ông Hegseth tới Ủy ban Tư pháp Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát. Hạ nghị sĩ Thomas Massie, người khởi xướng chiến dịch luận tội, cảnh báo động thái này sẽ khiến nỗ lực của ông thất bại.
Ông Massie, một nghị sĩ Cộng hòa sắp rời nhiệm sở tại bang Kentucky, từng hy vọng thu hút sự ủng hộ từ những nghị sĩ cùng đảng bất mãn với các chính sách của ông Hegseth và lo ngại cuộc chiến Iran đang ngày càng mất lòng dân. Tuy nhiên, không có nghị sĩ Cộng hòa nào khác đứng về phía ông.
Các nghị sĩ Dân chủ đã công khai ủng hộ mạnh mẽ nỗ lực luận tội. Dù vậy, 11 thành viên đảng này, trong đó có cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, đã không tham gia bỏ phiếu.
Nếu có thêm 8 nghị sĩ Dân chủ tham gia bỏ phiếu, kiến nghị thủ tục nói trên đã bị bác bỏ, qua đó mở đường cho một cuộc bỏ phiếu toàn thể Hạ viện về việc luận tội ông Hegseth. Văn phòng bà Pelosi chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận về lý do bà vắng mặt.
Tổng thống Trump hoan nghênh kết quả bỏ phiếu trong một bài đăng trên mạng xã hội, tuyên bố nỗ lực luận tội ông Hegseth “đã thất bại thảm hại!”.
Một dấu hiệu cho thấy sự việc có thể khiến quan hệ giữa ông Trump và ông Hegseth thêm gắn bó, nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng cách Bộ trưởng Chiến tranh xử lý các vấn đề Iran, Venezuela và những hồ sơ khác đã dẫn tới việc “minh oan cho một người yêu nước Mỹ vĩ đại”.
Nếu bị luận tội, ông Hegseth sẽ trở thành Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ đầu tiên phải đối mặt với thủ tục này. Lần gần nhất một quan chức dân sự đứng đầu quân đội Mỹ bị luận tội là năm 1876, khi William Belknap giữ chức Bộ trưởng Chiến tranh.
Ông Hegseth tự gọi mình là “Bộ trưởng Chiến tranh”, một phần trong nỗ lực đổi thương hiệu cho quân đội Mỹ mà ông cho rằng quá yếu đuối và bị chi phối bởi tư tưởng “thức tỉnh” khi ông nhậm chức năm ngoái. Tuy nhiên, Tổng thống Trump không thể đổi tên Bộ Chiến tranh nếu chưa được Quốc hội chấp thuận.
Bất mãn vì chiến tranh Iran
Sự bất mãn của cử tri đối với cuộc chiến Iran, hiện rơi vào tình trạng gần như bế tắc với trọng tâm là bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, đã góp phần giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tuần trước.
Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos công bố hôm 10/11 cho thấy đa số người Mỹ muốn Quốc hội mới do đảng Dân chủ chiếm đa số, dự kiến bắt đầu nhiệm kỳ vào tháng 1, hành động để chấm dứt cuộc chiến với Iran một lần và mãi mãi.
Dù Phó Tổng thống J.D. Vance từng công khai đặt câu hỏi về cuộc chiến và quy một phần thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa nhiệm kỳ cho xung đột này, ông vẫn lên tiếng ủng hộ ông Hegseth hôm 10/11.
“Đây không phải chuyện Iran, mà là việc Pete đã đối đầu với bộ máy quan liêu tại Lầu Năm Góc”, ông Vance viết trên mạng xã hội.
Trước cuộc bỏ phiếu, lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries tuyên bố hôm 9/11: “Pete Hegseth đã lạm dụng quyền lực, làm suy yếu an ninh quốc gia Mỹ và là kiến trúc sư của cuộc chiến Iran liều lĩnh, tốn kém và thất bại mà Mỹ tự lựa chọn phát động”.
Ông Hegseth nhiều lần bảo vệ cuộc xung đột, ca ngợi Tổng thống Trump là người dũng cảm và tuyên bố năng lực quân sự của Iran đã bị phá hủy. Ông cũng khẳng định các mệnh lệnh mình đưa ra cho lực lượng Mỹ đều hợp pháp, bất chấp những cáo buộc của ông Massie về các hành vi “vi phạm nghiêm trọng và tội nhẹ”, từ chính cuộc chiến Iran cho tới chiến dịch quân sự của Mỹ hồi tháng 1 nhằm lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
“Lịch sử sẽ đánh giá cuộc chiến Iran rất khác so với nhận định phổ biến hiện nay”, ông Hegseth phát biểu hôm 10/11, trong cuộc họp báo đầu tiên tại Lầu Năm Góc sau 6 tháng.
Ông Jeffries cho biết sẽ thảo luận với các nghị sĩ về khả năng khởi động một nỗ lực luận tội mới tại Quốc hội khóa tới. “Chúng tôi sẽ thảo luận vấn đề này vào thời điểm thích hợp”, ông nói.
Một chiến dịch luận tội ông Hegseth do đảng Dân chủ dẫn dắt có thể quyết liệt hơn nhiều. Các nghị sĩ có thể triệu tập những quan chức quân sự cấp cao tới điều trần, trong đó có các tướng lĩnh và đô đốc từng bị ông Hegseth sa thải nhưng đến nay vẫn giữ im lặng.
Ông Hegseth, người nhiều lần chỉ trích các chương trình thúc đẩy đa dạng tại Lầu Năm Góc, đã sa thải Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, một người da màu, cùng đô đốc cấp cao nhất của Hải quân Mỹ, một phụ nữ, và một số quan chức khác.
Trong một chiến dịch luận tội mới, phe Dân chủ cũng có thể đưa ra những vấn đề khác đang khiến cử tri quan tâm, chẳng hạn chính sách của Lầu Năm Góc đối với Ukraine và các cuộc tấn công của quân đội Mỹ nhằm vào những tàu bị nghi liên quan hoạt động buôn bán ma túy tại vùng biển Caribbean và Thái Bình Dương.
Một số nghị sĩ Cộng hòa cho rằng mối quan hệ căng thẳng giữa ông Hegseth với Quốc hội đang trở thành gánh nặng chính trị, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump tìm cách tăng mạnh ngân sách quân sự, từ 950 tỷ USD lên 1.500 tỷ USD.
Ông Massie nói thất vọng với kết quả bỏ phiếu, ví các nghị sĩ Cộng hòa như những hành khách chấp nhận chìm cùng con tàu Titanic.
“Họ biết con tàu đang chìm nhưng vẫn quyết tâm ở lại trên đó”, ông nói.
Theo Reuters
