Theo Vụ Thị trường trong nước, gần đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin về tình hình "Thương lái Trung Quốc thao túng thanh long Bình Thuận" khiến giá thanh long Bình Thuận rớt thê thảm.
Theo thông tin chúng tôi nhận được, thương lái Trung Quốc qua Việt Nam bằng con đường tham quan du lịch, nhưng kinh doanh dưới hình thức núp bóng doanh nghiệp trong tỉnh, thuê lại nhà xưởng để tổ chức thu mua thanh long, một số còn thực hiện việc kiểm tra chất lượng trái thanh long để doanh nghiệp thu mua, đóng gói xuất hàng sang Trung Quốc
Trước thông tin đó, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Sở Công Thương Bình Thuận kiểm tra, xác minh tình hình tiêu thụ thanh long trong tỉnh.
UBND tỉnh Bình Thuận đã ra Quyết định số 2241/QĐ-UBND, tổ chức đoàn liên ngành của tỉnh kiểm tra, phát hiện 26 cơ sở, doanh nghiệp thu mua, đóng gói, vận chuyển để xuất khẩu trái thanh long trong tỉnh
Qua kiểm tra thực tế đã phát hiện tại các cơ sở này có sự hiện diện của người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc đang hoạt động trong lĩnh vực thu mua, đóng gói, xuất khẩu trái thanh long với số lượng 28 người.
Kiểm tra hộ chiếu, thị thực nhập cảnh, mục đích nhập cảnh vào Việt Nam, có 7 cơ sở với 11 lao động người nước ngoài bị xử phạt 235 triệu đồng về hành vi nhập cảnh, hành nghề hoặc có hoạt động khác tại Việt Nam nhưng không được cơ quan có thẩm quyền cho phép; quyết định xử phạt 50 triệu đồng đối với 02 đối tượng tổ chức, cá nhân người Trung Quốc có hành vi kinh doanh trái phép trên lãnh thổ Việt Nam, tịch thu 12 tấn thanh long đã đóng gói.
Đoàn kiểm tra liên ngành cũng đã đề xuất với Phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an tỉnh (PA 72), áp dụng các biện pháp rút ngắn thời gian lưu trú tại Việt Nam đối với các đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính; áp dụng tình tiết tăng nặng và kiến nghị Cục Quản lý Xuất nhập cảnh - Bộ Công an áp dụng biện pháp cấm nhập cảnh có thời hạn đối với các đối tượng tái phạm.
Ngoài ra, với chủ doanh nghiệp, cơ sở thu mua thanh long là người Việt Nam qua kiểm tra có một số sai phạm về ghi tên biển hiệu không đầy đủ, ghi nhãn hàng hóa không đúng, không đủ nội dung bắt buộc đối với trái thanh long, sử dụng ngôn ngữ nước ngoài sai quy định trên bao bì thanh long Bình Thuận… đoàn đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ sở, doanh nghiệp thu mua thanh long 235,75 triệu đồng/9 đối tượng và bán hàng tịch thu nộp ngân sách nhà nước 146 triệu đồng.
Đoàn liên ngành cũng chuyển hồ sơ vụ việc đến ngành thuế xem xét, xử lý. Đến nay, ngành Thuế đã có quyết định xử phạt vi phạm hành chính truy thu thuế với số tiền 348,5 triệu đồng/8 đối tượng.
Về thông tin thanh long chính vụ đang rớt giá thê thảm, nhiều loại được đầu mối thu mua tại vườn ở mức giá 200-300 đồng/kg, Sở Công Thương Bình Thuận khẳng định thông tin này chưa đúng với thực tế.
Cụ thể, theo báo cáo của Sở Tài chính và Chi Cục thuế các huyện thuộc tỉnh Bình Thuận cho biết giá thanh long tại huyện Bắc Bình với loại nặng từ 0,5 kg/quả trở lên, loại 1 giá mua dao động từ 15.000-18.000 đồng/kg; loại 2 giá mua từ 6.000- 8.000 đồng/kg. Với hàng loại (hàng dạt), giá mua từ 1.000-3.000 đồng/kg; tại huyện Hàm Thuận Bắc, giá mua xô (cả loại 1 và loại dạt) từ 5.000- 8.000 đồng/kg.
Tại TP.Phan Thiết, hàng mua xô (từ tuần 1 đến tuần 3 của tháng 7) giá từ 5.000- 9.000 đồng/kg; từ tuần 4 của tháng 7 đến nay dao động từ 2.000-2.500 đồng/kg. Hàng loại 1 (từ tuần 1 đến tuần 3 tháng 7), giá từ 12.000- 17.500 đồng/kg; từ tuần 4 của tháng 7 đến nay dao động trong khoảng 6.000-6.500 đồng/kg.
Tại huyện Hàm Thuận Nam giá thanh long loại 1 (hàng xuất khẩu), giá từ 8.000 đồng/kg; hàng xô từ 2.000- 4.000 đồng/kg.
Bộ Công Thương khẳng định giá thanh long có giảm nhưng chưa đến mức chỉ còn từ 200-300 đồng/kg như báo chí đã phản ánh.
Tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng cho biết, giá thanh long đến thời điểm này có giảm là do thanh long bị bệnh nấm nên chất lượng kém hơn, người dân e dè không tiêu dùng nhiều như mọi năm. Mặt khác, hiện vào chính vụ, sản lượng thanh long rất lớn, nhưng loại đủ tiêu chuẩn xuất khẩu (lớn hơn 0,5 kg/quả) không có nhiều (các thương lái chủ yếu mua loại này) nên giá quả thanh long bị loại thường giảm theo.
Bộ Công thương đã chỉ đạo Sở Công Thương tỉnh Bình Thuận tăng cường quản lý đối với hoạt động thu mua nông sản. Tới đây, thanh long Bình Thuận sẽ tham dự Hội chợ Đặc sản Vùng miền năm 2016 tổ chức tại Hà Nội vào tháng 12.
Bộ Công Thương cũng sẽ tổ chức Hội nghị kết nối thanh long Bình Thuận với hệ thống phân phối hiện đại và truyền thống trên địa bàn cả nước cũng như với các nhà nhập khẩu thanh long từ Trung Quốc…
