Chuyên gia Mỹ: Có nên cấm xe máy tại đô thị lớn?

VietTimes – Đề cập tới đề xuất cấm xe máy lưu thông để giảm thiểu tắc đường và nâng cao chất lượng không khí, chuyên gia Mỹ nhận định, trên thực tế, đi xe máy hiệu quả hơn về mặt không gian, vì nếu trên cùng một đoạn đường, tất cả những người đi xe máy chuyển sang đi ô tô thì diện tích mặt đường bị sử dụng sẽ lớn hơn rất nhiều.
Chuyên gia Mỹ: Có nên cấm xe máy tại đô thị lớn? ảnh 1

Nhà Kinh tế học Michael Shell choh rằng với thực tiễn tại Việt Nam, xe máy hiệu quả hơn về mặt không gian giao thông.

Nhà Kinh tế học Michael Shell - Văn phòng Giao thông và Chất lượng Không khí (OTAQ) thuộc Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ không ngại bày tỏ góc nhìn riêng về giao thông ở Việt Nam tại tọa đàm “Tuần lễ nâng cao nhận thức về chất lượng không khí” nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy sự cải thiện không khí, đặc biệt đối với việc giảm phát thải từ phương tiện giao thông, diễn ra tại Đại sứ quán Mỹ gần đây.

Áp dụng biện pháp thu phí tắc đường?

Ông Shell đề cập tới chiến lược “kiềng 3 chân” đã được Mỹ áp dụng từ những năm 70 của thế kỉ trước để giải quyết vấn đề sử dụng phương tiện giao thông và vẫn nguyên giá trị đến hiện nay:

Trụ cột thứ nhất: Nhiên liệu sạch hơn. Theo đó, các phương tiện có thể sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường trong quá trình đốt cháy, từ đó giảm phát thải khí CO2.

Đại sứ Daniel Kritenbrink cho biết, năm 2016, trên thế giới có khoảng 6,9 triệu ca tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí, trong đó Việt Nam có 65.000 người. Nằm trong nhóm nước đang phát triển, Việt Nam gặp rất nhiều thách thức trong việc cải thiện ô nhiễm không khí như: nhu cầu sử dụng ô tô của người dân tăng cao, nhiều khu công nghiệp được xây dựng, hệ thống giao thông công cộng chưa đạt yêu cầu…

Trụ cột thứ hai: Công nghệ mới. Theo đó, các phương tiện sẽ sử dụng động cơ tiết kiệm nhiên liệu. Tại Mỹ, nước này đã tăng tiêu chuẩn đối với động cơ xe cơ giới và yêu cầu bất kỳ xe nào lưu thông trên đường cũng phải đạt yêu cầu về phát thải khí CO2.

Trụ cột thứ ba: Hành vi của người tham gia giao thông. Để thay đổi hành vi, cách hiệu quả nhất là khuyến khích hành vi tốt bằng cách tạo điều kiện làm cho nó dễ dàng thực hiện hơn, đồng thời hạn chế hành vi xấu bằng cách làm cho nó khó khăn và đắt đỏ hơn.

Ông Shell lấy dẫn chứng ở thủ đô Washington, sau khi xây dựng tuyến đường riêng và thuận tiện cho xe đạp, đã có rất nhiều người dân chọn phương tiện này để di chuyển. Số người sử dụng xe đạp tại Washington cao nhất so với các đô thị và bang khác tại Mỹ.

Tại thủ đô London, Anh, chính quyền quy định các phương tiện đi vào khu vực trung tâm phải là phương tiện công nghệ cao, từ đó hạn chế phát thải khí CO2, nếu không phải trả phí rất đắt. Thủ đô Stockholm, Thụy Điển cũng áp dụng quy định này.

Trong khi đó, “tại thành phố New York, Mỹ áp dụng thu phí tắc đường tại một số khu vực, đặc biệt là những nơi có mật độ giao thông cao vào giờ cao điểm. New York là thành phố duy nhất tại Mỹ áp dụng biện pháp thu phí tắc đường. Theo đó, các phương tiện đi vào khu vực này sẽ phải trả phí cao (11 USD). Mục đích của biện pháp này là không khuyến khích người dân đi các phương tiện vào thành phố giờ cao điểm, thay vào đó phải sử dụng phương tiện công cộng”, ông Shell nói.

Cấm xe máy, người dân sẽ đi ô tô?

Theo ông Shell, việc người dân sử dụng quá nhiều xe máy, thay vì phương tiện giao thông công cộng, là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tắc đường và gây ô nhiễm không khí hiện nay. Chuyên gia Mỹ cũng đề cập tới việc tại Việt Nam đã có một số đề xuất cấm xe máy lưu thông để giảm thiểu tắc đường và nâng cao chất lượng không khí.

Chuyên gia Mỹ: Có nên cấm xe máy tại đô thị lớn? ảnh 2

Theo ông Shell, xe máy được sử dụng nhiều tại Việt Nam vì là phương tiện vận hành đơn giản, nhanh chóng và dễ luồn lách. Trên thực tế, đi xe máy hiệu quả hơn về mặt không gian vì nếu trên cùng một đoạn đường, tất cả những người đi xe máy chuyển sang đi ô tô thì diện tích mặt đường bị sử dụng sẽ lớn hơn rất nhiều.

Chuyên gia Mỹ đặt câu hỏi: Vậy nếu cấm xem máy thì người dân sẽ sử dụng phương tiện gì?

Ông Shell cho rằng, trong trường hợp của Việt Nam, người dân ngày càng có xu hướng sử dụng ô tô nhiều hơn. Thống kê cho thấy trong số 1.000 người dân Việt Nam, hiện mới chỉ 23 người có ô tô, trong khi đó tại Mỹ cứ 1.000 người thì sẽ có 790 có ô tô. Tuy nhiên, con số này tại Việt Nam được dự báo sẽ tăng lên trong tương lai.

“Kinh tế Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, tăng trưởng 7%/năm, đời sống người dân ngày càng nâng cao dẫn tới nhu cầu mua sắm nhiều hơn. Việc người dân mong muốn mua ô tô nhiều hơn sẽ tạo áp lực lớn hơn đối với môi trường”, ông Shell dự đoán.

Chuyên gia Mỹ nói rằng, một bài toán đặt ra cho Việt Nam cũng như các nước đang phát triển khác là làm sao để vừa đảm bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế, vừa bảo vệ được môi trường và đảm bảo sức khỏe của người dân.

Trao đổi riêng với VietTimes, PGS. TS. Nghiêm Trung Dũng - Viện Khoa học và công nghệ môi trường (ĐH Bách Khoa Hà Nội) cho rằng, khí thải từ xe máy vẫn là nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí. Ông nhấn mạnh, ô nhiễm không khí là một vấn đề rất đáng quan tâm, không chỉ tại Hà Nội mà còn ở nhiều thành phố lớn trên cả nước. Nguyên nhân của ô nhiễm không khí có thể do tốc độ đô thị hóa nhanh, cùng với đó là sự gia tăng khí thải từ các phương tiện giao thông, các công trình xây dựng,...

“Việc quản lý chất lượng không khí là một quá trình lâu dài và việc giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí cũng khá phức tạp, không thể “một sớm một chiều”, mà cần phải có quá trình nghiên cứu mới xác định được mức độ ô nhiễm, nhận dạng được các quy luật diễn biến chất ô nhiễm và nguồn phát sinh thì mới đưa ra được hướng giải quyết”, PGS. Nghiêm Trung Dũng nhấn mạnh.

Tin liên quan
Có thể bạn quan tâm