Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, khi chuyển đổi số, AI và các chuẩn mực quốc tế đang làm thay đổi sâu sắc cách thức vận hành, quản trị rủi ro ngày càng không chỉ là yêu cầu kiểm soát mà đang trở thành một năng lực cạnh tranh.
Với ngân hàng và các tổ chức tài chính, một quyết định tăng trưởng không chỉ tác động đến doanh thu hay lợi nhuận mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng tài sản, vốn, thanh khoản và khả năng chống chịu trước biến động. Đó là lý do quản trị ngày càng trở thành một phần không thể tách rời của chiến lược tăng trưởng. Nói cách khác, tăng trưởng tạo ra quy mô, nhưng quản trị quyết định tổ chức có thể kiểm soát và khai thác hiệu quả quy mô đó đến đâu.
Quản trị trở thành “bộ khung” của tăng trưởng
Trong ngành ngân hàng, sự thay đổi này đang diễn ra rất rõ nét. Quản trị rủi ro ngày nay không còn chỉ được nhìn nhận như một chức năng phía sau hoạt động kinh doanh, mà ngày càng được tích hợp vào quá trình hoạch định chiến lược và ra quyết định.
Tại Diễn đàn thường niên Ủy ban Rủi ro năm 2026 với chủ đề “Nâng cao năng lực quản trị rủi ro ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập các chuẩn mực quốc tế”, tổ chức ngày 21/7/2026, TS Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nhấn mạnh ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng dưới tác động của chuyển đổi số, AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và hệ sinh thái tài chính số. Cùng với cơ hội, những công nghệ này cũng tạo ra các dạng rủi ro mới, đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải đổi mới tư duy quản trị và từng bước tiệm cận các chuẩn mực quản trị tiên tiến như Basel III.
Nhận định này cho thấy sự thay đổi căn bản trong cách nhìn về quản trị. Khi ngân hàng ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu, nền tảng công nghệ và các nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba, một vấn đề kỹ thuật có thể nhanh chóng trở thành vấn đề về vận hành, tài chính, uy tín và cuối cùng là quản trị doanh nghiệp.
Tương tự, việc các ngân hàng từng bước nâng cao năng lực quản trị theo Basel II và hướng tới các chuẩn mực cao hơn không đơn thuần là câu chuyện tuân thủ. Đó là quá trình xây dựng một “bộ khung” để ngân hàng có thể tăng trưởng trong giới hạn rủi ro phù hợp, sử dụng vốn hiệu quả và nâng cao sức chống chịu.
Từ “quản trị để tránh rủi ro” sang “quản trị để tạo giá trị”
Nếu trước đây quản trị thường được hiểu theo nghĩa kiểm soát và hạn chế sai sót, thì trong môi trường kinh doanh hiện đại, vai trò của quản trị đang mở rộng hơn. Quản trị tốt không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro có thể dự báo, mà còn giúp doanh nghiệp ra quyết định tốt hơn và khai thác cơ hội nhanh hơn.
Trong lĩnh vực tài chính, một hệ thống dữ liệu tốt không chỉ giúp xử lý nhanh hơn mà còn giúp tổ chức hiểu khách hàng tốt hơn; quản trị vốn tốt không chỉ giúp đáp ứng các yêu cầu an toàn mà còn giúp phân bổ nguồn lực vào những lĩnh vực có hiệu quả cao hơn; quản trị rủi ro tốt không chỉ giúp hạn chế tổn thất mà còn tạo thêm không gian để doanh nghiệp tự tin phát triển các sản phẩm và thị trường mới.
Ở góc độ đó, quản trị không phải là chiếc phanh của tăng trưởng. Quản trị chính là hệ thống giúp doanh nghiệp tăng tốc mà vẫn kiểm soát được hướng đi.
Trong nhóm các công ty tài chính, EVF có thể được xem là một ví dụ cho xu hướng này. Cùng với định hướng mở rộng hoạt động theo mô hình tài chính tổng hợp và phát triển các phân khúc như SME, hộ kinh doanh, tài chính xanh và các sản phẩm tài chính mới, EVF cũng chú trọng củng cố các nền tảng quản trị rủi ro, an toàn thông tin và tuân thủ. Công ty tiếp tục được Moody’s duy trì Corporate Family Rating ở mức B2 với triển vọng Ổn định trong năm thứ 6 liên tiếp; đồng thời triển khai hệ thống quản lý an toàn thông tin theo ISO/IEC 27001:2022.
Quản trị tốt trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn
Trong ngành tài chính – ngân hàng, lợi thế cạnh tranh ngày càng không chỉ nằm ở quy mô vốn hay số lượng khách hàng. Vì vậy, quản trị đang dần trở thành một dạng “tài sản” của tổ chức – dù không phải lúc nào cũng được thể hiện trực tiếp trên bảng cân đối kế toán.
Đó là năng lực của đội ngũ lãnh đạo, chất lượng hệ thống kiểm soát nội bộ, mức độ độc lập của chức năng quản trị rủi ro, khả năng quản trị dữ liệu, an toàn thông tin, văn hóa tuân thủ và năng lực ứng phó trước những thay đổi của thị trường.
Thực tế tại các định chế tài chính như EVF cho thấy, việc duy trì một nền tảng quản trị vững chắc, tuân thủ các chuẩn mực quốc tế không chỉ bảo vệ chất lượng tài sản mà còn là điểm tựa quan trọng giúp doanh nghiệp gia tăng uy tín, củng cố niềm tin với các cổ đông, đối tác và các tổ chức xếp hạng tín nhiệm.
Từ góc nhìn nhà đầu tư, một doanh nghiệp không chỉ được đánh giá qua việc lợi nhuận tăng bao nhiêu, mà còn qua câu hỏi: lợi nhuận đó đến từ đâu, nguồn vốn được sử dụng thế nào, rủi ro được kiểm soát ra sao và doanh nghiệp có đủ sức duy trì kết quả khi điều kiện thị trường thay đổi hay không.
Bởi cuối cùng, vốn có thể tạo ra năng lực mở rộng, công nghệ có thể tạo ra tốc độ, sản phẩm có thể tạo ra thị trường; nhưng quản trị mới là yếu tố giúp những lợi thế đó được chuyển hóa thành tăng trưởng có chất lượng và bền vững trong dài hạn.
