Nhà máy điện gió Savan 1 tại tỉnh Savannakhet (CHDCND Lào) đã chính thức vận hành thương mại, đưa dòng điện từ Lào về Việt Nam vào ngày 26/12/2025. Sự kiện đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hợp tác năng lượng giữa hai nước, đồng thời góp phần hiện thực hóa các thỏa thuận song phương về gia tăng quy mô nhập khẩu điện đã được Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Lào thống nhất trong những năm gần đây.
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, yêu cầu chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch, bền vững đang trở thành xu hướng chung của khu vực và thế giới, theo Đại sứ, việc đưa Nhà máy điện gió Savan 1 vào vận hành thương mại mang ý nghĩa không chỉ về mặt kỹ thuật – kinh tế, mà còn thể hiện hiệu quả của các cơ chế hợp tác năng lượng xuyên biên giới giữa Việt Nam và Lào.
Dự án tiêu biểu về năng lượng tái tạo xuyên biên giới
Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào, Savan 1 là một trong những dự án tiêu biểu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo xuyên biên giới, góp phần cụ thể hóa mục tiêu gia tăng nhập khẩu điện theo Hiệp định giữa hai Chính phủ Việt Nam – Lào, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, có yếu tố liên quốc gia. Dự án do Tập đoàn T&T Group đầu tư, tọa lạc tại tỉnh Savannakhet – khu vực có tiềm năng gió thuận lợi.
Theo thiết kế, Nhà máy điện gió Savan 1 có tổng công suất lắp đặt 495 MW, với tổng mức đầu tư khoảng 768 triệu USD. Trong giai đoạn 1, dự án đã hoàn thành và đưa vào vận hành 48 tuabin gió, với tổng công suất 300 MW, tương ứng với tổng vốn đầu tư hơn 490 triệu USD. Theo Đại sứ, đây là dự án điện gió trên bờ có quy mô lớn nhất mà T&T Group triển khai cho đến nay, đồng thời là dự án mở đầu cho chiến lược đầu tư năng lượng xuyên biên giới của tập đoàn.
Theo phân tích của Đại sứ Việt Nam tại Lào, việc triển khai dự án Savan 1 gắn liền với hành lang pháp lý song phương và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp liên quan của hai nước. Trước đó, vào tháng 8/2024, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt chủ trương nhập khẩu điện từ dự án Nhà máy điện gió Savan 1, tạo cơ sở pháp lý để ký kết hợp đồng mua bán điện giữa Công ty TNHH MTV Điện gió Savan 1 và Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Về phía Lào, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã trao hợp đồng tô nhượng cho T&T Group từ tháng 1/2025, cho phép nhà đầu tư thiết kế, xây dựng, sở hữu và vận hành dự án trong thời hạn 25 năm, với mục tiêu xuất khẩu điện sang Việt Nam.
Theo Đại sứ, việc hai bên thống nhất và triển khai đồng bộ các thủ tục pháp lý đã tạo điều kiện thuận lợi để dự án được triển khai đúng tiến độ và đưa vào vận hành thương mại theo kế hoạch.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự án Savan 1, theo Đại sứ, là tiến độ triển khai và năng lực tổ chức thi công của các doanh nghiệp Việt Nam tham gia dự án.
Trong khoảng thời gian 14 tháng, liên danh tổng thầu đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, từ khảo sát địa hình, thiết kế kỹ thuật, vận chuyển thiết bị siêu trường siêu trọng đến lắp dựng và hoàn thiện 48 tuabin gió.
Tiến độ này được đánh giá là nhanh so với mặt bằng chung của các dự án điện gió có quy mô tương tự trong khu vực, cho thấy năng lực tổ chức, quản lý và thi công ngày càng được nâng cao của các doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia các dự án năng lượng ở nước ngoài.
Song song với việc xây dựng nhà máy, hạ tầng truyền tải điện cũng được đầu tư đồng bộ nhằm bảo đảm khả năng giải tỏa công suất và kết nối ổn định với hệ thống điện Việt Nam.
Chủ đầu tư đã hoàn thành tuyến đường dây truyền tải 220 kV dài hơn 50 km, kết nối Nhà máy điện gió Savan 1 với khu vực biên giới Việt Nam vào cuối tháng 8/2025.
Việc hoàn thiện đồng thời nguồn điện và hạ tầng lưới truyền tải, theo Đại sứ, đã giúp dự án đạt mốc vận hành thương mại đúng tiến độ, hạn chế rủi ro chậm đấu nối và nâng cao hiệu quả khai thác ngay từ giai đoạn đầu vận hành, qua đó góp phần bảo đảm tính bền vững và hiệu quả lâu dài của dự án.
Về phương diện tài chính, theo Đại sứ, dự án Savan 1 được triển khai trên cơ sở phương án tài chính khả thi, với sự tham gia của các tổ chức tín dụng uy tín.
Ngân hàng Quân đội (MB) đóng vai trò ngân hàng đầu mối thu xếp và phân bổ toàn bộ gói tài trợ cho giai đoạn 1 của dự án.
Sự tham gia của các định chế tài chính trong nước, theo Đại sứ, cho thấy niềm tin vào tính khả thi, hiệu quả và triển vọng dài hạn của các dự án năng lượng tái tạo xuyên biên giới, đồng thời mở ra tiền lệ tích cực cho việc huy động vốn đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tới.
Từ một dự án cụ thể đến ý nghĩa kinh tế – chính sách dài hạn
Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào, đối với tỉnh Savannakhet, dự án Savan 1 góp phần tạo thêm việc làm cho lao động địa phương trong quá trình xây dựng và vận hành, thúc đẩy các hoạt động kinh tế phụ trợ, cải thiện một phần hạ tầng giao thông phục vụ thi công.
Với sản lượng điện dự kiến hơn 800 triệu kWh mỗi năm, dự án góp phần đa dạng hóa nguồn cung điện, tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Lào.
Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa kinh tế – kỹ thuật, theo Đại sứ, dự án Savan 1 còn gắn với việc triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Chương trình “Go Global” do Bộ Công Thương chủ trì.
Việc doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầu tư, tổng thầu và vận hành các dự án năng lượng tại nước ngoài cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong tiến trình hội nhập và quốc tế hóa.
Trong thời gian tới, theo đánh giá của Đại sứ Việt Nam tại Lào, việc Nhà máy điện gió Savan 1 vận hành thương mại sẽ tạo tiền đề để các bên tiếp tục nghiên cứu, triển khai các giai đoạn tiếp theo, hướng tới tổng công suất 495 MW theo thiết kế.
Qua đó, dự án tiếp tục đóng góp vào tiến trình chuyển dịch năng lượng bền vững, đồng thời tăng cường hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Lào theo hướng ổn định, hiệu quả và lâu dài.
