Một chuyến bay của hãng hàng không Flydubai từ Dubai đến Tel Aviv đã phải chuyển hướng và hạ cánh khẩn cấp xuống Saudi Arabia hôm 30/9, sau khi xảy ra một sự cố nghiêm trọng trong buồng lái khiến máy bay phát tín hiệu khẩn cấp và lao xuống đột ngột.
Chuyến bay FZ1073, sử dụng máy bay Boeing 737 MAX 8, khởi hành từ sân bay quốc tế Dubai (UAE) với điểm đến là sân bay Ben Gurion ở Tel Aviv, Israel. Máy bay sau đó hạ cánh an toàn tại sân bay Tabuk, phía tây bắc Saudi Arabia. Flydubai xác nhận toàn bộ hành khách đều an toàn và được kiểm đếm đầy đủ.
Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay, máy bay đang ở độ cao khoảng 33.000-34.000 feet thì bất ngờ hạ độ cao rất nhanh. FlightRadar24 cho thấy máy bay có thời điểm giảm khoảng 14.000-17.000 feet trong thời gian ngắn trước khi ổn định trở lại và chuyển hướng tới Tabuk.
Sự cố nghiêm trọng đến mức Israel đã điều các máy bay chiến đấu lên ứng phó do lo ngại chiếc máy bay có thể đã bị không tặc hoặc xảy ra một hành động can thiệp trái phép.
Tuy nhiên, các nguồn tin Israel sau đó cho biết tình huống dường như bắt nguồn từ một cuộc xô xát giữa hai phi công trong buồng lái, thay vì một vụ không tặc theo nghĩa thông thường.
Máy bay phát tín hiệu giống cảnh báo không tặc
Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay, chiếc Boeing 737 MAX 8 đã phát tín hiệu khẩn cấp, trong đó có mã 7500 - mã được sử dụng để báo hiệu tình trạng can thiệp trái phép vào máy bay, thường được hiểu là tín hiệu cảnh báo không tặc.
Việc phát mã này, cộng với đường bay bất thường và tốc độ hạ độ cao nhanh, lập tức khiến giới chức Israel đặt chiếc máy bay vào tình trạng báo động.
Israel đã điều chiến đấu cơ để ứng phó với tình huống, trong bối cảnh chiếc máy bay đang chở đông hành khách Israel trên đường tới Tel Aviv. Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu sau đó cho biết tình hình đã được kiểm soát và Israel đang tìm cách đưa hành khách trở về nước.
Theo một quan chức khu vực được AP dẫn lời, một cuộc ẩu đả đã xảy ra trong buồng lái và dường như có liên quan đến các phi công. Nguyên nhân khiến hai người xảy ra xô xát vẫn chưa được xác định.
Các báo cáo ban đầu nói về việc phi công bị tấn công
Trong khi thông tin chính thức ban đầu còn hạn chế, các phương tiện truyền thông Israel dẫn lời hành khách cho biết họ nghe thấy tiếng la hét ở khu vực phía trước máy bay.
Một số hành khách kể rằng máy bay bất ngờ chúi xuống, trong khi bên trong khoang hành khách xuất hiện cảnh hỗn loạn.
Một số báo cáo chưa được xác nhận còn cho rằng cơ phó đã tấn công cơ trưởng bằng dao, khiến các thành viên phi hành đoàn và hành khách phải can thiệp.
Tuy nhiên, chi tiết về việc dùng dao, ý định khống chế máy bay hay âm mưu cố tình đâm máy bay hiện chưa được Flydubai xác nhận chính thức.
Reuters dẫn các quan chức Israel cho biết vụ việc đang được điều tra và phía Israel ban đầu xem xét khả năng đây là một vụ tấn công có chủ đích.
Một số video được cho là quay bên trong máy bay cũng xuất hiện trên mạng xã hội, nhưng tính xác thực và đầy đủ bối cảnh của các đoạn video này chưa được xác minh độc lập.
Flydubai xác nhận máy bay hạ cánh an toàn
Flydubai cho biết chuyến FZ1073 từ Dubai đến Tel Aviv đã gặp một "sự cố" trong quá trình bay và sau đó hạ cánh an toàn xuống sân bay Tabuk.
Hãng không công bố chi tiết về bản chất của sự cố.
"Đội ngũ của chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng liên quan", Flydubai cho biết, đồng thời khẳng định an toàn và sức khỏe của hành khách cũng như phi hành đoàn là ưu tiên hàng đầu.
