Sáng 24/9 tại Hà Nội, Hội Truyền thông số Việt Nam và Tạp chí điện tử VietTimes tổ chức Tọa đàm “Gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số quốc gia”, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý Trung ương và địa phương, doanh nghiệp công nghệ, các chuyên gia, nhà nghiên cứu và tổ chức chuyên môn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Nội dung tọa đàm tập trung trao đổi về những vấn đề then chốt như thể chế, dữ liệu, vai trò của doanh nghiệp, ứng dụng AI và đo lường hiệu quả chuyển đổi số.
Trong không khí đó, Viện Nghiên cứu và Đào tạo DigiX tham dự và đồng hành cùng chương trình với vai trò nhà tài trợ và đóng góp đại biểu chuyên gia, thể hiện định hướng của Viện trong việc kết nối nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đào tạo và chuyển giao tri thức vào thực tiễn.
Viện Nghiên cứu và Đào tạo DigiX trong đào tạo nguồn nhân lực số
Được thành lập với định hướng trở thành tổ chức nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đào tạo và chuyển giao tri thức, Viện tập trung vào việc đưa các kết quả nghiên cứu và tri thức chuyên môn vào giải quyết những bài toán thực tiễn của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng. Hoạt động của Viện tập trung vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số, nền tảng số, phân tích và khai thác dữ liệu, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực số. Đây cũng là những lĩnh vực được xác định trong định hướng phát triển của Viện.
Trọng tâm trong định hướng của Viện là sự gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực số, chuyển giao tri thức công nghệ. Qua đó, đội ngũ chuyên gia công nghệ của Viện từng bước chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành các nền tảng, sản phẩm, giải pháp và mô hình có khả năng triển khai trong thực tế.
Viện chủ động định hướng chiến lược phù hợp với yêu cầu ngày càng cao về việc đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào thực tiễn theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, tiêu biểu là Nghị quyết 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một đột phá quan trọng; các chương trình triển khai của Chính phủ tiếp tục cụ thể hóa các nhiệm vụ liên quan đến nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đội ngũ chuyên gia là nền tảng tạo nên năng lực của DigiX
Một trong những nền tảng quan trọng của DigiX là đội ngũ lãnh đạo, nhà khoa học và chuyên gia có kinh nghiệm trong nghiên cứu, công nghệ và triển khai thực tiễn.
TS. Phạm Văn Khánh, Phó Viện trưởng phụ trách Đào tạo, Chủ tịch Hội đồng Khoa học DigiX là một trong những chuyên gia tham gia phát triển định hướng nghiên cứu và đào tạo của Viện. Ông có hơn 15 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và phát triển hệ thống thông minh, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giáo dục và chuyển đổi số, trong đó có quá trình nghiên cứu tại Phòng Hệ thống trí tuệ nhân tạo và Tối ưu hóa quản lý, Viện Công nghệ thông tin – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Trong quá trình công tác, TS. Phạm Văn Khánh đã tham gia tư vấn, xây dựng và triển khai các giải pháp công nghệ phục vụ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức giáo dục, tạo nền tảng thực tiễn cho việc kết nối giữa nghiên cứu công nghệ với nhu cầu triển khai.
Bên cạnh đó, đội ngũ lãnh đạo DigiX có sự kết hợp giữa năng lực nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm phát triển, quản lý công nghệ. TS. Phạm Thị Hường, Viện trưởng, có kinh nghiệm nghiên cứu tại Viện Công nghệ Shibaura, Nhật Bản trong các lĩnh vực mạng truyền thông, chất lượng trải nghiệm người dùng, hệ thống thông minh và công nghệ số, đồng thời có các công trình nghiên cứu được công bố trên các tạp chí và hội nghị khoa học quốc tế.
