Mang giải pháp chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa từ Mỹ về Việt Nam
Ông Cao Anh Tuấn, tiến sĩ ngành khoa học máy tính tại Đại học Cornell (Mỹ, từng có thời gian làm việc ở Google mảng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI), quyết định sáng lập công ty Genetica, chuyên giải mã bản đồ gen cho người châu Á nói chung và người Việt nói riêng.
![](https://image.viettimes.vn/w820/Uploaded/2024/firns/2019_05_31/1d9c38723532dc6c8523.jpg)
Ông Cao Anh Tuấn tại hội thảo của Genetica.
Tại các nước tiên tiến như Mỹ, trẻ em ngay từ nhỏ đã được giải mã bản đồ gen để phát hiện bệnh, chăm sóc sức khỏe, phát triển các tố chất,... mang tính cá nhân hóa rất cao, tuy nhiên tại Việt Nam và các nước châu Á chưa phát triển mạnh mảng này.
"Xu hướng cá nhân hóa trong vấn đề chăm sóc sức khỏe đang phát triển tại Mỹ, tôi mong muốn mang xu hướng này về Việt Nam, sau đó phát triển sang các nước Đông Nam Á và châu Á khác", ông Tuấn nói trong hội thảo khoa học chủ đề “Sự kết hợp của giải mã gene và trí tuệ nhân tạo - phương thức đột phá chăm sóc sức khỏe Việt” hôm qua 30/5.
Theo ông Tuấn, kho dữ liệu về gen của người da trắng đã được phổ biến rộng rãi, tuy nhiên tại châu Á hay Việt Nam kho dữ liệu này vẫn còn ít. Trong khi đó, việc lập bản đồ gen rất quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh, chăm sóc bệnh liên quan đến di truyền. Từ đó, ông Tuấn cùng 4 chuyên gia hàng đầu khác tại Mỹ lập ra Genetica, công ty chuyên giải mã bản đồ gen, chủ yếu phục vụ người châu Á.
"Chúng tôi đang cố gắng thu thập dữ liệu bản đồ gen của người Việt và người châu Á để có các kết quả chẩn đoán, điều trị phù hợp, chứ không thể dựa hoàn toàn trên bản đồ gen của người da trắng cho khu vực châu Á được", ông Tuấn cho biết.
Có những khác biệt về gen giữa người châu Á với người da trắng. Chẳng hạn, ông Tuấn ví dụ một người nếu thường đỏ mặt thì có nguy cơ bị ung thư thực quản cao gấp 6-10 lần so với người bình thường, do đó nên hạn chế rượu bia. Hoặc riêng việc béo phì thì mỗi chủng tộc người khác nhau lại được quy định bởi kiểu gen riêng.
"Chúng tôi đang làm việc với các nhóm nghiên cứu tại Việt Nam để tìm ra những đặc điểm về gen riêng của người Việt so với châu Á và thế giới, nhằm có hướng chăm sóc sức khỏe cá nhân phù hợp nhất", ông Tuấn nói. Genetica sẽ phát triển công nghệ để giải mã bản đồ gen kết hợp trí tuệ nhân tạo, góp phần vào việc chăm sóc sức khỏe chính xác cho người Việt và châu Á.
Giải mã gen kết hợp trí tuệ nhân tạo để chăm sóc sức khỏe
Hội thảo hôm 30/5 do Genetica tổ chức có sự tham dự của khách mời đến từ các bệnh viện, trường học, trung tâm chăm sóc sức khỏe, trung tâm thể dục thể thao và các khách hàng của Genetica tại Việt Nam.
![](https://image.viettimes.vn/w820/Uploaded/2024/firns/2019_05_31/a261b98fb4cf5d9104de.jpg)
Ông Cao Anh Tuấn (cầm micro), cùng các diễn giả khác tại hội thảo của Genetica.
Hội thảo Genetica Talk lần thứ nhất có những diễn giả khách mời từ Mỹ, là những chuyên gia, giáo sư hàng đầu trong các lĩnh vực di truyền học, công nghệ trí tuệ nhân tạo, kinh tế...
Giáo sư Roy Perlis, thuộc trung tâm nghiên cứu gene của Đại học Y Khoa Harvard, mở đầu chương trình giới thiệu tổng quan về sinh học di truyền và ứng dụng của giải mã gene ở các nước phát triển.
