Ngày 11/10, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ sản xuất, kinh doanh sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở giai đoạn 2011-2019 của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa.
Theo đó, Thanh tra Chính phủ đã thanh tra việc chuyển mục đích sử dụng đất từ sản xuất, kinh doanh sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở đối với 9 khu đất.
Trong đó 5 khu đất được UBND tỉnh, thành phố cho chuyển mục đích sử dụng từ đất sản xuất sang xây dựng nhà ở, trung tâm thương mại, văn phòng, dịch vụ.
4 khu đất sử dụng cho sản xuất, được UBND tỉnh, thành phố thu hồi, giao đất theo hình thức có thu tiền sử dụng đất để xây dựng nhà ở, trung tâm thương mại, văn phòng dịch vụ.
Theo thông báo kết luận thanh tra, kết quả thanh tra đối với 9 khu đất, dự án tại Hà Nội, TP.HCM và tỉnh Bình Dương cho thấy việc thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, giao đất còn để xảy ra những tồn tại, khuyết điểm, vi phạm.
Thanh tra Chính phủ nhận thấy có những có dấu hiệu vi phạm pháp luật nên đã đề nghị Bộ Công an tiếp nhận hồ sơ, tài liệu để xem xét, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật đối với những hành vi vi phạm pháp luật nhiều dự án.
Cụ thể, tại Bình Dương, dấu hiệu sai phạm của 3 dự án: Khu đất 96.251,5m tại số 8 Lý Thường Kiệt, phường Dĩ An, thị xã Dĩ An (nay là thành phố Dĩ An), tỉnh Bình Dương. Khu đất 64.050m tại phường Dĩ An, thị xã Dĩ An (nay là thành phố Dĩ An), tỉnh Bình Dương. Khu đất 47.882,8m tại phường Dĩ An, thị xã Dĩ An (nay là thành phố Dĩ An), tỉnh Bình Dương. Cả 3 dự án này bị cơ quan thanh tra phát hiện cũng được chuyển sang cơ quan điều tra.
Đáng chú ý, kết luận nêu Công ty TNHH Phát triển nhà xe lửa Dĩ An bán 5 đất nền thuộc dự án nhà ở, chung cư thương mại đường sắt Dĩ An trái với quy hoạch (quy hoạch được phê duyệt là đất công cộng để xây dựng nhà trẻ), có hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Việc các sở, ngành tham mưu UBND tỉnh Bình Dương phê duyệt đơn giá đất tính theo thời gian thực hiện dự án điều chỉnh từ 3-5 năm theo đề nghị của chủ đầu tư, dẫn đến tiền sử dụng đất bị giảm gần 14,8 tỷ đồng.
UBND tỉnh Bình Dương cho phép Công ty TNHH Phát triển nhà xe lửa Dĩ An sử dụng 64.000m2 đất để thực hiện dự án khu nhà ở thương mại đường sắt nhưng không qua đấu giá quyền sử dụng đất, nguy cơ gây thất thu ngân sách khoảng 220,466 tỷ đồng.
Tại TPHCM, hai dự án Tòa nhà văn phòng, thương mại và nhà ở tại số 244 Kha Vạn Cân và dự án Khu nhà ở thấp tầng số 5 đường 22 Khu phố 4 (thuộc phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức) có dấu hiệu vi phạm Luật Đất đai 2003.
Kết luận nêu phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM ký văn bản chấp thuận cho Công ty cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ chuyển mục đích sử dụng 2 khu đất nêu trên là "vi phạm quy định và không đúng thẩm quyền". Từ đó dẫn đến việc vi phạm trong phê duyệt giá trị quyền sử dụng đất.
Sai phạm tại ba dự án ở Hà Nội
Tại Hà Nội, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Công an tiếp nhận thông tin, tài liệu để điều tra, xử lý theo quy định đối với Dự án nhà ở cao tầng, văn phòng, dịch vụ (tại số 120 Hoàng Quốc Việt, quận Cầu Giấy).
Tại dự án này, Thanh tra Chính phủ cho rằng UBND TP Hà Nội phê duyệt tiền sử dụng đất thấp hơn 57,5 tỷ đồng so với giá trị quyền sử dụng đất đã được Bộ Công Thương phê duyệt trong giá trị doanh nghiệp khi thực hiện cổ phần hóa Tổng công ty Thép Việt Nam. Việc này có nguy cơ làm giảm giá trị doanh nghiệp cổ phần hoá, dẫn đến giảm nguồn thu ngân sách.
Một số người dân lấn chiếm khu đất dự án kéo dài nhiều năm, vi phạm nghiêm trọng pháp luật về quản lý, sử dụng đất, đến nay chưa được Tổng công ty Thép Việt Nam - CTCP, UBND TP Hà Nội, các cơ quan liên quan xử lý, nguy cơ thất thoát quyền sử dụng đất.
Đối với dự án Tổ hợp nhà ở, văn phòng và dịch vụ thương mại (tại đường Pháp Vân, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai) Thanh tra Chính phủ xác định, Tổng công ty Xây dựng nông nghiệp Việt Nam - CTCP góp vốn thành lập Công ty TNHH MTV Đầu tư Phương Đông (Công ty Phương Đông) bằng giá trị sử dụng và thương mại của quyền sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm là không đúng quy định.
Việc này dẫn đến UBND TP Hà Nội thu hồi đất, giao đất, cho phép Công ty Phương Đông chuyển mục đích sử dụng 14.346,6m2 đất để thực hiện dự án, không đúng với phương án sử dụng đất đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt…
Trên dự án, Công ty Phương Đông sử dụng 312 căn hộ cho thuê ngắn hạn, bán theo hình thức sở hữu lâu dài là không đúng mục đích sử dụng đất được UBND TP Hà Nội phê duyệt; không đúng chủ trương đầu tư.
Tại dự án đầu tư xây dựng khu Trung tâm thương mại, dịch vụ và nhà ở tại số 275 đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Hà Nội (hơn 23.000m2), Thanh tra cũng phát hiện một số sai phạm.
Cụ thể, từ việc góp vốn không đúng quy định, UBND TP Hà Nội thu hồi 23.380m2 đất cơ sở sản xuất của Công ty cổ phần Cơ khí chính xác số 1, giao cho Công ty CPTM Hưng Việt để thực hiện dự án nhà ở, không thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng để đấu giá theo quy định.
Công ty cổ phần Cơ khí chính xác số 1 chuyển nhượng 3,2 triệu cổ phần tại Công ty Hưng Việt cho Công ty cổ phần đầu tư dịch vụ tài chính Hoàng Huy theo mệnh giá, không đấu giá, không thẩm định giá cổ phần. Việc này bị kết luận là vi phạm nghị định của Chính phủ....
Cơ quan thanh tra chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan hai dự án trên sang Bộ Công an để điều tra và xử lý theo quy định.
Cùng với việc chuyển hồ sơ sang Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân lãnh đạo UBND TP Hà Nội, TP.HCM và Bình Dương các thời kỳ có liên quan đến những tồn tại, khuyết điểm, vi phạm nêu tại kết luận.
