90% người chưa có miễn dịch sẽ bị mắc sởi
Chiều nay (14/3), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã triệu tập cuộc họp trực tuyến toàn quốc về công tác phòng, chống bệnh sởi.
Bộ trưởng nhấn mạnh diễn biến của dịch sởi trên thế giới và trong nước cho thấy cần phải có cuộc họp quan trọng này với tinh thần khẩn trương, quyết liệt để chỉ đạo có hiệu quả việc phòng, chống dịch sởi.
Bộ trưởng cho biết bệnh sởi lây truyền rất nhanh qua đường hô hấp, 90% người chưa có miễn dịch sẽ bị mắc bệnh nếu tiếp xúc gần với bệnh nhân sởi và trung bình 1 người mắc bệnh có thể lây cho 12-18 người khác và chỉ có thể cắt đứt sự lây truyền khi miễn dịch cộng đồng đạt ít nhất 95%.
Đặc biệt, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, khô loét giác mạc mắt, thậm chí có thể viêm não dễ dẫn đến tử vong, bệnh đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ nhỏ, trẻ suy dinh dưỡng.
WHO đã cảnh báo về việc gia tăng số ca mắc bệnh sởi và nguy cơ bùng phát dịch sởi tại nhiều khu vực trên toàn thế giới.
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 40.000 trường hợp nghi sởi, 5 ca tử vong liên quan đến sởi; số trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại miền Nam (57%), miền Trung (19,2%), miền Bắc (15,1%), Tây Nguyên (8,7%).
Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị, địa phương triển khai công tác phòng, chống bệnh sởi. Hiện đang là giai đoạn chuyển mùa, thời tiết thay đổi bất thường tạo điều kiện cho các loại mầm bệnh phát triển, lây lan của các tác nhân gây bệnh luôn tiềm ẩn, tăng cao.
Trước diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình dịch bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là bệnh sởi trong thời gian hiện nay, khi số mắc vẫn ở mức cao và có nguy cơ tiếp tục gia tăng, Bộ trưởng yêu cầu các đại biểu phân tích các tồn tại, nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc và các giải pháp trọng tâm, đặc biệt là công tác giám sát, phát hiện, đánh giá tình hình bệnh sởi, công tác triển khai chiến dịch tiêm vắc xin phòng, chống bệnh sởi, để nhanh chóng khống chế, hạn chế thấp nhất trường hợp mắc, tử vong.
Hầu hết số mắc là trẻ em và chưa tiêm phòng
Báo cáo tại hội nghị, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục phòng bệnh - cho hay từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận 38.807 ca nghi sởi, trong đó có 3.447 trường hợp dương tính; 5 người tử vong.
Một số tỉnh, thành phố có số ca mắc xu hướng tăng cao: Cao Bằng (582), Nghệ An (737), Quảng Nam (499), Đà Nẵng (2.043), Khánh Hòa (1.661), Đắk Lắk (621), Gia Lai (1.879), Kon Tum (624), Đồng Tháp (1.202), An Giang (1.046), Lâm Đồng (476).
Hầu hết số mắc bệnh ở nhóm trẻ em từ 9 tháng tuổi đến dưới 15 tuổi (72,7%). Chủ yếu bệnh nhân mắc sởi đều không được tiêm vắc xin phòng bệnh sởi hoặc không rõ về tình trạng tiêm chủng (chiếm hơn 95%).
Bệnh ghi nhận chủ yếu ở các thành phố lớn, di biến động dân cư cao, nhưng hiện đã có xu hướng gia tăng tại các tỉnh miền núi.
Ông Đức cho biết nguyên nhân của dịch sởi tăng là do bệnh sởi có khả năng lây truyền cao; các trường hợp chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chủng chưa đầy đủ tích luỹ qua nhiều năm tạo khoảng trống miễn dịch làm giảm khả năng bảo vệ trước nguy cơ lây lan.
Bên cạnh đó, các trường hợp mắc bệnh khi chưa đến độ tuổi tiêm chủng (hơn 9,9% trẻ dưới 9 tháng tuổi) làm tăng thêm nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Tỷ lệ tiêm chủng vắc xin phòng bệnh sởi thấp, miễn dịch trong cộng đồng không đạt mức để có thể ngăn ngừa dịch bệnh cũng là nguyên nhân để dịch sởi tăng.
Bên cạnh đó, một bộ phận người dân chủ quan, lơ là, không đưa trẻ đi tiêm chủng vắc xin đầy đủ, đúng lịch. Hiện tượng chống vắc xin đã xuất hiện và có xu hướng gia tăng, nhất là ở các đô thị lớn.
Theo ông Đức, dự báo sẽ tiếp tục ghi nhận nhiều ca sốt phát ban nghi sởi tại các tỉnh, thành phố trên cả nước, đặc biệt ở một số tỉnh miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế khó khăn, những tỉnh có tỷ lệ tiêm vắc xin phòng sởi thấp.
Các đại biểu nhất trí rằng tiêm vắc xin là biện pháp quan trọng nhất để ngăn chặn dịch sởi, vì thế các địa phương cần đẩy mạnh chiến dịch tiêm phòng cho trẻ.
Đại diện Bệnh viện Nhi Trung ương cũng chia sẻ kinh nghiệm phát hiện và điều trị trẻ mắc bệnh sởi để hạn chế biến chứng và tử vong.
