Theo Wall Street Journal, một công ty luật chuyên về hôn nhân và gia đình hoạt động trên toàn nước Mỹ đã khảo sát 133 luật sư vào mùa xuân năm nay. Kết quả cho thấy 80% từng nhận được từ khách hàng những tài liệu pháp lý hoặc đề xuất chiến lược kiện tụng có dấu hiệu do AI tạo ra.
Logan Burns, một người đàn ông 35 tuổi ở bang Georgia, Mỹ, đã tìm đến luật sư sau khi cuộc hôn nhân đổ vỡ năm ngoái. Không đủ khả năng chi trả khoản phí luật sư lên tới 7.000 USD, ông Burns chuyển sang sử dụng ChatGPT với mức phí 19,99 USD mỗi tháng để tìm kiếm tư vấn về quyền nuôi con.
ChatGPT cho ông Burns biết, thông thường, trẻ phải cư trú tại một bang ít nhất sáu tháng thì tòa án bang đó mới có thẩm quyền giải quyết tranh chấp quyền nuôi dưỡng. Dựa vào thông tin này, Burns chất vấn thẩm quyền xét xử của tòa án bang Montana.
Tuy nhiên, ông lập tức bị thẩm phán chỉnh lại ngay tại phiên xử. Quy định về thời gian cư trú sáu tháng có những trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn tình huống khẩn cấp. Đáng chú ý, chính Burns trước đó cũng từng nộp đơn đề nghị giải quyết theo thủ tục khẩn cấp.
Cuối cùng, người đàn ông này vẫn giành được quyền nuôi con tạm thời, nhưng vụ án vẫn chưa kết thúc.
Trong một vụ khác, một chủ doanh nghiệp tin vào lời khuyên của AI rằng ông có thể dễ dàng yêu cầu giảm tiền cấp dưỡng cho vợ cũ. Tuy nhiên, do không đánh giá đầy đủ tình hình tài chính, AI đã đưa ra tư vấn thiếu chính xác, khiến ông thất bại trong vụ kiện. Người này phải lần lượt thuê hai hãng luật xử lý vụ việc, mất gần hai năm theo đuổi, trước khi thẩm phán bước đầu chấp thuận tạm dừng nghĩa vụ cấp dưỡng.
Hồ sơ do AI tạo ra gây thêm gánh nặng cho tòa án
Không chỉ khiến đương sự đưa ra những quyết định sai lầm, các tài liệu pháp lý do AI soạn thảo còn làm gia tăng áp lực cho hệ thống tòa án.
Damien Charlotin, giáo sư thỉnh giảng tại Trường Luật thuộc Đại học California ở San Francisco, thống kê đã có 148 vụ án gia đình mà trong phán quyết, thẩm phán phải chỉ ra những trích dẫn pháp lý giả mạo hoặc các sai sót khác có dấu hiệu bắt nguồn từ AI. Hơn 100 vụ trong số này xảy ra ngay trong năm nay.
Tại bang Florida, một người đàn ông tự mình theo đuổi vụ kiện ly hôn đã sử dụng AI để soạn ít nhất 145 đơn kiến nghị, kèm theo phần phụ lục dài tới 863 trang. Cuối cùng, tòa án phải ra lệnh không tiếp nhận bất kỳ tài liệu nào do người này nộp trong tương lai nếu không có chữ ký xác nhận của luật sư.
Các luật sư cảnh báo AI thường chỉ dựa trên lời kể từ một phía để đưa ra tư vấn, trong khi không thể tự mình kiểm chứng đầy đủ các tình tiết tranh chấp. Công cụ này có thể bỏ sót những ngoại lệ pháp lý quan trọng, chứng cứ tài chính hoặc lời khai trái ngược từ phía còn lại.
Hệ quả là người sử dụng dễ đánh giá sai khả năng thắng kiện, đưa ra chiến lược không phù hợp và cuối cùng phải gánh thêm chi phí tố tụng.
AI có thể giúp người dân tiếp cận thông tin pháp luật nhanh chóng, nhưng trong những vụ việc phức tạp như ly hôn, phân chia tài sản hay tranh chấp quyền nuôi con, một lời khuyên nghe có vẻ thuyết phục chưa chắc đã là lời khuyên đúng. Tiết kiệm chi phí tư vấn ban đầu bằng AI đôi khi có thể khiến đương sự phải trả giá đắt hơn trong cuộc chiến pháp lý.
Theo Zaobao
