Chiều 25/9 (theo giờ địa phương), Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam gặp gỡ các chuyên gia, trí thức tiêu biểu đại diện cho mạng lưới chuyên gia và nhà khoa học Việt Nam tại Canada.
Tham dự cuộc gặp có hơn 20 chuyên gia, trí thức đang làm việc trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ 5G/6G, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, năng lượng, khoáng sản chiến lược, hạ tầng đô thị, dữ liệu, máy bay không người lái...
Báo cáo tại cuộc gặp, Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Vinh Quang cho biết Mạng lưới Chuyên gia và Nhà khoa học Việt Nam tại Canada quy tụ hơn 150 nhà khoa học, chuyên gia trên nhiều lĩnh vực công nghệ mũi nhọn. Nhiều người đang giữ vị trí chủ chốt tại các trường đại học, viện nghiên cứu và tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Canada và Bắc Mỹ.
Các chuyên gia đã đề xuất nhiều sáng kiến thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Canada trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Giáo sư Lê Bảo Long, Viện Nghiên cứu Khoa học Quốc gia, Đại học Québec, chuyên gia về AI, mạng 5G/6G và an ninh mạng đề xuất xây dựng chương trình hợp tác tầm quốc gia giữa Việt Nam và Canada trong các lĩnh vực AI, 6G, an ninh mạng, công nghệ lượng tử; đồng thời xây dựng quỹ khoa học song phương giữa hai nước.
Về khoáng sản chiến lược và ứng phó biến đổi khí hậu, Phó giáo sư Đặng Đức Huy, Đại học Trent cho rằng đất hiếm và các khoáng sản chiến lược mở ra dư địa hợp tác về công nghệ khai thác, tuyển, tách, tinh chế, hóa học xanh và phát triển nguồn nhân lực.
Ông đề xuất thiết lập đầu mối điều phối, lựa chọn các nhiệm vụ thí điểm, xây dựng cơ chế đồng tài trợ; thống nhất nguyên tắc về sở hữu trí tuệ, chia sẻ dữ liệu, phân bổ lợi ích và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia từ nghiên cứu đến thương mại hóa công nghệ.
Trong lĩnh vực bán dẫn, TS Trần Hồng Nhung, chuyên ngành Kỹ thuật điện tại Đại học McGill cho biết Canada có thế mạnh ở các phân khúc bán dẫn chuyên sâu như bán dẫn hợp chất, thiết bị quang tử, thiết kế chip AI và đóng gói tiên tiến.
Trên cơ sở kết nối với các viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước, TS Trần Hồng Nhung đề xuất hợp tác phát triển bán dẫn công suất nhằm phục vụ nhu cầu nội địa hóa của Việt Nam, trong đó có các sản phẩm như xe điện. Đồng thời kiến nghị xây dựng cơ chế đồng tài trợ linh hoạt, gắn nghiên cứu với chuyển giao công nghệ, sản xuất và doanh nghiệp tiếp nhận trong nước.
Ngoài ra, kiến nghị xem xét lại các quy định về nhập khẩu hóa chất và cho, tặng thiết bị nghiên cứu đã qua sử dụng nhưng còn chạy tốt từ nước ngoài để thúc đẩy năng lực nghiên cứu trong nước.
Trao đổi về hợp tác nghiên cứu AI, TS Nguyễn Xuân Phong, Giám đốc Công nghệ và Chuyển đổi AI, Tập đoàn FPT đề xuất thúc đẩy trao đổi nhân tài ở trình độ cao, tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ Việt Nam làm việc cùng chuyên gia hàng đầu thế giới và duy trì kết nối lâu dài với đất nước.
Ông cũng đề xuất Việt Nam tham gia sáng kiến về khoa học AI an toàn LawZero, thông qua việc cử các nhà khoa học cùng nghiên cứu, xây dựng nhóm hợp tác về AI an toàn và đóng góp vào phương pháp đánh giá, tiêu chuẩn và tri thức chung về AI.
Chuyên gia Việt Nam ở Canada phát huy vai trò cầu nối với Canada
Phát biểu tại cuộc gặp, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh những ý kiến tâm huyết và đánh giá cao đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Canada, những người được đào tạo bài bản, có chuyên môn, kinh nghiệm và uy tín trong nhiều lĩnh vực từ khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế đến kinh tế, pháp luật và quản lý.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Đảng, Nhà nước sẽ tiếp tục kiến tạo cơ chế và tạo điều kiện thuận lợi để các chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia ngày càng sâu rộng vào quá trình phát triển đất nước.
Có chính sách đãi ngộ, tạo môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh, trao quyền, bảo đảm điều kiện tham gia lâu dài hoặc đóng góp linh hoạt từ xa; tôn vinh và sử dụng hiệu quả các công trình, sáng kiến, sản phẩm có giá trị phục vụ phát triển đất nước.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn các chuyên gia, trí thức người Việt tại Canada tiếp tục hiến kế giải quyết những vấn đề lớn của đất nước, nhất là trong các lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên như AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, y tế, năng lượng sạch, hàng không vũ trụ, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
"Hiến kế cần đi vào những vấn đề cụ thể, giải pháp cụ thể và tạo ra kết quả cụ thể", Tổng bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị xây dựng mạng lưới chuyên gia, trí thức ngày càng vững mạnh, thực chất và hiệu quả; làm tốt vai trò tập hợp, kết nối, chia sẻ nguồn lực, nắm chắc năng lực của từng chuyên gia, nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp để khi đất nước cần có thể tìm đúng người, giao đúng việc.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng động viên các chuyên gia, trí thức chăm lo, dìu dắt và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Các chuyên gia đi trước cần trở thành điểm tựa cho sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam tại Canada, giúp thế hệ trẻ hội nhập tốt, giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa và nuôi dưỡng tình cảm, trách nhiệm với quê hương.
“Chăm lo cho thế hệ trẻ hôm nay là đầu tư cho nguồn lực và tương lai của đất nước”, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn các chuyên gia, trí thức phát huy vai trò cầu nối, góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Canada đi vào chiều sâu, thực chất. Bằng năng lực, uy tín và những thành công của mình, mỗi chuyên gia, trí thức người Việt tại Canada có thể trở thành một “Đại sứ hữu nghị” của Việt Nam, kết nối tri thức, công nghệ, nguồn lực và cơ hội hợp tác giữa hai nước.
Đối với các đề xuất, kiến nghị của chuyên gia, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã trao đổi, giải đáp và cam kết Bộ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các chuyên gia, trí thức tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình hợp tác.
Theo TTXVN