Việc hãng chưa xác nhận các thông tin về xô xát, dao hoặc ý định không tặc cho thấy cuộc điều tra vẫn đang ở giai đoạn đầu.
Vì sao Israel lập tức điều chiến đấu cơ?
Sự cố đặc biệt nhạy cảm bởi máy bay đang trên đường tới Israel - quốc gia duy trì hệ thống an ninh hàng không thuộc nhóm nghiêm ngặt nhất thế giới và từng nhiều lần phải đối mặt với các mối đe dọa khủng bố hàng không.
Theo AP, Israel đã điều chiến đấu cơ sau khi nhận được thông tin về tình trạng bất thường trên máy bay, do lo ngại chiếc phi cơ có thể đã bị không tặc.
Trong trường hợp một máy bay chở hàng chục công dân Israel bất ngờ phát tín hiệu can thiệp trái phép rồi lao xuống nhanh chóng, các nhà chức trách gần như buộc phải coi đây là một mối đe dọa nghiêm trọng cho đến khi có bằng chứng ngược lại.
Điều đó giải thích vì sao phản ứng quân sự diễn ra ngay cả khi nguyên nhân thực tế cuối cùng có thể chỉ là một cuộc xô xát trong buồng lái.
Tabuk trở thành điểm hạ cánh bất đắc dĩ
Sau khi chuyển hướng, máy bay đáp xuống Tabuk ở tây bắc Saudi Arabia.
Tabuk là một địa điểm có cả cơ sở dân sự và quân sự, đồng thời nằm không quá xa tuyến đường bay của chiếc FZ1073.
Theo các nguồn tin, hành khách vẫn ở trên máy bay sau khi hạ cánh và khu vực xung quanh máy bay được lực lượng an ninh Saudi Arabia kiểm soát.
Điều đáng chú ý là chuyến bay giữa Dubai và Tel Aviv thường xuyên sử dụng không phận khu vực sau khi UAE và Israel bình thường hóa quan hệ vào năm 2020. Flydubai là hãng hàng không giá rẻ thuộc hệ sinh thái hàng không của UAE và khai thác nhiều chuyến bay giữa hai nước.
Những chi tiết vẫn chưa được làm rõ
Hiện còn nhiều thông tin trái chiều về diễn biến thực tế trong buồng lái.
Các nguồn tin truyền thông đưa ra những mô tả khác nhau về danh tính phi công, nguyên nhân xảy ra xô xát, việc có hay không có dao được sử dụng và liệu một trong các phi công có thực sự tìm cách chiếm quyền điều khiển máy bay hay không.
Một số báo cáo ban đầu thậm chí đề cập tới khả năng phi công cố tình khiến máy bay lao xuống, nhưng những cáo buộc này chưa được cơ quan điều tra hoặc Flydubai xác nhận.
Reuters cho biết cả hai phi công bị thương và đã được đưa đi điều trị, trong khi toàn bộ hành khách an toàn.
Do đó, ở thời điểm hiện tại, thông tin chắc chắn nhất là: máy bay gặp một sự cố nghiêm trọng trong quá trình bay, phát tín hiệu khẩn cấp, giảm độ cao nhanh, chuyển hướng tới Tabuk và hạ cánh an toàn; nguyên nhân cụ thể vẫn đang được điều tra.
Một sự cố hiếm gặp nhưng không phải chưa từng xảy ra
Việc hai phi công xảy ra xô xát trong buồng lái là tình huống cực kỳ bất thường, nhưng không hoàn toàn chưa từng xảy ra.
AP dẫn lại trường hợp năm 2022, khi hai phi công của Air France bị đình chỉ sau một cuộc ẩu đả trong buồng lái trên chuyến bay Geneva-Paris. Khi đó máy bay không phải chuyển hướng và vẫn hạ cánh theo kế hoạch.
Điểm khác biệt lần này là sự cố xảy ra trên một chuyến bay hướng tới Israel, kèm theo tín hiệu 7500 và một pha hạ độ cao bất thường. Chính sự kết hợp này đã biến một sự cố hàng không nội bộ thành tình huống an ninh nghiêm trọng, buộc Israel phải kích hoạt phương án ứng phó quân sự.
Tính đến các thông tin được xác nhận mới nhất ngày 30/9, không có hành khách nào thiệt mạng hoặc bị thương nghiêm trọng; máy bay đã hạ cánh an toàn tại Tabuk và cơ quan chức năng đang điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo Reuters, RT, AP
