Vì sao nhiều khu công nghiệp vẫn thất thoát chi phí mỗi ngày?
Một KCN rộng vài trăm héc-ta có thể sở hữu hàng nghìn tài sản hạ tầng gồm trạm biến áp, hệ thống cấp thoát nước, đèn chiếu sáng, camera, cây xanh, trạm xử lý nước thải... Nếu tất cả được quản lý bằng Excel, giấy tờ hoặc những phần mềm rời rạc, các khoản chi phí sẽ rất lớn. Một đường ống nước rò rỉ ngầm hoặc thiết bị điện rò rỉ trong KCN rộng 300 ha có thể ngốn hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng mỗi năm trước khi được phát hiện bằng mắt thường.
Chuyên gia của TNTech chỉ ra ba "điểm nghẽn" phổ biến nhất trong mô hình vận hành truyền thống chính là dữ liệu phân tán giữa các bộ phận; bảo trì theo kiểu "hỏng mới sửa"; và quy trình xử lý sự cố phụ thuộc hoàn toàn vào con người. Đây chính là nguyên nhân dẫn tới những thất thoát.
Trong thực tế vận hành, có những khoản thất thoát đến từ những điều rất nhỏ: một đường ống nước rò rỉ không được phát hiện kịp thời; hệ thống chiếu sáng vẫn hoạt động 100% công suất khi lưu lượng giao thông chỉ còn lác đác; một trạm bơm bị hỏng hoàn toàn do không được bảo trì định kỳ... Mỗi khoản chi phát sinh riêng lẻ có thể không đáng kể nhưng khi cộng dồn trên quy mô một KCN diện tích hàng trăm héc-ta với hàng nghìn hạng mục hạ tầng và hàng chục doanh nghiệp sản xuất hoạt động liên tục 24/7, chúng trở thành khoản chi phí khổng lồ. Chi phí vận hành KCN có khi còn bị “đội” lên từ các khoản sửa chữa khẩn cấp, bộ máy nhân sự cồng kềnh, vi phạm cam kết dịch vụ (SLA) với khách thuê và thậm chí mất cơ hội thu hút các tập đoàn FDI lớn.
Vận hành thông minh ra đời không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn mang lại lợi thế cạnh tranh cho KCN. Nếu trước đây, lợi thế của một KCN được quyết định bởi vị trí, quỹ đất hay giá thuê, thì ngày nay, năng lực quản lý vận hành trở thành yếu tố tạo nên khác biệt. Một KCN có thể không giảm giá thuê nhưng vẫn hấp dẫn các doanh nghiệp FDI nhờ hạ tầng được vận hành ổn định, sự cố được xử lý nhanh, dữ liệu minh bạch và các chỉ số ESG được kiểm soát theo thời gian thực.
Vận hành thông minh giúp tiết kiệm 18% chi phí vận hành, rút ngắn thời gian xử lý sự cố
Câu chuyện thực tế tại KCN ở miền Bắc có quy mô khoảng 300 ha, đã hoạt động 8 năm là minh chứng rõ nét cho sự thay đổi này.
Trước đây, khi chưa ứng dụng hệ thống vận hành thông minh, với một sự cố như rò rỉ nước ngầm hay hỏng thiết bị chiếu sáng, thường mất 2-3 ngày để phát hiện và xử lý xong một sự cố. Bộ máy vận hành gồm 25 nhân sự (kỹ thuật, an ninh, dịch vụ khách hàng) nhưng vẫn thường xuyên quá tải. Kết quả là chỉ số hài lòng của khách thuê FDI dừng ở mức thấp (65%) do quy trình tiếp nhận phản ánh rườm rà.
Để giải quyết các điểm nghẽn này, Ban quản lý quyết định triển khai nền tảng vận hành thông minh T.SIE. Sau 12 tháng đưa T.SIE vào vận hành chính thức, tình hình đã được cải thiện đáng kể. Hệ thống điện và chiếu sáng được tối ưu nhờ điều khiển thông minh; chi phí sửa chữa giảm khi chuyển sang bảo trì dự báo; trong khi IoT giúp phát hiện sớm thất thoát nước và quy trình số hóa giúp tinh gọn bộ máy vận hành.
T.SIE đã chứng minh hiệu quả bằng những con số. Chi phí vận hành của KCN vốn tập trung chủ yếu ở bốn nhóm: điện và chiếu sáng, sửa chữa bảo trì, nhân sự và quản lý, nước và xử lý thất thoát. Sau khi triển khai nền tảng vận hành thông minh T.SIE, các chỉ số này đều giảm rõ rệt: chi phí điện giảm 6,5%; chi phí sửa chữa 3,5%; chi phí nhân sự 5% và chi phí nước 3%. Tổng hợp hiệu quả từ các giải pháp này giúp giảm khoảng 18% chi phí vận hành sau một năm triển khai. Các kết quả này đến từ việc T.SIE đã giúp tự động hóa chiếu sáng, phát hiện rò rỉ (điện, nước) tức thì, dự báo thời điểm bảo trì,... Đồng thời, nhờ nhiều khâu được tự động hóa, số lượng nhân sự tối ưu chỉ còn 16 người.
Chất lượng dịch vụ và hiệu quả quản lý cũng được nâng lên khi thời gian xử lý sự cố giảm từ 24 – 48 giờ còn 2-4 giờ; tỉ lệ đạt SLA từ 60% lên 98%; tỉ lệ hài lòng của khách hàng tăng lên 94%.
Điều đáng chú ý là kết quả này không đến từ việc cắt giảm đầu tư hay tinh giản bộ máy một cách cơ học, mà từ việc toàn bộ quy trình quản trị đã được số hóa, giúp mỗi quyết định vận hành đều được đưa ra trên cơ sở dữ liệu. Chẳng hạn nhờ hệ thống IoT cung cấp dữ liệu theo thời gian thực nên hệ thống có thể tự động phát hiện sớm các sự cố và thông báo tức thì cho đội ngũ kỹ thuật.
Thực tế đó cho thấy, bài toán của KCN hiện đại không còn dừng ở việc xây dựng hạ tầng tốt, mà là làm thế nào để hạ tầng ấy vận hành hiệu quả hơn mỗi ngày. Bởi trong kỷ nguyên sản xuất thông minh, lợi thế cạnh tranh không chỉ đến từ giá thuê, mà còn từ khả năng giúp khách thuê duy trì hoạt động sản xuất liên tục và ổn định.