ThS. Võ Ngọc Thuần, Phó Viện trưởng phụ trách Công nghệ có hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, quản lý hệ thống thông tin và chuyển đổi số tại các cơ quan nhà nước và tập đoàn điện tử tại Australia; từng đảm nhiệm các vị trí quản lý về hệ thống thông tin, quản lý kỹ thuật nghiệp vụ và tham gia các ban chỉ đạo về công nghệ thông tin.
Cùng với Ban lãnh đạo, Hội đồng Khoa học DigiX quy tụ các nhà khoa học và chuyên gia có chuyên môn trong nhiều lĩnh vực công nghệ với kinh nghiệm nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực số và triển khai các dự án chuyển đổi số đến từ các đơn vị đầu ngành như Viện Công nghệ thông tin, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Đại học Bách Khoa Hà Nội, v.v…
Từ năng lực chuyên gia đến những sản phẩm công nghệ có khả năng triển khai
Với nền tảng chuyên môn đó, Viện Nghiên cứu và Đào tạo DigiX định hướng không tách rời nghiên cứu khỏi nhu cầu thực tiễn. Các hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ và đào tạo được tổ chức theo hướng tạo ra những sản phẩm, nền tảng và giải pháp có thể ứng dụng, kiểm chứng và tiếp tục hoàn thiện trong thực tế. Một trong những sản phẩm tiêu biểu hiện nay của Viện là “Nền tảng Đánh giá và Phát triển Năng lực số toàn diện – DAI Academy”, được phát triển nhằm phục vụ đào tạo, bồi dưỡng, kiểm tra, đánh giá và phát triển năng lực số trên một nền tảng thống nhất. Trong năm 2026, DAI Academy đã được triển khai dùng thử trên quy mô 10 Sở Khoa học và Công nghệ, 100 xã,phường và trên 200.000 người dùng; trong đó đã chuyển đổi sang hợp đồng chính thức tại 4 Sở Khoa học và Công nghệ, 25 xã, phường và 500 người dùng.
Sự hiện diện của Viện Nghiên cứu và Đào tạo DigiX tại Tọa đàm “Gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số quốc gia” vì vậy không chỉ gắn với một sản phẩm công nghệ cụ thể, mà còn thể hiện định hướng của Viện trong việc đưa tri thức khoa học, năng lực công nghệ và nguồn nhân lực chuyên môn tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển đổi số. Trong bối cảnh các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp đang cùng tìm kiếm những giải pháp cụ thể để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực, DigiX định hướng tiếp tục phát triển năng lực nghiên cứu, công nghệ và đào tạo; đồng thời mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và tổ chức khoa học trong nước, quốc tế.
Thông qua việc kết nối đội ngũ chuyên gia, nghiên cứu khoa học, công nghệ và đào tạo, DigiX hướng tới đóng góp những giải pháp có cơ sở khoa học, khả năng ứng dụng và giá trị thực tiễn cho quá trình phát triển năng lực số và chuyển đổi số tại Việt Nam.
TS. Phạm Văn Khánh: Điểm nghẽn nhân lực số cần được giải quyết từ năng lực thực hành
Từ góc nhìn của một đơn vị nghiên cứu, đào tạo và cung cấp các giải pháp phát triển năng lực số, TS. Phạm Văn Khánh cho rằng nhân lực số vẫn là một trong những điểm nghẽn cần được quan tâm trong quá trình chuyển đổi số tại cơ sở. Theo kinh nghiệm tham gia đào tạo tại một số địa phương ở miền Tây và Tây Nguyên, TS. Phạm Văn Khánh nhận thấy các chương trình đào tạo hiện nay nhiều khi mới dừng ở thời lượng ngắn, khoảng 1–2 buổi, chủ yếu giúp cán bộ tiếp cận, phổ biến các chủ trương, định hướng và tư tưởng về chuyển đổi số. Thời lượng này chưa đủ để hình thành những kỹ năng cần thiết để cán bộ có thể trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ số trong công việc hằng ngày.
