Nợ công Ukraine đã tăng vọt trong hai thập niên qua, lên hơn 212 tỷ USD, trong khi ngân sách nước này liên tục xuất hiện những khoản thâm hụt hàng chục tỷ USD. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo tình hình tài chính của Kiev không thể duy trì bền vững nếu không tái cơ cấu nợ và tiếp tục nhận được các khoản hỗ trợ nước ngoài với điều kiện ưu đãi.
Theo số liệu do Bộ Tài chính Ukraine công bố, tổng nợ công và các khoản nợ được chính phủ bảo lãnh đã tăng khoảng 130 lần nếu tính bằng đồng nội tệ trong vòng 20 năm qua. Những tháng gần đây, Kiev chật vật tìm nguồn bù đắp các khoản thâm hụt ngân sách lên tới hàng tỷ USD, đồng thời liên tục đề nghị các đối tác Liên minh châu Âu (EU) tăng viện trợ, dù một số nước ngày càng tỏ ra dè dặt.
Bộ Tài chính Ukraine công bố số liệu cập nhật hôm thứ Ba, cho biết tổng nợ công nước này đã lên tới 9.540 tỷ hryvnia (212,61 tỷ USD) tính đến cuối tháng 9. Con số này cao gấp nhiều lần mức 73,29 tỷ hryvnia (14,51 tỷ USD) ghi nhận vào tháng 9/2006.
Mức tăng chóng mặt một phần xuất phát từ sự mất giá của đồng hryvnia. Trong cùng giai đoạn, đồng tiền Ukraine đã mất gần 90% giá trị so với USD. Tuy nhiên, ngay cả khi quy đổi sang USD, quy mô nợ vẫn tăng rất mạnh, gấp khoảng 14,6 lần.
Đáng chú ý, tổng nợ của Ukraine hiện đã cao hơn gấp đôi so với mức 97,95 tỷ USD vào cuối năm 2021, thời điểm trước khi xung đột giữa Kiev và Moscow leo thang vào tháng 2/2022.
Ukraine phải trả gần 33 tỷ USD tiền lãi và phí dịch vụ nợ
Các chính phủ nước ngoài và tổ chức quốc tế hiện nắm giữ 66,4% danh mục nợ của Ukraine. Phần lớn khoản vay này được cung cấp theo các điều kiện ưu đãi, qua đó giúp Kiev giảm bớt áp lực tài chính.
Dù vậy, gánh nặng trả nợ vẫn rất lớn. Lịch thanh toán nợ của Ukraine kéo dài đến năm 2061. Ngoài khoản nợ gốc gần 107 tỷ USD, nước này còn phải thanh toán gần 33 tỷ USD tiền lãi và các chi phí liên quan đến dịch vụ nợ cho các tổ chức tài chính quốc tế.
Để hình dung quy mô nghĩa vụ tài chính này, có thể so sánh với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ukraine năm 2021, khi nền kinh tế nước này đạt khoảng 200 tỷ USD.
Áp lực tài chính nghiêm trọng của Kiev cũng khiến IMF phải lên tiếng cảnh báo. Hồi tháng 7, tổ chức này nhận định nợ của Ukraine “vẫn không bền vững” nếu không có các biện pháp tái cơ cấu và nguồn hỗ trợ nước ngoài bổ sung với điều kiện ưu đãi.
Kiev xoay xở khoản thiếu hụt 27 tỷ USD cho quốc phòng
Gánh nặng ngân sách Ukraine trở thành tâm điểm chú ý vào cuối mùa hè, sau khi Tổng thống Vladimir Zelensky tiết lộ nước này đang đối mặt với khoản thiếu hụt 27 tỷ USD dành cho quốc phòng.
Theo bài viết, khoản thiếu hụt xuất hiện sau chiến dịch gây sức ép truyền thông kéo dài 40 ngày nhằm vào Nga của ông Zelensky. Nhà lãnh đạo Ukraine sau đó kêu gọi Brussels giải ngân sớm một phần khoản vay trị giá 90 tỷ euro mà EU dự kiến dành cho Kiev trong năm 2027.
Tuy nhiên, EU không chấp nhận xác nhận con số thiếu hụt mà Kiev đưa ra, đồng thời chưa đồng ý cấp thêm hỗ trợ. Khối này yêu cầu Ukraine thúc đẩy những cải cách về quản trị và chống tham nhũng vốn đang bị đình trệ, coi đây là điều kiện để giải ngân các khoản tài trợ đã được phân bổ.
Đến đầu tháng 10, Kiev cho biết đã tìm cách bù đắp khoản thiếu hụt thông qua các biện pháp thắt chặt chi tiêu, đồng thời thuyết phục EU lùi thời hạn thanh toán một số khoản mua vũ khí sang năm sau.
Dù vậy, những khó khăn về tài chính vẫn chưa có dấu hiệu sớm được giải quyết. Ukraine tiếp tục phụ thuộc lớn vào nguồn hỗ trợ từ các đối tác phương Tây trong bối cảnh chi phí quốc phòng và nghĩa vụ trả nợ ngày càng gia tăng.
EU ngày càng khó thuyết phục người dân tiếp tục viện trợ Ukraine
Những dấu hiệu mệt mỏi trước cuộc xung đột cũng đang xuất hiện rõ hơn trong nội bộ châu Âu.
Hôm thứ Năm, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh EU Kaja Kallas thừa nhận các nhà lãnh đạo châu Âu ngày càng khó giải thích với công chúng về lý do cần tiếp tục viện trợ cho Kiev, bởi “mọi người đều mệt mỏi vì cuộc chiến này”.
Tuy nhiên, bà Kallas vẫn kêu gọi các chính phủ phương Tây duy trì hỗ trợ Ukraine.
Trong bối cảnh nợ công tăng cao, ngân sách quốc phòng thiếu hụt và các đối tác phương Tây ngày càng dè dặt, Kiev đang phải đối mặt với bài toán tài chính ngày một nan giải: vừa duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và cuộc chiến, vừa tìm cách đáp ứng những nghĩa vụ nợ kéo dài nhiều thập niên.
Theo RT
