Tàu ngầm nguyên tử K-19 của Liên Xô: Sinh ra để đón nhận rủi ro

VietTimes – Cách đây 50 năm, ngày 24/2/1972, một vụ hỏa hoạn xảy ra trên tàu ngầm hạt nhân K-19 của hải quân Liên Xô. Qua hệ thống thông gió, ngọn lửa lan nhanh sang bộ phận điều khiển tổ máy.

Đài tưởng niệm các thành viên thủ đoàn của tàu ngầm hạt nhân K-19, tại nghĩa trang Kuzminsky, Moscow.

Đài tưởng niệm các thành viên thủ đoàn của tàu ngầm hạt nhân K-19, tại nghĩa trang Kuzminsky, Moscow.

Trước đó ít ngày, trong khoang này xảy ra sự cố rò rỉ dầu, đám cháy bùng phát, làm nổ đường ống dẫn khí cao áp.

Theo quy định nghiêm ngặt của hạm đội tàu ngầm, cánh cửa giữa các khoang luôn được khóa lại. Thủy thủ đoàn ở khoang nào phải tự hành động cho sự sinh tồn của mọi thành viên trong khoang của mình. Khi tàu ngầm nổi lên từ độ sâu 120 m, ngọn lửa đã lan sang khoang thứ 9, tất cả những khoang khác đều bị ngạt khí. Các thủy thủ điều khiển đã rời khỏi buồng lái, chỉ còn lại trung úy thuyền trưởng Milovanov và thượng úy Yarchuk ở lại dập tắt đám cháy. Các khoang đuôi tàu cũng bị ngạt khí tới mức, khi di chuyển tới các khoang trung tâm, thuyền trưởng Milovanov đã bị ngất, một thủy thủ khác đã kịp thời đưa thuyền trưởng Milovanov ra ngoài.

Khi xảy ra tai nạn, trong khoang số 10, ở đuôi tàu còn 12 thủy thủ, họ đã bị “nhốt” trong đó 3 tuần rưỡi. Khi lò phản ứng đã tắt, trong khoang không có điện, đèn pin còn đủ sáng trong một ngày, nước uống trong khoang đã hết, nước ngọt trong bồn kỹ thuật không còn nhiều. Thức ăn, cũng chỉ đủ để chia cho các thủy thủ những khẩu phần ăn ít ỏi. Sau 2 ngày xảy ra tai nạn, hoạt động cứu hộ mới được triển khai. Tham gia cứu hộ có khoảng 30 tàu chiến các loại. Máy bay trực thăng đã sơ tán một số thủy thủ, số còn lại được đưa lên tàu cứu hộ và các tàu chiến khác. 28 thủy thủ đã hy sinh trong vụ hỏa hoạn. Phải đến ngày thứ 23 sau khi tai nạn xảy ra, nhân viên cứu hộ mới tiếp cận được tới khoang số 10.

Đi tìm nguyên nhân của chuỗi các sự cố trên tàu ngầm hạt nhân K-19

Mùa Hè 1959, Mỹ cho hạ thủy tàu ngầm hạt nhân chiến lược đầu tiên, mang tên “George Washington”. Để không bị tụt lại phía sau, ngay mùa Thu năm đó, Liên Xô cũng cho ra mắt tàu ngầm nguyên tử đầu tiên của mình. Không lâu sau đó, tàu ngầm hạt nhân đầu tiên của dự án 658, được trang bị tên lửa đạn đạo, mang số hiệu K-19, đã hoàn tất thử nghiệm cấp quốc gia và được biên chế cho Hải quân Liên Xô. Chỉ có điều là, ngay từ lần hạ thủy đầu tiên, các thủy thủ đã nhận thấy những “tín hiệu” không tốt lành, đó là chai Champagne đã không bị vỡ, sau một lần đập.

Rủi ro đã ập đến với tàu ngầm hạt nhân K-19 ngay từ khi bắt đầu chế tạo. Khi chạy thử nghiệm, lò phản ứng hạt nhân bị trục trặc, khiến nhiều công nhân tử vong. Năm 1961, khi vận chuyển tên lửa lên tàu, một chiến sĩ bị nắp phóng đè lên và hy sinh. Tháng 7/1961, khi còn cách đảo Jan-Mayen của Na Uy 70 hải lý, một lò phản ứng hạt nhân của K-19 gặp sự cố. Điều này có thể gây ra một thảm họa hạt nhân, nếu không, cũng là một vụ nổ, do hơi nước có nồng độ phóng xạ cao gây ra. Một vụ nổ lớn đã được ngăn chặn, nhưng đổi lại là một cái giá phải trả không hề nhỏ. Do bị bỏng và bị nhiễm xạ khi khắc phục sự cố, 8 chiến sĩ đã hy sinh. Rất nhiều đồng đội của họ cũng thiệt mạng sau đó vài ngày. Những thành viên còn lại của thủy thủ đoàn đều mắc các bệnh nan y, do nhiễm phóng xạ.

Năm 1969, tàu ngầm hạt nhân K-19 va chạm với tàu ngầm hạt nhân lớp “Gato” của Mỹ, khiến phần mũi của K-19 bị hư hỏng nặng, trong khi đó, tàu ngầm lớp “Gato” của Mỹ không hề hấn.

Từ tháng 6 đến tháng 11/1972, tàu ngầm K-19 được đưa đi sửa chữa. Trên đường trở về căn cứ, sau khi sửa chữa, một đám cháy đã xảy ra. Rất may không gây thiệt hại gì, do có các thủy thủ của tàu kéo đã kịp thời ứng cứu.

Tháng 11/1978, trên tàu K-19 lại bùng phát hỏa hoạn ở khoang số 6, nhờ có thiết bị cứu hỏa bằng hóa chất, nên đám cháy nhanh chóng được khống chế.

Tháng 8/1982, do bị chập điện trên tàu K-19, một thủy thủ đoàn tử vong.

Tháng 4/1990, tàu ngầm hạt nhân K-19 bị loại khỏi biên chế của Hải quân Liên Xô.

Năm 2018, một doanh nhân có tên Vladimir Romanov – người mà trong những năm 1960 đã từng phục vụ trên tàu K-19 - đã quyết định mua lại cabin của tàu ngầm K-19, đặt bên hồ nước Pyalovsky, ngoại ô Moscow, đây là một phần của Đài tượng niệm các đồng đội đã hy sinh của anh, cùng con tàu xấu số K-19 của Hải quân Liên Xô.

Theo AIF