“Nếu muốn chuyển từ nhận thức sang năng lực thực hành, đào tạo cần được tổ chức theo hướng trung hạn, dài hạn và có tái đào tạo thường xuyên. Người học không chỉ cần biết về công nghệ mà cần có khả năng sử dụng công nghệ một cách thường xuyên trong công việc thực tế” TS. Phạm Văn Khánh.
Theo ông, khi kỹ năng số được nâng lên và các công cụ số được sử dụng thường xuyên, dữ liệu cũng có điều kiện được hình thành, cập nhật và làm giàu liên tục. Đây là nền tảng quan trọng để các tổ chức có thể khai thác dữ liệu tốt hơn và từng bước ứng dụng AI vào hoạt động quản lý, điều hành. Một vấn đề khác được TS. Phạm Văn Khánh đề cập là khả năng hấp thụ và làm chủ trí tuệ nhân tạo. Theo ông, Việt Nam hiện đang có cơ hội tiếp cận nhanh với các công nghệ AI tiên tiến, nhưng cần đồng thời nâng cao năng lực của người sử dụng để công nghệ thực sự tạo ra giá trị trong công việc. Ông nhận định:“Hiện nay chúng ta đang ở giai đoạn nhập khẩu và sử dụng trí tuệ nhân tạo khá mạnh, nhưng năng lực hấp thụ và làm chủ AI cần được nâng lên tương ứng thông qua đào tạo”
TS. Phạm Văn Khánh cho rằng AI hiện vẫn được sử dụng phổ biến như một công cụ chatbot để tra cứu, hỏi đáp và hỗ trợ các nhu cầu cá nhân. Cách sử dụng này có thể mang lại hiệu quả nhất định, nhưng khi đưa vào môi trường công vụ và doanh nghiệp, cần đặc biệt quan tâm đến việc kiểm soát dữ liệu, bảo mật thông tin và phương thức tổ chức sử dụng AI. Từ đó, ông đề xuất cần mạnh dạn nghiên cứu và triển khai AI Agent – các tác nhân AI có khả năng hỗ trợ hoặc tự động hóa một chuỗi công việc, thay vì chỉ dừng ở hình thức hỏi – đáp. Việc thử nghiệm có thể được thực hiện trong các mô hình Sandbox (thử nghiệm có kiểm soát), cho phép tổ chức thử nghiệm công nghệ trong phạm vi được kiểm soát, kết hợp với các yêu cầu về bảo mật và an toàn thông tin. Theo ông, đây là hướng cần được nghiên cứu trong cả khu vực hành chính công và doanh nghiệp, với các cơ chế kiểm soát phù hợp. TS. Phạm Văn Khánh nhấn mạnh: “Muốn AI thực sự tham gia vào công việc, chúng ta cần chuyển từ sử dụng AI như một công cụ cá nhân sang xây dựng các mô hình AI có khả năng hỗ trợ, tự động hóa quy trình và được triển khai trong một môi trường có kiểm soát về dữ liệu và an toàn thông tin”
Từ thực tiễn đào tạo và triển khai, đại diện Viện Nghiên cứu và Đào tạo DigiX cho rằng phát triển năng lực số không thể chỉ được đo bằng số lượng người đã tham gia đào tạo, mà cần được nhìn nhận thông qua khả năng sử dụng công nghệ trong công việc, mức độ hình thành thói quen sử dụng thường xuyên và khả năng ứng dụng vào các nhiệm vụ cụ thể. Đây cũng là cơ sở để Viện định hướng kết nối đào tạo với đánh giá năng lực, theo dõi quá trình phát triển kỹ năng và từng bước nâng cao khả năng hấp thụ công nghệ mới.
Phát biểu của TS. Phạm Văn Khánh cũng gợi mở một vấn đề lớn đối với quá trình chuyển đổi số hiện nay: để công nghệ tạo ra giá trị thực chất, cần đồng thời giải quyết bài toán con người, dữ liệu, công nghệ và an toàn thông tin. Đây là hướng tiếp cận mà DigiX theo đuổi thông qua hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực số.