Ông nhấn mạnh vào những thách thức và lợi ích của việc ứng dụng di truyền trong cải thiện, chăm sóc sức khỏe bệnh nhân. Là một bác sĩ có bề dày kinh nghiệm trong việc điều trị tại Đại học Y Khoa Harvard, giáo sư Roy Perlis cho biết có rất nhiều căn bệnh nguy hiểm là bệnh di truyền, ví dụ như: tự kỷ, tiểu đường loại II, ung thư vú,…
Vì thế, việc ứng dụng giải mã gene vào điều trị bệnh sẽ giúp có phương pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả. Tuy nhiên có một thách thức trong việc ứng dụng giải mã gene vào chăm sóc sức khỏe, ở thời điểm hiện tại, trong ngân hàng gene thế giới chưa có nhiều dữ liệu gene của người châu Á, do đó nhiều mô hình điều trị mô phỏng dành cho người châu Á vẫn chưa có độ chính xác nhất định.
Thêm vào đó, những rủi ro bệnh phát sinh từ những biến dị trong gene của người châu Á vẫn chưa được khám phá.
Giáo sư Gill Bejerano, một nhà khoa học chuyên ngành máy tính và cũng dành nhiều năm nghiên cứu trong lĩnh vực y học và chăm sóc sức khỏe, có bài trình bày về Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giải mã gen và hiệu quả của chúng cho việc chăm sóc sức khỏe.
Giáo sư Gill Bejerano nhận định việc chẩn đoán di truyền là vô cùng quan trọng, điều này tạo ra hy vọng bước đầu về một phương pháp điều trị sử dụng thông tin gen của bệnh nhân, và liệu pháp điều trị bằng gen sẽ trở thành xu hướng chăm sóc sức khỏe trong tương lai.
Tuy nhiên để hiện thực hóa việc này, cần đến một công cụ khoa học tiên tiến, đó là trí tuệ nhân tạo và big data. Tính đến thời điểm này trí tuệ nhân tạo đã mang lại những kết quả đáng kể trong giải mã gen như: đưa ra các dự đoán liên quan đến nguy cơ bệnh tật dựa vào các biến dị mã hóa. Đây là những thông tin cực kì quan trọng trong việc thiết lập kế hoạch phòng ngừa bệnh tật.
Hiện nay trong công việc nghiên cứu của mình, giáo sư Bejerano vẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giải mã gen để tìm kiếm các mối quan hệ giữa biến dị trên gen và kiểu hình của bệnh nhân.
Phần chia sẻ được chờ đợi đến từ ông David Strohm, người được mệnh danh là “Người săn kỳ lân” của thế giới, người đã đưa ra những quyết định đầu tư táo bạo vào Facebook, LinkedIn, Airbnb.
Ông nhìn thấy tiềm năng cũng như thách thức trong việc đưa những công nghệ tiên tiến ứng dụng vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam.
Ông David Strohm chia sẻ, việc giải mã gen với ứng dụng của trí tuệ nhân tạo chính là một công nghệ đón đầu xu hướng chăm sóc sức khỏe, và đầu tư vào những thị trường tiềm năng chính là “sở thích” của ông. Vì vậy ông thực sự háo hức khi lần đầu về Việt Nam với vai trò cố vấn chiến lược kinh doanh cho Genetica.
Ông khẳng định sẽ đồng hành cùng Genetica xây dựng một trung tâm giải mã gen hàng đầu châu Á tại Việt Nam để phục vụ cho việc nghiên cứu và chăm sóc sức khỏe Việt.
Tiến sĩ Cao Anh Tuấn, giám đốc điều hành và nhà đồng sáng lập của Genetica khẳng định mang công nghệ và đội ngũ từ Mỹ về quê hương với mong muốn sự kết hợp của giải mã gen và công nghệ trí tuệ nhân tạo sẽ là một phương thức giúp cho việc chăm sóc sức khỏe của người dân Việt Nam trở nên hiệu quả hơn, dễ dàng hơn, và chính xác với từng cá nhân.
Đã từng là cựu nhân viên cấp cao của Google, anh Cao Anh Tuấn cùng vợ là tiến sĩ di truyền học Bùi Thanh Duyên thành lập công ty Genetica với mong muốn mang hệ gene của người Việt nói riêng và người châu Á nói chung vào bản đồ gene thế giới, để từ đó dần dần hiện thực hóa việc “chăm sóc chính xác” sức khỏe cho người Việt.
Tiến sĩ Cao Anh Tuấn chia sẻ đây là mục tiêu mà Genetica hướng đến từ khi bắt đầu thành lập. Anh cũng tự tin, với sự giúp đỡ của chính phủ Việt Nam và sự cố vấn về mặt khoa học của các giáo sư Roy Perlis và Gill Bejerano cùng với sự cố vấn về chiến lược kinh doanh của ông David, việc thành lập một Trung tâm giải mã gene hàng đầu châu Á tại Việt Nam là điều có thể thực hiện được.
Với trung tâm này, người Việt sẽ có dữ liệu gene về chủng tộc mình và có thể tiếp cận được với xu hướng “chăm sóc chính xác” trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.